Karikatür tekniğinin fen ve çevre eğitimde kullanılabilirliği üzerine bir araştırma

VIIIÖZETKARİKATÜR TEKNİĞİNİN FEN VE ÇEVRE EĞİTİMDE KULLANILABİLİRLİĞİÜZERİNE BİR ARAŞTIRMAIşılay ÖZALPBu araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde çevre konularınınkarikatür tekniği ile öğretiminin, geleneksel öğretime göre öğrencilerin fen başarısına, çevreyeyönelik tutumlarına ve fen bilgisi ders kitaplarına yönelik tutumlarına etkilerini ortaya koymaktır.Araştırmada ön-test, son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen (Karasar, 2000)kullanılmıştır. Araştırmanın deney evresi 2004-2005 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde 6 haftaboyunca, Manisa ili Gördes ilçesine bağlı Beğel İlköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 22yedinci sınıf öğrencisi ve Çiçekli İlköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 30 yedinci sınıföğrencisi içinden, I.dönem ders başarıları ve sınıf öğretmenleri yardımıyla seçilen 15'er öğrenciile ? Tüm canlılarla ortak yuvamız mavi gezegenimizi tanıyalım ve koruyalım? ünitesikapsamında gerçekleştirilmiştir. Araştırma deneysel bir çalışma olduğundan evren ve örneklemseçimine gidilmemiş, çalışma grubu kullanılmıştır. Çalışma toplam 8 hafta sürmüştür. Deneygrubunda araştırmacı tarafından hazırlanan karikatür- illüstrasyonlu ders kitabı ve öğrenmedöngüsü yaklaşımı, kontrol grubunda ise MEB fen bilgisi ders kitabı ve geleneksel öğretimteknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın alt problemlerinin sınanması için gerekli olan veriler, araştırmacıtarafından literatür taraması yapılarak geliştirilmiş olan Fen Bilgisi başarı testi, çevreye yöneliktutum ölçeği ve Fen Bilgisi ders kitabına yönelik tutum ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerinçözümlenmesinde; Fen Bilgisi başarı testi için madde güçlüğü, maddelerin ayırıcılık indeksleri,güvenirlik katsayısı (KR-20), aritmetik ortalama, standart sapma ve ikili gruplarınkarşılaştırılmasında t-testi yapılarak gerçekleştirilmiştir. Çevreye yönelik tutum ölçeği ve FenBilgisi ders kitabına yönelik tutum ölçeği verilerinin çözümlenmesinde ise; madde güçlüğü,madde ayırıcılık indeksi, Chronbach alpha güvenirlik katsayıları, t-testi ve kovaryans analizi(ANCOVA) kullanılmıştır. Bu istatistik tekniklerin hesaplanmasında SPSS 11.00 istatistik paketprogramından yararlanılmıştır. Karikatür tekniği ile öğretimin derse olan ilgiyi arttırıp arttırmadığıise öğrencilerin ders hakkındaki görüşlerine yer verilerek belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Karikatür tekniği Fen Bilgisi dersinde öğrencibaşarısını arttırmada geleneksel yönteme göre daha etkilidir. 2. Karikatür tekniğinin uygulandığıdeney grubunda kalıcılık düzeyi, geleneksel yönteme oranla daha fazladır. 3. Karikatür tekniğiile öğrenim gören deney grubu ile geleneksel yönteme göre öğrenim gören kontrol grubuöğrencilerin çevreye yönelik tutumlarını olumlu yönde arttırmada etkili olamadığı gözlenmiştir. 4.Karikatür tekniği, geleneksel yönteme göre Fen Bilgisi ders kitaplarına yönelik olumlu tutumgeliştirmede daha etkilidir. 5. Karikatür tekniğinin öğrencilerde öğrenmeyi kolaylaştırdığı,öğrenciyi daha etkin hale getirdiği, işbirliği ve grupla çalışma olanağı sağladığı belirlenmiştir.Ayrıca karikatür tekniği ile öğretimin öğrencilerin derse olan ilgisini arttırdığı sonucunavarılmıştır.Anahtar Kelimeler: Fen bilgisi öğretimi, çevre eğitimi, karikatür, öğrenme döngüsü,yapılandırmacı yaklaşımVIII