Karayolu kaynaklı kirliliğin oluşturduğu strese Toros sediri, karaçam ve boylu ardıç türlerinin tepkilerinin belirlenmesi

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de kentsel hava kirliliğinin önemli nedenleri arasında ulaşım yer almaktadır. Bu çalışmada karayolu ağaçlandırmalarında yaygın şekilde kullanılan Cedrus libani (Toros sediri), Pinus nigra (karaçam) ve Juniperus excelsa (Boylu ardıç) türlerinin araç kaynaklı kirliliğe karşı hava kirliliği tolerans indekslerinin nisbi nem içeriği, yaprak pH'sı, toplam klorofil içeriği ve askorbik asit içeriği parametreleri yardımıyla belirlenmesi ve ayrıca, bu türlerden sağlanan örneklerde membran stabilitesi ve karoten parametrelerinin tespiti amaçlanmıştır. Bu amaçla, temiz (Isparta-Davraz Dağı), hafif kirli (Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Yerleşkesi) ve kirli (Isparta-Eğirdir Karayolu) olmak üzere üç alandan toplanan örnekler analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Cedrus libani ve Juniperus excelsa türleri orta derecede hava kirliliği toleransına sahip iken, Pinus nigra hassas tür olarak belirlenmiştir. Hava kirliliğine daha toleranslı olan Cedrus libani ve Juniperus excelsa türlerinin yol ağaçlandırmalarında ve kent içindeki yeşil alanlarda daha yaygın olarak kullanılması önerilmektedir. Ayrıca, çalışılan türler için hava kirliliği toleransının bağlı olduğu en belirleyici faktörün askorbik asit olduğu ortaya çıkmıştır. Hava kirliliğinin bitki sağlığı üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak için daha fazla araştırma yapılmalıdır. Özellikle farklı bitki türlerinin kirlilik tolerans mekanizmaları üzerine odaklanan çalışmalar, bu alandaki bilgi birikimini artıracaktır.