Karayolu mevsimsel trafik ölçümleri ile yogt ilişkilerinin modellenmesi

T.C. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM), 16 bölge müdürlüğü sınırları içerisinde bulunan devlet ve il yollarındaki Karayolu Kontrol Kesimi (KKK) noktalarında sabit, seyyar ve özel olmak üzere taşıt trafik ölçümleri yapılmaktadır. Bu ölçümlerde kullanılan taşıt sayım yöntemleri, taşıt sayım süreleri ve kaydedilen taşıt veri türleri farklılık göstermektedir.Otomatik taşıt sayımlarında (OTS) sadece taşıt sayımları yapılabilmekte, otomatik taşıt sınıflandırma sayımlarında (OTSS) ise taşıt sayımlarına ek olarak taşıt ağırlık, dingil türü, akslar arası mesafe gibi özelliklerine göre taşıt sınıfları belirlenebilmektedir.Bu çalışmada; 2003-2008 yılları arasında Erzurum ili, çevre illeri ve ilçeleri kapsayan 12. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisindeki 69 adet KKK noktasında ölçülen trafik verileri kullanılmıştır. Bu veriler sürekli ve kalıcı düzenekle kurulmuş noktalarda taşınabilir Metrocount (MC) taşıt sayım cihazları ile yapılan mevsimsel 7 gün ve 24 saatlik OTSS1 trafik ölçümleri ile elde edilmiştir.Trafik ölçüm verilerinin yer aldığı 639 adet taşıt sayım dosyası içindeki arızalı veya özel sayımlar hariç tüm dosyalar tek tek taşıt rapor formatına dönüştürülmüştür. Veritabanını oluşturan bu dosyalarda ölçülmüş bulunan 10 228 638 adet taşıtın her birine ait taşıt sayım bilgileri, tek bir dosya içerisinde birleştirilerek ölçüm tarih ve zamanına göre sıralanmıştır. Geliştirilen yazılımlar ile taşıt verileri hareket yön ve taşıt sınıflarına göre ayrılmış, farklı zamansal türlere göre yıllık, mevsimlik, aylık, günlük, saatlik zaman dilimleri bazında ve tüm hafta, hafta içi, hafta sonu ayırımları dahil olmak üzere veriler türetilmiştir.Mevsimsel trafik değişimleri göz önünde bulundurularak, yıllık bazda ortalama günlük trafik değerleri kalibre edilmiş, aylık ve mevsimsel bazda yıllık ortalama günlük trafik değerleri elde edilmiştir. Kesimlere ait trafik verileri, istatistiksel analiz yöntemleri ile kümelendirilmiş ve geliştirilen yaklaşımlar ile trafik karakterizasyonu belirlenmiştir. Mevsimsel bazda yıllık ortalama günlük trafik değerleri ile aylık bazda ortalama günlük trafik değerleri arasında ilişkiler irdelenerek dönüşüm katsayıları elde edilmiştir.