Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı

Fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri ile biyoçeşitlilik okuryazarlığı arasındaki ilişki

Günümüzde çevre kirliliği ile birlikte biyoçeşitlilik kaybı da artmaktadır. Biyoçeşitlilik kaybını anlamada biyoçeşitlilik okuryazarlığı önem kazanmaktadır. Biyoçeşitlilik okuryazarlığında, edinilen bilginin anlamlandırılmasında eleştirel düşünme önemli bir yere sahip olan faktörlerden biridir. Bu araştırmada, fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri ve biyoçeşitlilik okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi inceleme amaçlanmıştır. Araştırmada, Ege Bölgesinde bulunan 5 farklı üniversitede öğrenim gören 224 fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada karşılaştırmalı nedensel ve ilişkisel araştırma yöntemleri birlikte işe koşulmuştur. Verileri toplamada Yoldaş [30] tarafından geliştirilen ve Cronbach Alpha güvenirliği 0,87 olan Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği (EDBÖ) ve Gürbüz ve ark. [109] tarafından geliştirilen ve Cronbach Alpha güvenirliği 0,85 olan Biyoçeşitlilik Okuryazarlığı Ölçeği (BOÖ) kullanılmış olup, verilerin analizi SPSS 15. programında yapılmıştır. EDBÖ, eleştirel düşünmede hassasiyet, eleştirel düşünmede bilinç, eleştirel düşünmede empati, eleştirel düşünmede kabullenme, eleştirel düşünmede varsayımlar, eleştirel düşünmede sağduyu ve medyaya yönelik eleştirel düşünme becerileri olmak üzere 7 faktörden oluşmaktadır. BOÖ, biyoçeşitlilik tehdit unsurları, biyoçeşitlilik kavramı ve biyoçeşitlilik önemi olmak üzere 3 faktörden oluşmaktadır. Araştırmada verilerin analizinde bağımsız örneklemli t-testi, ANOVA tek yönlü faktör analizi, korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi ve ölçeklerin faktörleri arasındaki ilişkiyi araştırmak için kanonik korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda, öğretmen adaylarının cinsiyet değişkenine bağlı eleştirel düşünme becerilerinde anlamlı bir farklılığın olduğu görülmüştür. Ayrıca öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri ve biyoçeşitlilik okuryazarlığı arasında pozitif yönde düşük ve anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri, biyoçeşitlilik okuryazarlığını anlamlı bir şekilde yordadığı ve varyansın %5,1'ini açıkladığı yapılan basit doğrusal regresyon analizi sonucunda tespit edilmiştir. EDBÖ "Eleştirel Düşünmede Empati" faktörü ile BOÖ "Biyoçeşitlilik Kavramı" faktörü arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu yapılan kanonik korelasyon analizi sonucunda tespit edilmiştir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinde, yaş ve sınıf değişkenleri açısından anlamlı bir farklılığın olmadığı gözlenmiştir. Öğretmen adaylarının biyoçeşitlilik okuryazarlığında, cinsiyet, yaş ve sınıf değişkenleri açısından anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.

6. 7. ve 8. sınıf fen ve teknoloji derslerinde yer alan kavramların öğretmen kılavuzu kitapları, ders kitapları, öğrenci çalışma kitapları ve seviye belirleme sınavı analizi

Ders kitapları, çağın yeni gelişmelerine rağmen ülkemizde öğrenci ve öğretmenlerin ortak kullandıkları birincil ders materyalidir. Ders kitapları, öğretim programındaki kazanımları öğrenciye kazandırmayı amaçlayan eğitim-öğretimin vazgeçilmez aracıdır. Bu çalışmanın amacı, 2012-2013 eğitim-öğretim yılı 6., 7. ve 8. sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Kitap Setinde (Öğretmen Kılavuz Kitabı, Öğrenci Ders Kitabı, Öğrenci Çalışma Kitabı) ve 2008-2012 yılları arası Seviye Belirleme Sınavı?nda Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programında bulunan anahtar kavramların ne ölçüde yansıdığı ve uyumluluğu incelenmiştir. Anahtar kavramların kullanım sıklıkları belirlenerek kavramların sınıf düzeyine göre sarmallığı araştırılmıştır. Anahtar kavramlarının Fen ve Teknoloji Kitap Setinde ve Seviye Belirleme Sınavı?nda uyumluluğu eğitim öğretimin bütünlüğü, eksikliklerin giderilmesi ve düzenlenmesi noktasında bilgi verebilir. Bu araştırmada tarama modeli kullanılarak doküman incelemesi yapılmıştır. Ünitelerde bulunan anahtar kavramların incelenen kitaplarda ve Seviye Belirleme Sınavında kullanma sıklıkları bulunmuş, veriler tablolaştırılarak frekans ve yüzde dağılımları yapılarak yorumlanmıştır. İncelenen ünitelerde bazı anahtar kavramların ünitelerde ortak kavram olarak yer aldığı ve bu kavramların sarmal bir yapıda kullanıldığı gözlenmiştir. Programda verilen anahtar kavramlar Fen ve Teknoloji Dersi Kitap Setiyle Seviye Belirleme Sınavında bazı ünitelerde uyumlu olduğu bazı ünitelerde bu uyumun daha az olduğu gözlenmiştir. İncelenen dokümanlar sonuçlar halinde verilmiştir. Anahtar Kavramlar: Ders Kitabı, Seviye Belirleme Sınavı, Sarmallık İlkesi, Anahtar Kavramlar

Kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin öğrencilerin akademik başarıları, tutumları ve motivasyonları üzerine etkisi

Yaşadığımız çağda bilgi ve teknoloji sürekli değişen ve gelişen bir yapı içerisindedir. Bu değişim ve gelişimlere uyum sağlayabilecek nitelikte, günlük hayatta karşılaşılan problemlere çözüm önerileri getirebilen, meraklı, şüpheci, araştıran, sorgulayan ve katılımcı bireylerin yetişmesinde; fen ve teknoloji dersinin önemi büyüktür. Dolayısıyla fen ve teknoloji derslerinde öğrencilere bu özellikleri kazandırmak için farklı yöntem ve tekniklerin kullanılmasına yönelik ilginin arttığı düşünülmektedir. Öğrencilerin fen derslerine aktif olarak katılımını sağlayabilecek, onlara bilginin yanında beceri kazandırabilecek, kendi deneyim ve yaşantılarıyla öğrendikleri konuları ilişkilendirerek akademik başarılarının artmasını sağlayabileceği düşünülen yöntem ve tekniklere örnek olarak kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyeler verilebilir. 1990?lı yıllarda tanıştığımız kavram karikatürleri gerek görselliğiyle gerekse düşündürücü yönüyle öğrencilerin derslerde bilişsel ve duyuşsal olarak gelişimlerine katkı sağlayan bir yöntemdir. Bilimsel hikâyeler ise çoğu zaman hayatımızda karşılaştığımız günlük yaşam problemlerini konu alan, öğrencilerin özellikle hayal güçlerinin gelişimine katkı sağlayan yöntemlerdendir. Günümüzde kavram karikatürleriyle ilgili yapılan pek çok araştırma olmasına karşın bilimsel hikâyeler için aynı durum söz konusu değildir. Bu nedenle derse aktif katılımı sağlama, konuyu günlük yaşamla ilişkilendirme, argümantasyon amaçlı kullanılabilme gibi pek çok ortak özelliği bulunan bilimsel hikâyeler ve kavram karikatürlerinin bir arada kullanımının ortak etkisine bakılmasının alan yazın için önemli bir katkı olacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda yapılan çalışmada; ilköğretim fen ve teknoloji dersi ?insan ve çevre? ünitesinde kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin kullanımının öğrencilerin akademik başarıları, tutumları ve motivasyonları üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2012-2013 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde, Manisa ili Demirci ilçesi Ziya Gökalp Nurettin Kelem İlköğretim Okulu?nda gerçekleştirilmiştir. Bu okulda öğrenim gören 27 öğrenci (7-B) deney grubu ve 27 öğrenci (7-A) kontrol grubu olmak üzere toplam 54 öğrenci ile uygulamalar yapılmıştır. ?İnsan ve Çevre? ünitesi deney grubu öğrencilerine kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyeleri içeren öğretim programıyla, kontrol grubu öğrencilerine ise mevcut öğretim programıyla işlenmiştir. Araştırma 4 ders saati ön test uygulamaları, 16 ders saati hazırlanan etkinlik uygulanmaları ve 4 ders saati son test uygulamaları olmak üzere; toplam 24 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öntest-sontest kontrol gruplu yarı-deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. İlköğretim 7. sınıf fen ve teknoloji dersi ?İnsan ve Çevre? ünitesine yönelik hazırlanan `Akademik Başarı Testi? ile `Fen Bilgisi Tutum Ölçeği? ve `Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği? öntest ve sontest olarak tüm gruplara uygulanmıştır. Bununla birlikte gruplarda yer alan öğrencilerin denkliklerini belirlemek amacıyla `Bireysel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS 20 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmada yer alan alt problemlerin çözümüne yönelik analizlerin yapılmasında t-testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin kullanıldığı deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarının, fen ve teknoloji öğretim programında yer alan içeriğin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarılarından anlamlı derecede yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p<.05). Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutumları ve fene yönelik motivasyonları arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmadığı anlaşılmıştır (p>.05). Bu araştırma sonuçlarından yola çıkarak uygulamada kullanılan kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyelerin; Milli Eğitim Bakanlığında (MEB) görev yapan öğretmenlere ve ilköğretim öğrencilerine, fen ve teknoloji derslerinde yardımcı olacağı düşünülmektedir. Ayrıca bundan sonra çalışma yapacak olan araştırmacılara yol göstereceği umulmaktadır. Bununla birlikte kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyelere fen ve teknoloji öğretim programlarında yer verilmesi önerisinde bulunulabilir.

İlköğretim 6. 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin kuvvet ve hareket konusundaki kavramsal anlama düzeylerinin kavram karikatürleri, kavram haritası, çizimler ve görüşmeler kullanılarak değerlendirilmesi

Günümüzde bilim ve teknolojide yaşanan gelişmelerle birlikte etkisinin yaşamımızın her alanında görüldüğü fen ve teknolojinin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu duruma paralel olarak ülkelerin fen ve teknoloji öğretim programlarında da çeşitli değişikler yaptıkları görülmektedir. Bu değişikliklerle yaratıcı ve eleştirel düşünen, sorgulayan, üreten ve bu şekilde öğrenme sürecine aktif olarak katılan bireylerin yetiştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda ülkemizde de 2005-2006 eğitim-öğretim yılından itibaren fen ve teknoloji dersi öğretim programı, öğrencinin bilgiyi zihninde yapılandırıp günlük hayatta kullanmasını ve derse aktif olarak katılmasını öngören yapılandırmacı yaklaşım temelinde düzenlenmiş ve kademeli olarak uygulamaya konmuştur. Fen ve teknoloji öğretim programında öğrencilerin ön bilgilerinin önem kazandığı ve süreç boyunca aktif bir şekilde öğrenme ortamlarında bilgiyi kendilerinin oluşturdukları yapılandırmacı yaklaşımla birlikte; yeni yöntem, teknik ve stratejilerin de ön plana çıktığı görülmektedir. Yapılandırmacı anlayışı temel alan bu yöntem, teknik ve stratejilerden bazıları kavram karikatürleri, kavram haritaları, çizimler ve görüşmelerdir. Yapılan çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli uygulanmıştır. Çalışmanın nicel verileri; kavram karikatürü, kavram haritası ve çizim sorularından oluşturulan ?Kavramsal Anlama Testi? ile toplanmıştır. Çalışmanın nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve mülakatlar yardımıyla toplanmıştır. Çalışmaya; 2011?2012 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Manisa ilinin Demirci ilçesinde bulunan ilköğretim okulları arasından tesadüfî olarak seçilen Atatürk, Durhasan, Esenyurt, Makine Kimya-H. Çamtepe, Mustafa-Zehra-Saliha Kul ve 75. Yıl İlköğretim Okullarında öğrenim gören 6. sınıflardan 107, 7. sınıflardan 110, 8. sınıflardan 115 ve toplamda 332 ilköğretim öğrencisi katılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; kavram haritalarının kullanıldığı sorularda öğrencilerin kuvvet ve hareketle ilgili kavramları haritada boş bırakılan yerlere büyük oranda doğru bir şekilde yerleştirebildiklerini ancak bu kavramları ya da kavramlar arası ilişkileri açıklayamadıklarını görmekteyiz. Benzer şekilde, kavram karikatürü sorularından elde edilen en önemli bulgulara göre de öğrenciler karikatürde yer alan karakterlerden bilimsel olarak doğru söyleyeni büyük çoğunlukla bulabilmişler ancak bunun açıklamasını yapmada başarısız olmuşlardır. Kuvvet ve hareket konusunda geliştirilen kavramsal anlama testinin çizim sorularından elde edilen bulgular ise öğrencilerin kuvvetin yönü ve doğrultusu gibi ünitenin bazı konularında iyi düzeyde olduklarını ancak yol-zaman ve sürat-zaman grafiklerinin çizimi gibi bazı konularda ise başarısız olduklarını, ?anlamama? düzeyinde yer aldıklarını göstermektedir. Kavramsal anlama testinin tamamından ve görüşme sorularının analizinden elde edilen bulgulara göre ise sınıf düzeyine göre değişmekle birlikte öğrencilerin ?Kuvvet ve Hareket? konusuyla ilgili kavramsal anlamalarının yeterli olmadığı ve konuyla ilgili önemli kavram yanılgılarının bulunduğu tespit edilmiştir.

Fen ve teknoloji öğretiminde kavram karikatürü kullanımının öğrenci başarısı ve tutumuna etkisi

Bu çalışmada, İlköğretim 7. sınıf, Fen ve Teknoloji dersi "İnsan ve Çevre" ünitesinde kavram karikatürü tekniği kullanımının, öğrenci başarısı ve tutumuna etkisi araştırılmıştır. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunda kavram karikatürleri ve mevcut öğretim programı, kontrol grubunda ise sadece mevcut öğretim programı uygulanmıştır. Araştırma 2011-2012 öğretim yılında İzmir'in Menemen ilçesinde bulunan İrfan Erdem İlköğretim Okulunda öğrenim gören 7/A sınıfından 19 öğrenci 7/B sınıfından 20 öğrenci olmak üzere toplam 39 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. 7/A şubesi öğrencileri deney grubunu 7/B şubesi öğrencileri kontrol grubunu oluşturmuştur. Öğrencilerin fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarını ölçmek için Şaşmaz-Ören (2005)' in geliştirdiği Fen Bilgisi Dersi Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak uzman görüşüne dayalı, güvenirlik katsayısı 0,75 olan, 24 maddeden oluşan bir başarı testi geliştirilerek uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 17 paket programıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın deney grubundaki öğrencilerle kavram karikatürleri hakkındaki düşüncelerini öğrenmek için görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarı ile tutum, ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Bu sonuç, kontrol grubundaki öğrencilerin başarı ve tutumlarında bir değişiklik olmadığını göstermektedir. Deney grubundaki öğrencilerin akademik başarı ile tutum, ön test ve son test puanları arasında son test lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu sonuç, deney grubundaki öğrencilerin başarı ve tutumlarının arttığını göstermektedir. Öğrenci görüşmelerinden elde edilen sonuçlar; öğrenciler kavram karikatürleriyle işlenen dersi eğlenceli bulmuşlardır. Dersin sıkıcılıktan kurtulduğunu ifade etmişler ve kavram karikatürlerini yararlı bulmuşlardır. Sonraki ünitelerinde kavram karikatürleriyle işlenmesini istediklerini söylemişlerdir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, ilköğretim fen ve teknoloji dersinde başarıyı arttırma ve olumlu tutum geliştirmede kavram karikatürleri tekniğinin kullanılabileceği belirlenmiştir.

Fen ve teknoloji öğretiminde akıllı tahta kullanımının 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, tutum ve görüşleri üzerine etkileri

İlerleyen teknolojiye paralel olarak bilginin yayılması da hızlı olmaktadır. Bu nedenle öğretim programlarının ve materyallerinin de sürekli yenilenmesi ve güncellenmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Akıllı tahtalar eğitim teknolojisi dünyasında büyük gelişme gösteren yeni bir kavramdır. Binlerce yıldır öğrenci-öğretmen-okul üçgeni içerisinde varlığını sürdüren eğitim–öğretim, akıllı tahtaların yaşamımıza katılmasıyla çok yönlü olarak bilgi akışını gerçekleştirmektedir. Bu araştırmanın amacı; Fen ve Teknoloji dersinin akıllı tahta kullanılarak işlenmesinin 6.sınıf öğrencilerinin akademik başarılarını, tutumlarını ve görüşlerini nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Araştırma yarı deneysel bir çalışmadır ve ön-test, son-test kontrol gruplu araştırma desenine dayanmaktadır. Araştırmanın örneklemi, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Osmanbey ilköğretim okulundaki 6.sınıfında okuyan 43 öğrenciden oluşmaktadır. Deney grubundaki 21 öğrenci ile akıllı tahta-bilgisayar-projeksiyon kullanılarak, kontrol grubundaki 22 öğrenci ile geleneksel yöntemle ders işlenmiştir. Uyguluma 5 hafta sürmüştür. ''Maddenin Tanecikli Yapısı'' ünitesi olarak seçilmiştir. Araştırma kapsamında hem nicel hem de nitel veriler toplanmıştır. Veriler '' Maddenin Tanecikli Yapısı Ünitesi Akademik Başarı Testi'', ''Fen ve Teknoloji Dersinde Akıllı Tahtaya Yönelik Tutum Ölçeği'' ve görüşmeler ile elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS 20 istatistik paket programı kullanılarak; nitel veriler ise araştırmacı tarafından okunarak belli temalar altında toplanarak çözümlemiştir. Araştırmadan elde edilen verilerden, akıllı tahta kullanımının; deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında maddenin tanecikli yapısı ünitesi için akademik başarıları arasında anlamlı fark olmadığı gözlenmiştir. Akıllı tahta kullanımı ile ders işlenişleri sonunda deney grubundaki öğrencilerin, fene yönelik olumlu tutum geliştirdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, yapılan görüşmelerde öğrenciler Fen ve Teknoloji dersinde akıllı tahta kullanılması konusunda olumlu yönde görüş belirtmişlerdir. Araştırmadan elde edilen sonuçların fen öğretiminde akıllı tahta kullanımı üzerine yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Akıllı tahta, Fen öğretimi, Akademik Başarı, Tutum, Görüş, Maddenin Tanecikli Yapısı

İlköğretim Fen ve Teknoloji dersi 7. sınıf 'ışık' ünitesinin öğretiminde kavram karikatürleri kullanımının öğrencilerin akademik başarıları, sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ve motivasyonları üzerine etkisi

Günümüzde hızla artan bilgi ve gelişen teknolojiye bağlı olarak eğitim-öğretim anlayışında da değişimler yaşanmaktadır. Öğrenciler eğitim-öğretim sürecinde; aktif, karşılaştıkları olaylar karşısında düşünen, araştıran, sorgulayan ve edindikleri bilgileri kendileri yapılandıran bireyler olarak sorumluluklar almaktadırlar. Bu niteliklerin bireylere kazandırılmasında farklı yöntem ve tekniklerin kullanıldığı Fen eğitiminin büyük bir rolü olduğu söylenebilir. Fen eğitiminde kullanılan bu yöntem ve tekniklerden biri de kavram karikatürleridir. Kavram karikatürleri bilimsel bir olay veya durumla ilgili öğrencilere alternatif görüşler sunan görsel araçlardır. Problem çözme becerilerini geliştirme, derslere olan motivasyonu arttırma, sorgulayıcı bakış aşısı kazandırma gibi birçok kazanım elde edilmesini sağladığı düşünülen kavram karikatürleri, bireylerin derse aktif katılımını teşvik eden yenilikçi bir tekniktir. Bu bağlamda çalışmada; ilköğretim Fen ve Teknoloji dersi 7.sınıf 'Işık' ünitesinin öğretiminde kavram karikatürleri kullanımının öğrencilerin akademik başarıları, sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ve motivasyonları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2013-2014 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Manisa ilinin Kula ilçesinde bulunan Vali Muzaffer Ecemiş Ortaokulu'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu bu okulda öğrenim görmekte olan 30 deney grubu, 28 kontrol grubu olmak üzere toplam 58 öğrenci oluşturmuştur. Deney grubunda 'Işık' ünitesi kavram karikatürleri destekli işlenirken, kontrol grubunda mevcut öğretim programıyla işlenmiştir. Araştırma 4 ders saati ön test uygulamaları, 20 ders saati deneysel uygulamalar ve 4 ders saati son test uygulamaları olmak üzere toplam 28 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Son test uygulamalarından 1 hafta sonra yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Çalışmada deneme modellerinden biri olan ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine 7. Sınıf 'Işık' ünitesine yönelik hazırlanan 'Akademik Başarı Testi', 'Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği' ve 'Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği' ön test-son test olarak uygulanmıştır. Bununla birlikte öğrenciler ile ilgili bilgi sahibi olmak amacıyla 'Kişisel Bilgi Anketi' kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilen analizinde SPSS 17 paket programından yararlanılmıştır. Bununla birlikte alt problemlerin verilerinin analizleri için t-testi ve varyans analizi yapılmıştır. Analizlerin sonuçlarına göre; kavram karikatürlerinin kullanıldığı deney grubu öğrencileri ile mevcut öğretim programın uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarıları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir (p>.05). Bunun yanı sıra deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ve Fene yönelik motivasyonları arasında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır (p<.05). Araştırmadan elde edilen nitel verilere göre ise; deney grubu öğrencilerinin kavram karikatürleri ile işlenen dersleri daha eğlenceli buldukları, derslere ilgilerinin arttığı, farklı bakış açıları geliştirmelerine yardımcı olduğu söylenebilir. Araştırma sonuçlarından yola çıkarak Fen öğretiminde kavram karikatürlerine daha fazla yer verilmesi gerektiği, kavram karikatürlerinin diğer yöntem ve tekniklerle birlikte kullanılabileceği, diğer sınıf düzeyleri ve disiplinlerde de kavram karikatürlerinin kullanımına yer verilmesi önerilerinde bulunulabilir.

Teknoloji destekli mikro öğretim uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlikleri üzerine etkisi

Bu araştırmanın temel amacı; fen bilimleri öğretmen adaylarının TPAB yeterliklerinin ve TPAB öz yeterlik düzeylerinin belirlenmesi ve bir dönem boyunca Özel Öğretim Yöntemleri-II dersi kapsamında gerçekleştirilen teknoloji destekli mikro öğretim uygulamalarının adayların TPAB yeterlikleri ve TPAB öz yeterlik düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntemler araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak, nitel aşamada yarı yapılandırılmış mülakatlar, odak grup görüşmesi, görüş formu, teknoloji destekli mikro öğretim formu, mikro öğretim gözlem formu, öğretmen adaylarına ait mikro öğretim ders kayıtları ve öğretmen adaylarının hazırladıkları, kullandıkları ders materyalleri ve ders planlarından yararlanılmıştır. Nicel aşamada ise, Canbazoğlu Bilici (2012) tarafından geliştirilen TPAB anketi kullanılmıştır. Araştırma süresince elde edilen nicel verilerin betimsel istatistikleri SPSS 17.0 paket programı ile yapılmıştır. Nitel verilerin analizi ise, betimsel analiz ve içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda adayların; TPAB öz yeterliklerinde ve TPAB'ın alt boyutları kapsamında öz yeterliklerinde artış olduğu, teknoloji destekli mikro öğretim uygulamalarının adayların TPAB yeterlik düzeylerine olumlu yönde katkı sağladığı ve teknoloji entegrasyonu becerilerinin arttığı bulunmuştur. Teknoloji destekli mikro öğretim uygulamalarının, adayların teknolojiyi kullanma becerilerini, teknolojiyi kullanarak ölçme ve değerlendirme yapabilme becerilerini, dersin işleniş sürecinde kavram yanılgılarını ortaya çıkarmada teknolojik araçlardan yararlanabilme becerilerini geliştirdiği ve kullandıkları teknolojilerin strateji, yöntem ve teknikleri etkilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak adayların TPAB düzeylerinin artmasında teknoloji destekli mikro öğretim uygulamalarının etkili bir yöntem olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Teknoloji destekli mikro öğretim, teknolojik pedagojik alan bilgisi, teknolojik pedagojik alan bilgisi öz yeterliği, teknoloji entegrasyonu, fen Bilimleri, karma yöntem.

Sorgulamaya dayalı öğrenme ortamının öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri, sorgulama becerileri ve bilimsel düşünme yetenekleri üzerindeki etkisi

Geleceğin bireylerinde olması beklenen nitelikler fen eğitiminin nasıl verilmesi gerektiği yönünde şekillendirici rol oynamaktadır. Fenin temelinde doğada gerçekleşen olayları anlamlandırmak yer alır ve fen doğası gereği sorgulamaya dayalı bir bilim dalıdır. Sorgulayıcı öğrenme fırsatı sunulan öğrenciler, bilim insanlarının doğal dünya ile ilgili sorularına cevap arama çabalarındaki süreci birebir yaşayarak bilimsel düşünme, sorgulama ve dolayısıyla bilimsel süreç becerilerini geliştirme olanağına sahip olacaklardır. Son yıllarda dünyanın pek çok ülkesinin fen programlarında sorgulayıcı öğrenme yer almakta ve bunu destekleyen program revizyonları yapılmaktadır. Türkiye'de de 2013 yılında fen programı güncellemesi yapılmış ve bu revizyonda da sorgulamaya dayalı öğrenme stratejisi temel alınmıştır. Bu programı uygulayan fen bilimleri öğretmenlerinin en çok etkinlikleri yansıtmada zorluk yaşadıkları bilinmektedir. Buna sebep olarak öğretmen adaylarının, lisans eğitimi süresince özellikle laboratuvar derslerinde sorgulayıcı öğrenmeye dayalı uygulamalarla eğitim almamaları, bu nedenle de bu yöntemi uygulayamadıkları konusuna vurgu yapılabilir. Bu bağlamda öğretmen adaylarıyla çalışılan sözkonusu araştırmada Sorgulamaya Dayalı Öğrenme ortamının öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri, sorgulama becerileri ve bilimsel düşünme yeteneklerine olan etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği programı birinci sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu; 41 deney, 36 kontrol olmak üzere toplam 77 öğrenci oluşturmuştur. Dersler bir eğitim dönemi boyunca deney grubunda sorgulamaya dayalı öğrenme ortamında etklinikler düzenlenilerek, kontrol grubunda ise geleneksel doğrulama tipindeki laboratuar etkinlikleriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine bilimsel süreç becerileri testi, sorgulama becerileri ölçeği ve bilimsel düşünme yetenekleri testi ön test-son test olarak uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS 21 paket programından yararlanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi ve ANCOVA yapılmıştır. Analizlerin sonuçlarına göre; sorgulamaya dayalı öğrenme ortamının kullanıldığı deney grubu öğrencileri ile geleneksel etkinliklerin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin sorgulama becerileri ve bilimsel düşünme yetenekleri arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir (p>.05). Bunun yanı sıra deney ve kontrol grubu öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri arasında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır (p<.05). Araştırma sonuçlarından yola çıkarak öğretmen adaylarının bilimsel geçerliğe sahip bilgiye ulaşmada ve bilginin üretim sürecini içinde barındıran bilimsel süreç becerilerini artırmada sorgulamaya dayalı öğrenme ortamlarının etkili olduğu ifade edilebilir. Bu bağlamda eğitim fakültelerinin fen bilgisi programlarında özellikle laboratuvar dersleri başta olmak üzere uygun öğretim ve beceri derslerinde sorgulamaya dayalı öğrenme ortamlarının oluşturulması ve öğretmen adaylarının konuyla ilgili tecrübe kazanmaları önerilerinde bulunulabilir.

2013 ilköğretim kurumları fen bilimleri dersi öğretim programının uygulanmasında yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerine ilişkin öğretmen görüşleri

Bu araştırma, İlköğretim Kurumları (İlkokullar ve Ortaokullar) Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programının uygulanmasında yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerine ilişkin öğretmen görüşlerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Manisa ilinde görev yapmakta olan fen bilimleri öğretmenleri ve fen bilimleri dersine giren sınıf öğretmenlerinin görüşleri alınmıştır. Bu araştırma, nicel ve ni¬tel verilerin bir arada kullanıldığı betimsel bir çalışmadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından alan yazın incelenerek geliştirilen anket formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verileri betimlemek için analiz sonucunda elde edilen yüzde ve frekans değerleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğu, programın öğrencilerin fen okuryazarı bireyler olması için uygun, öğrencilerin fene karşı olumlu tutum geliştirmesini sağlayan ve günlük yaşamla bütünleşik bir program olduğunu düşünmektedirler. Ayrıca, araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme stratejisinin temele alınmasını ve öğretmenlere daha özgür bir uygulama fırsatı sunmasını programın güçlü yönleri olarak görmektedirler. Bunun yanında programın zayıf yönleri olarak, araştırma-sorgulama yapılabilmesi için zamanın yetmediği, programdaki kazanımlar ve sözü geçen yöntemler hakkında yeterli bilgilendirme yapılmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir. Öğretmenlerin programın uygulanmasında karşılaştıkları zorlukların programla ilgili, öğretmenlerle ilgili ve diğer sorunların çözümüne yönelik olarak hizmet içi eğitimlerin niteliğinin arttırılması, laboratuvar ve malzeme imkânlarının arttırılması, ders kitaplarının niteliğinin arttırılması, ders saatlerinin arttırılması ve merkezi sınavların azaltılması gerektiğini ifade etmektedirler.

Fen bilgisi öğretmen adaylarının sahip oldukları teknolojik pedagojik alan bilgilerinin materyal geliştirme sürecinde değerlendirilmesi

Fen bilgisi öğretmenlerinin materyal geliştirebilmeleri önemli görüldüğünden, onların bu konuda sahip oldukları TPAB'larının araştırılması gerekli görülmüş ve bu çalışma yapılmıştır. Bu çalışma ile fen bilgisi öğretmen adaylarının materyal geliştirme konusunda sahip oldukları TPAB öz-yeterliklerini belirleyen orijinal bir ölçek oluşturulması alanyazına önemli bir katkı sağlayacaktır. Ayrıca öğrencilerin geliştirdikleri materyallerin ölçekten aldıkları puanlar bağlamında değerlendirilmesinin de alanyazına katkısı önemli görülmektedir. Bu araştırmada karma yöntemin iç içe karma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı tarama araştırmasıyla, nitel kısmı ise betimsel araştırmayla gerçekleştirilmiştir. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmanın uygulama aşamasının nicel bölümü Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 86 kişiden oluşan 3. sınıf fen bilgisi öğretmen adayı ile nitel bölümü ise bu öğretmen adayları içerisinden seçilen 30 fen bilgisi öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar seçilirken araştırma problemleri dikkate alınarak seçkisiz olmayan örnekleme yaklaşımlarından olan amaçsal örneklemeden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırma kapsamında geliştirilen "Fen bilgisi öğretmen adaylarının materyal geliştirme konusundaki teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) öz-yeterlik ölçeği", TPAB dereceli puanlama anahtarı, materyal değerlendirme formu, görüşme formu ve öğretmen adaylarının Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı dersinde hazırlamış oldukları "stop motion" materyalleri kullanılmıştır. Araştırmanın sürecinde, 40 maddeden oluşan, 8 faktörlü [fen bilimlerinin yan dallarına ait alan bilgisi (AB), fen bilimlerinin temel dallarına ait alan bilgisi (AB), pedagoji bilgisi (PB), teknoloji bilgisi (TB), pedagoji alan bilgisi (PAB), teknoloji alan bilgisi (TAB), teknoloji pedagoji bilgisi (TPB), teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB)], 5 likertli ve cronbach alpha güvenirlik katsayısı .93 olan bir ölçek geliştirilmiştir. Bu ölçek ile öğretmen adaylarının materyal geliştirme konusundaki TPAB öz-yeterlik düzeyleri bazı değişkenler açısından incelendikten sonra materyalleri TPAB dereceli puanlama anahtarı ve materyal değerlendirme formu ile değerlendirilmiş ve aralarındaki korelasyona bakılmıştır. Ardından 30 öğretmen adayı ile görüşmeler yürütülmüştür. Araştırmanın sonucunda; materyal geliştiren fen bilgisi öğretmen adaylarının TPAB öz-yeterlikleri ölçeğinden, PAB ve TPB boyutlarında "çok iyi", diğer boyutlarda ise "iyi" düzeyde olduklarını düşündükleri belirlenmiştir. Geliştirmiş oldukları materyallerin TPAB dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilmesi sonucunda da TPB boyutunun materyallere yansımasının çok iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının iyi düzeyde sahip oldukları TB ve PB'lerini birlikte materyaller üzerinde çok iyi düzeyde kullandıkları sonucuna varılmıştır. Öğretmen adaylarının kendilerini TB boyutunda daha yeterli gördükleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının materyal geliştirme konusunda sahip oldukları TPAB öz-yeterliklerinin cinsiyetlerine, genel not ortalamalarına, bilgisayara sahip olma durumlarına, bilgisayarı günlük kullanma sürelerine, bilgisayarı kullanma düzeylerine, internet erişimi sağlanan yere, kullandıkları teknolojik cihazlara, mezun olunan lise türlerine bağlı olarak bazı boyutlarda farklılaştığı; fakat kullandıkları sosyal ağlara göre değişmediği tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının materyal geliştirme konusunda sahip oldukları TPAB öz-yeterliklerini materyallerde kullanma düzeylerinin, AB, PB, PAB, TAB, TPAB boyutlarında "iyi" düzeyde, TB ve TPB boyutlarında ise "çok iyi" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Materyal değerlendirme formunda bulunan kriterlere göre materyaller incelenmiş ve öğretmen adaylarının materyallerini "iyi" düzeyde geliştirdikleri görülmüştür. TPAB öz-yeterlikleri ile materyallerindeki TPAB'ları arasında bir korelasyon olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmanın sonunda nicel verileri desteklemek amacıyla öğretmen adaylarıyla görüşmeler yapılmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulardan yola çıkılarak önerilerde bulunulmuştur.

Bilgisayar destekli öğretim yöntemi ile, "canlılarda üreme ve gelişme" ünitesindeki "mitoz ve mayoz bölünme" konularının öğretilmesi ve buna yönelik materyal geliştirilmesi

Bu araştırmada ilköğretim 8. sınıflarda mitoz ve mayoz bölünme konusunun bilgisayardestekli öğretim yöntemi ve geleneksel öğretim yöntemi ile işlenmesinin öğrencinin başarısı üzerineetkileri ve bilgisayar destekli öğretim gören öğrencilerin bilgisayar destekli öğretim üzerine görüşleriincelenmiştir.Bilgisayar destekli öğretim yöntemi için bir öğretim CD'si hazırlanmıştır. CD powerpointsunumundan oluşmaktadır. Sunum ise mitoz ve mayoz bölünme konularıyla ilgili animasyonlarıiçermektedir. Ayrıca konunun daha iyi anlaşılabilmesi için CD'de bazı web sitelerinden alınananimasyonlara da yer verilmiştir.Araştırma 2004-2005 öğretim yılının birinci ve ikinci döneminde stanbul ili Özel ErolAltaca ve kbaliye lköğretim Okullarına devam eden toplam 100 sekizinci sınıf öğrencisiyleyürütülmüştür. Öğrenciler her iki okulda da deney ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmış,deney grubuna ders bilgisayar destekli öğretim yöntemiyle, kontrol grubuna ise geleneksel yöntemleanlatılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına uygulanacak konu başarı testi (öntest ve sontest) sorularıÖSYM kaynaklı olup 160 kişi üzerinde uygulanarak test edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarınındenk olup olmadığına 7.Sınıf Fen Bilgisi karne notları ve konu başarı testi (ön test) varyans analizisonuçlarının Anova le sınanmasıyla karar verilmiştir.Uygulamanın sonunda deney ve kontrol gruplarına öntest olarak verilen konu başarı testisontest olarak tekrar verilmiştir. Her iki grup arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı t testi ilebelirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin derste sormuş oldukları soruların öğrenme düzeyleri ile bir ilişkiolup olmadığı Kay Kare testi ile sınanmıştır. Bilgisayar destekli öğretimin motivasyonu arttırıparttırmadığı ise öğrencilerin ders hakkındaki görüşlerine yer verilerek belirlenmeye çalışılmıştır.Uygulamanın sonucunda bilgisayar destekli öğretim yöntemi ile ders işlenen deneygrubunun, geleneksel yöntemle ders anlatılan kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha başarılıolduğu ve bilgisayar destekli eğitimin dersteki öğrencilerin motivasyonunu arttırdığı sonucunavarılmıştır.

Yapılandırmacılık kuramına dayalı olarak hazırlanan aktif öğretim yöntemlerinin akan elektrik konusunda öğrencilerin fen başarı ve tutumlarına etkisi

Bu çalışmada, yapılandırmacı öğretim yaklaşımına uygun olarak hazırlanan dersleryardımıyla ilköğretim 6. sınıf Fen Bilgisi Dersi ?Yaşamımızı Yönlendiren Elektrik? ünitesindeki?Akan Elektrik? konusunun öğrencilerin akademik başarısını ve tutumunu olumlu yönde etkileyipetkilemediği araştırılmıştır.Araştırmada:1. Yapılandırmacı öğretim yaklaşımı ile geleneksel öğretim yaklaşımına göre eğitim görenöğrencilerin fen başarıları ve fene olan tutumları karşılaştırılmıştır.2. Öğrencilerin cinsiyetlerinin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi incelenmiştir.Araştırmanın örnekleminin belirlenmesi kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ileyapılmıştır. Kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yapılarak araştırmacının görev yaptığı Manisa ilmerkezinde bulunan Manisa Tarzanı Ahmet Bedevi ilköğretim okulu 6. sınıflarından 6-A ve 6-Bsınıfları çalışmamızın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmaya 6-A sınıfından 34, 6- Bsınıfından 34 öğrenci olmak üzere toplam 68 öğrenci katılmıştır. 6-A ve 6-B sınıflarındanrastlantısal olarak seçilen 6-A sınıfı kontrol, 6-B sınıfı deney grubudur.Çalışmada ? Yaşamımızı Yönlendiren Elektrik? ünitesinin ?Akan Elektrik? konusu elealınmıştır. Akan elektrik konusunda soyut kavramların çok fazla olmasından dolayı öğrencilerinöğrenmekte zorlandıkları bir konudur. Bu nedenle derslerin işlenmesinde işbirlikli öğretimyöntemi ve aktif öğrenme yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Dersler deneylerin yapılması vedeney sonuçlarının tartışılarak öğrencilerin bilgiyi kendilerinin yapılandırmaları süreçleriyleişlenmiştir.Uygulama öncesinde ve sonrasında ?Yaşamımızı Yönlendiren Elektrik? ünitesinin ?AkanElektrik? konusunun hedef davranışları doğrultusunda araştırmacı tarafından oluşturulan bilgibaşarı testi deney ve kontrol grubunda bulunan öğrencilere ön test ve son test olarakuygulanmıştır. Akınoğlu (2001) tarafından oluşturulan tutum ölçeği de öğrencilerintutumlarındaki değişmenin ortaya çıkarılması için ön test ve son test olarak uygulanmıştır.Bu araştırmada elde edilen verilere dayanılarak ortaya konulan sonuçlar şunlardır:• Yapılandırmacı öğretim yaklaşımı ile geleneksel öğretim yaklaşımı arasında öğrencilerinakademik başarısı ve fene, fen bilgisi dersine olan tutumları açısından yapılandırmacıöğretim yaklaşımı lehine anlamlı bir farklılık vardır.• Yapılandırmacı öğretim yaklaşımına dayalı olarak hazırlanan derslerde öğrencilerincinsiyeti ile akademik başarı ve tutumlarında anlamlı bir farklılık vardır.Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öneriler getirilmiştir. Yapılan araştırmanın bugünekadar yapılan araştırmalara katkı sağlamış olması ve bundan sonra yapılacak araştırmalara ışıktutması umulmaktadır.ANAHTAR KEL MELER: Aktif Öğrenme, Elektrik, Fen Öğretimi, Geleneksel ÖğretimYöntemi, Öğrenme, Tutum, Yapılandırmacı Yaklaşım.

Çevre eğitiminde interaktif öğretim yöntemleri

Bilimsel ve teknolojik gelişim dünyadaki birçok ülke tarafından en önemli amaç olarakbelirlenmiştir. Eğitim bu amaca ulaşmanın en önemli yoludur. Teknoloji ve bilimledesteklenen eğitim, insanların beceri ve davranışlarının yanında ilgi ve merak duygularını dageliştirecektir. Okullarda yapılan eğitimi öğretmen merkezli ve sadece bilgi aktarmak olarakgören eğitim sistemleri, bilişsel alandaki ve teknolojideki gelişmeler sayesinde yerlerini yenisistemlere bırakmaktadırlar. Bunlar, öğrenenlerin merkeze alındığı ve iletişimin çok yönlüolduğu yeni öğrenme yaklaşımlarıdır.Bu çalışmanın amacı, öğrencilerde geleneksel öğretim yöntemine göre probleme dayalı veöğrenme döngüsü yaklaşımlarından hangisinin akademik başarıda artışa sebep olacağınıbelirlemek ve öğrencilerin bu interaktif öğretim yöntemlerine yaklaşımlarını tespit etmektir.Bu çalışma, Manisa ili, Demirci ilçesinde 2005-2006 Eğitim-öğretim yılı 75.Yıl İ.Ö.O. `daöğrenim gören 7. sınıf öğrencilerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada gelenekselöğretim, probleme dayalı öğrenme ve öğrenme döngüsü yaklaşımlarının uygulanacağıgrupların belirlenmesi yansız atama ile gerçekleştirilmiştir; bu amaçla 7/A , 7/B ve 7/Dşubeleri arasında kura çekilmiştir. Buna göre 7/B sınıfında öğrenme döngüsü yaklaşımı, 7/Asınıfında probleme dayalı öğrenme ve 7/D sınıfında da geleneksel öğretim yöntemi uyarıncaders işlenmiştir. Her üç gruptaki öğrencilere de araştırmacı tarafından eğitim verilmiştir. Herüç grupta uygulama öncesi ve sonrası ölçümler yapılmıştır. Ayrıca sontest uygulandıktansonra öğrencilerin bu aktif öğrenme yöntemlerine ilişkin yaklaşımlarını belirlemek amacıylada çalışmada ?Gözlem ve Görüşme Yöntemi? (Yıldırım ve Şimşek, 2000) kullanılmıştır.Görüşmelerde gruplara konuyu öğrenmelerinde önbilgilerinin faydasının olup olmadığına,günlük yaşama katkısına ve hangi kısımlarda rehberliğe ihtiyaç duyduklarına yönelik sorularyöneltilmiştir.Çalışmanın sonunda elde edilen veriler frekans, tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) vekovaryans analizi (ANCOVA) ile değerlendirilmiştir.İstatistiksel değerlendirmeler sonucunda, geleneksel öğretime kıyasla probleme dayalıöğrenme yöntemi öğrencilerin akademik başarılarını öğrenme döngüsü yaklaşımına göreartırdığı saptanmıştır.

Karikatür tekniğinin fen ve çevre eğitimde kullanılabilirliği üzerine bir araştırma

VIIIÖZETKARİKATÜR TEKNİĞİNİN FEN VE ÇEVRE EĞİTİMDE KULLANILABİLİRLİĞİÜZERİNE BİR ARAŞTIRMAIşılay ÖZALPBu araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde çevre konularınınkarikatür tekniği ile öğretiminin, geleneksel öğretime göre öğrencilerin fen başarısına, çevreyeyönelik tutumlarına ve fen bilgisi ders kitaplarına yönelik tutumlarına etkilerini ortaya koymaktır.Araştırmada ön-test, son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen (Karasar, 2000)kullanılmıştır. Araştırmanın deney evresi 2004-2005 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde 6 haftaboyunca, Manisa ili Gördes ilçesine bağlı Beğel İlköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 22yedinci sınıf öğrencisi ve Çiçekli İlköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 30 yedinci sınıföğrencisi içinden, I.dönem ders başarıları ve sınıf öğretmenleri yardımıyla seçilen 15'er öğrenciile ? Tüm canlılarla ortak yuvamız mavi gezegenimizi tanıyalım ve koruyalım? ünitesikapsamında gerçekleştirilmiştir. Araştırma deneysel bir çalışma olduğundan evren ve örneklemseçimine gidilmemiş, çalışma grubu kullanılmıştır. Çalışma toplam 8 hafta sürmüştür. Deneygrubunda araştırmacı tarafından hazırlanan karikatür- illüstrasyonlu ders kitabı ve öğrenmedöngüsü yaklaşımı, kontrol grubunda ise MEB fen bilgisi ders kitabı ve geleneksel öğretimteknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın alt problemlerinin sınanması için gerekli olan veriler, araştırmacıtarafından literatür taraması yapılarak geliştirilmiş olan Fen Bilgisi başarı testi, çevreye yöneliktutum ölçeği ve Fen Bilgisi ders kitabına yönelik tutum ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerinçözümlenmesinde; Fen Bilgisi başarı testi için madde güçlüğü, maddelerin ayırıcılık indeksleri,güvenirlik katsayısı (KR-20), aritmetik ortalama, standart sapma ve ikili gruplarınkarşılaştırılmasında t-testi yapılarak gerçekleştirilmiştir. Çevreye yönelik tutum ölçeği ve FenBilgisi ders kitabına yönelik tutum ölçeği verilerinin çözümlenmesinde ise; madde güçlüğü,madde ayırıcılık indeksi, Chronbach alpha güvenirlik katsayıları, t-testi ve kovaryans analizi(ANCOVA) kullanılmıştır. Bu istatistik tekniklerin hesaplanmasında SPSS 11.00 istatistik paketprogramından yararlanılmıştır. Karikatür tekniği ile öğretimin derse olan ilgiyi arttırıp arttırmadığıise öğrencilerin ders hakkındaki görüşlerine yer verilerek belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Karikatür tekniği Fen Bilgisi dersinde öğrencibaşarısını arttırmada geleneksel yönteme göre daha etkilidir. 2. Karikatür tekniğinin uygulandığıdeney grubunda kalıcılık düzeyi, geleneksel yönteme oranla daha fazladır. 3. Karikatür tekniğiile öğrenim gören deney grubu ile geleneksel yönteme göre öğrenim gören kontrol grubuöğrencilerin çevreye yönelik tutumlarını olumlu yönde arttırmada etkili olamadığı gözlenmiştir. 4.Karikatür tekniği, geleneksel yönteme göre Fen Bilgisi ders kitaplarına yönelik olumlu tutumgeliştirmede daha etkilidir. 5. Karikatür tekniğinin öğrencilerde öğrenmeyi kolaylaştırdığı,öğrenciyi daha etkin hale getirdiği, işbirliği ve grupla çalışma olanağı sağladığı belirlenmiştir.Ayrıca karikatür tekniği ile öğretimin öğrencilerin derse olan ilgisini arttırdığı sonucunavarılmıştır.Anahtar Kelimeler: Fen bilgisi öğretimi, çevre eğitimi, karikatür, öğrenme döngüsü,yapılandırmacı yaklaşımVIII

Eğitim fakültesi 4. sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının teknoloji destekli eğitime ilişkin yeterliliklerinin incelenmesi (Manisa, İzmir, Balıkesir, Denizli örneği).

ÖZETBu çalışmanın amacı, Ege Bölgesinde bulunan bazı üniversitelerdeki 4. sınıf Fen Bilgisiöğretmen adaylarının Teknoloji Destekli Eğitime ilişkin yeterliliklerinin tespit edilmesi vedeğerlendirilmesidir.Çalışmada Teknoloji Destekli Eğitime ilişkin öğretmen adaylarının yeterliliklerinin tespitedilmesi amacıyla anket geliştirilmiştir.Konu ile ilgili geliştirilen anket, Celal Bayar Üniversitesi Demirci Eğitim Fakültesi, BalıkesirÜniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Dokuz EylülÜniversitesi Buca Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 4. sınıf Fen Bilgisi öğretmen adaylarınauygulanmıştır. Ankete verilen cevaplar SPSS paket programı yardımıyla yorumlanmıştır.Araştırmaya dört üniversiteden toplam 138 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırma sonucundabay öğretmen adaylarının Teknoloji Destekli Eğitimde bayan öğretmen adaylarına göre daha iyioldukları sonucuna varılmıştır.Araştırmanın yapıldığı üniversiteler arasında da farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenadaylarının Teknoloji Destekli Eğitim ile ilgili gelişmeleri takip etmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Eldeedilen sonuçlara göre çözüm önerileri sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Teknoloji Destekli Eğitim, Fen Bilgisi Öğretmen Adayları

İlköğretim ikinci kademe fen bilgisi dersi kimya konularında model kullanımının öğrenci başarısına etkisi

Araştırmanın amacı; 7.Sınıf öğrencilerinin, Fen Bilgisi dersinde ?Maddenin ç YapısınaYolculuk? ünitesi , ?Atomun Yapısı? konusunu içeren Yapılandırmacı yaklaşımı temel alarak özelolarak tasarlanan model kullanılarak işlenen dersin öğrenci başarısına, Fen Bilgisi dersini sevdirme vebu derse karşı olumlu tutum geliştirme etkilerini incelemektir.Araştırmada yapılandırmacı yaklaşımı temel alan kavramsal değişim yaklaşımına yönelikolarak model kullanarak yapılan öğretim ile geleneksel öğretimin öğrenci başarısına etkisiaraştırılmıştır. Bu nedenle, araştırmada Compbell ve Julion'un eğitimde başarıyla uyguladıklarınıbelirttikleri ön test - son test kontrol grup modelinden yararlanarak deney deseni oluşturulmuştur.Araştırma Manisa'nın Demirci lçesinde rasgele seçilmiş Atatürk lköğretim Okulu veCumhuriyet lköğretim okulunda yürütülmüştür. Uygulamanın yapıldığı bu iki okulun 7. sınıflarından, birdeney ve bir de kontrol grubu oluşturulmuştur.Bu çalışma için; Fen Bilgisi 7. Sınıf ? Maddenin ç Yapısına Yolculuk? ünitesinin ?AtomunYapısı? konusunu içeren model hazırlanmıştır. Atomun yapısının model ile gösterimi renkli, atomşekillerinin ve sözel ifadelerin yer aldığı bir kitap formatı şeklinde hazırlanmıştır.Materyal derste kullanılmadan önce deney grubu olarak nitelendirilen öğrenciler üçer kişilikgruplara ayrılarak ?Atomun yapısı? konusu 6 ders saati boyunca yapılandırmacı yaklaşımyöntemlerinin içinde yer alan, modelle öğretim yöntemi kullanılarak işlenmiştir. Araştırmada çalışmagrubunu, 2005-2006 eğitim-öğretim yılında Manisa ili Demirci ilçesindeki Atatürk lköğretim Okulu ileCumhuriyet lköğretim okulu, 7. sınıflarda öğrenim gören 84 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrolgruplu bir çalışma deseni belirlenmiş, her iki gruba da geçerlik ve güvenirliği yüksek aynı sorularıiçeren ön test uygulanmıştır. Deney grubunda ?Atom ve yapısı? konusu yapılandırmacı yaklaşımı temelalan özgün model kullanımı ile işlenmiş, kontrol grubunda ise geleneksel öğrenme ortamlarında dersgerçekleştirilmiştir. Ders bitiminde her iki gruba da aynı çoktan seçmeli test son test olarakuygulanmış, son testlerden 18 hafta sonra hatırlama testi uygulanmış ve elde edilen sonuçlar SPSSpaket programı ile analiz edilmiş ve bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca deney ve kontrol gruplarından özelbir yöntemle seçilen öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır.Verilerin analizi sonucu elde edilen bulgular; 1. Model kullanılarak işlenen ders öğrencilerinbaşarısını arttırır, 2. Model kullanılarak işlenen ders öğrencilerin konuları hatırlama düzeylerini arttırır,3. Model kullanılarak işlenen ders öğrencilerin bilgileri anlamlandırmalarını sağlar, şeklinde tespitedilmiştirAraştırmadan elde edilen verilere dayanılarak ortaya konulan sonuçlar şunlardır;• lköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde `Atomun Yapısı' konusunun öğretiminde, yapılandırmacıyaklaşım temel alınarak hazırlanmış modellerle oluşturulan öğrenme ortamındaki deney grubuöğrencilerinin ön-test ortalamaları ile geleneksel öğrenme ortamlarının oluşturduğu kontrol grubuöğrencilerinin ön-test ortalamaları arasında, deney grubu lehine anlamlı fark yoktur. Araştırmanın busonucuna göre çalışma başlangıcında seçilen iki grubun hazır bulunuşlukları aynı düzeydedir. Çalışmagruplarının eşitliği bu bulgular ile doğrulanmıştır.• lköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde `Atomun Yapısı' konusunun öğretiminde, yapılandırmacıyaklaşım temel alınarak hazırlanmış modellerle oluşturulan öğrenme ortamındaki deney grubuöğrencilerinin son-test ortalamaları ile geleneksel öğrenme ortamlarının oluşturduğu kontrol grubuöğrencilerinin son-test ortalamaları arasında, deney grubu lehine anlamlı fark vardır. Araştırmanın busonucuna göre model kullanılarak işlenen dersin öğrencilerin başarısını arttırmada, gelenekselyöntemden daha etkili olduğu görülmüştür.• lköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde `Atomun Yapısı' konusunun öğretiminde,18 hafta sonrauygulanan hatırlatma testi sonucunda deney grubu öğrencilerinin hatırlama düzeyleri kontrol grubuöğrencilerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu da bize yapılandırmacı kuramı temel alarakkullanılan yönteminin geleneksel öğretim yöntemlerini temel alınarak işlenen derslere oranlaöğrencilerin, öğrendikleri bilgileri hatırlama düzeylerini artırdığını göstermektedir. Araştırmada,kontrollü deneyler her iki okulda da uygulanmış ve benzer sonuçlar elde edilmiştir.• lköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde `Atomun Yapısı' konusunun öğretiminde,yapılandırmacıkuram temel alınmış model kullanarak yapılan eğitimin üst düzey bilişsel yeterlilikleri geliştirdiğigözlenmiştir. Öğrencilerle yapılan görüşmeler esnasında, deney grubu öğrencilerinin analiz, sentez,değerlendirme gerektiren sorulara neden ve nasıl olduğuna dair bilimsel bir açıklama getirebildiği,kontrol grubu öğrencilerinin ise büyük çoğunluğunun hiç açıklama getiremediği, çok az bir bölümününde kabul edilebilir bir açıklama getirdiği gözlenmiştir. Bu durum geleneksel öğretim metotlarının feneğitiminde sadece başarıyı düşürmekle kalmadığını, fen eğitiminin önemli bir parçası olan ?neden ? ,nasıl ? ? soruları kullanılarak yapılan sorgulamacı bir anlayışı öğrencilere kazandırmada yetersizkaldığını göstermektedir. Fen Bilgisi dersi, yapısı gereği üst düzey bilişsel yeterliliklerin gerekli olduğubir derstir ve öğrencilerin bu yeteneklerini geliştirecek öğrenme ortamları sunulması, iyi bir fen eğitimiiçin kaçınılmazdır.Anahtar Kelimeler: Analoji, Atom,Fen Bilgisi Eğitimi, Kavram Yanılgıları, Kavramsal Öğrenme, ModelKullanımı, Yapılandırmacı Öğretim

İlköğretim fen eğitiminde, basit malzemelerle yapılan fen aktivitelerinin bilimsel süreç becerilerine, akademik başarıya ve motivasyona etkisi

Bu çalışma Fen Eğitiminde, öğrencilerin fen bilimlerini öğrenmede, önemli ve etkili biryöntem olduğu düşünülen, Basit Ve Ucuz Malzemelerle Etkin ve Eğlenceli Fen Aktiviteleri(Hands-on Science) yöntemi üzerine yapılmıştır. Çalışmada; lköğretim 6. sınıf öğrencilerininbilimsel süreç becerileri, akademik başarıları ve fen bilimleri dersini öğrenmeye karşımotivasyonlarını geliştirmede yöntemin etkililiği incelenmiştir.Yansız olarak seçilmiş deney ve iki kontrol gruplu, deneysel desen kullanılarak yapılançalışma, 2006-2007 yılı bahar döneminde Manisa ili, Demirci ilçesi, Atatürk ve 75. Yıl lköğretimOkullarının 6. sınıflarında uygulanmıştır. Her iki okulda da deney ve kontrol grupları belirlenmiş,deney grubunda ?Basit Ve Ucuz Malzemelerle Etkin Ve Eğlenceli Fen Aktiviteleri? yöntemi,kontrol gruplarında ise yeni ilköğretim fen programının yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmayadeney grubunda (N=20) ve Kontrol I (N=21)-Kontrol II (N=22) gruplarında olmak üzere toplam(N=63) öğrenci katılmıştır. Çalışmada, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinde ve akademikbaşarılarında olan gelişimi belirlemek için Arslan(1995) tarafından geliştirilen ?Bilimsel SüreçBeceri Testi? ve araştırmacı tarafından geliştirilen ?Akademik Başarı Testi? kullanılmış;öğrencilerin fen bilimlerini öğrenmeye karşı motivasyonlarını ölçmek içinse; Tuan,Chin ve Shieftarafından geliştirilen, araştırmacı tarafından Türkçeye uyarlanıp geçerlik ve güvenirlikçalışmaları yapılan ?Fen Bilimlerini Öğrenmeye Karşı Motivasyon Ölçeği? kullanılmıştır. Ayrıcadeney grubu öğretmeninin, kullanılan yönteme ilişkin görüşlerini almak amacıyla, araştırmacıtarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.Çalışmanın bulgularına göre, ?Basit Ve Ucuz Malzemelerle Etkin Ve Eğlenceli FenAktiviteleri Yöntemi?nin kullanıldığı deney gurubundaki öğrencilerin bilimsel süreç becerileri,akademik başarıları ve fen ve teknoloji dersine yönelik motivasyonları, kontrol grubuöğrencilerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Bu farkın araştırmada kullanılandeneysel desenden kaynaklandığını söylemek mümkündür. Ayrıca, deney grubu öğretmeni ileyapılan yarı yapılandırılmış görüşme sonucu elde edilen bulgularda, Basit Ve UcuzMalzemelerle Etkin Ve Eğlenceli Fen Aktiviteleri (Hands-on Science) öğretim yöntemini,öğrencilere bilimsel tutum ve davranışları kazandırmada yeterli ve etkili gördükleri sonucunaulaşılmıştır. Elde edilen bu bulgulara göre, bazı öneriler sunulmuştur.Fen Bilgisinin temel amaçlarından biri, öğrencilerde bilimsel merakın uyandırılması,bilimsel tutum ve becerilerin geliştirilmesi ve bunların davranışa dönüştürülmesidir. Araştırmayakonu olan yöntemin fen eğitiminde kullanılması bu hedefin gerçekleşmesine ve fen eğitimininkalitesinin artırılmasına önemli katkı sağlayacaktır.Anahtar Kelimeler: Basit Malzemelerle Deneyler, Fen ve Teknoloji Eğitimi, BilimselSüreç Becerileri, MotivasyonIX

Fen eğitiminde web tabanlı öğretim

Internet, bilgisayar teknolojisinin günümüzdeki en önemli ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır ve birçok alanda yerini tam anlamıyla almaya başlamıştır. Ozellikle eğitim alanında intemet kullanımı hızla artmıştır. Bu nedenle, pasif öğrenenlerin yerine aktif öğrenenlerin geçtiği yeni eğitim sisteminde, web tabanlı eğitim sistemlennden yararlanmak, hem öğrenen hem de öğretici açısından bir avantaj olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda, fen dersi gibi soyut özellikle ilköğretim Öğrencileri açısından anlaşılması zor bir dersin, animasyonlarla, videolarla ve ilgi çekici etkinliklerle zengin bir öğrenme ortamı oluşturularak, somutlaştırılmasına ve böylece etkili ve ilgi çekici bir öğretime web sitesi yardımcı olacaktır.Bu çalışmanın amacı; Ilköğretim 6. Sınıf Fen ve Teknoloji dersinde yer alan ve soyut olay vekavram içeren Yaşamımızdakı Elektrik Unıtesı nın anlamlı öğrenılmesınde yardımcı olacak ve yapılandıııııacı kurama dayalı Öğretim stratejilerine uygun bir web sitesi hazırlamak ve web destekli eğitimin öğrencilerin başarılarına, fene ve bilgisayara yönelik tutumlarına etkisini araştırmaktır. BununYaşamımızdaki Elektrik Onitesini kapsayan web sitesi uzman görüşü ve yardımı alınarak hazırlanmıştır.Hazırlanan web sitesinin etkinliği ilköğretim okullarında uygulanarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştıııııa iki ilköğretim okuluna devam eden 76 6. sınıf Öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Okullardan birinde (A oku'u) 46 Öğrenci (23 deney, 23 kontrol), diğerinde (B okulu) ise 30 (15 deney, 15 kontrol) öğrenci bu çalışmaya katılmıştır. Deney grubunda, web sitesi kullanılarak web tabanlı Öğretim, kontrol grubunda ise normal öğretim yapılmıştır. Deney grubunda web sitesi projeksiyonla yansıtılarak takip eiilmiştİr ve Öğretmen dersi buradan yürOtmüştür. Öğretmenlerin tamamen yerine geçen bir ortam oluşturmaktan çok onları destekleyici bir çalışma ortamı oluşturulmaya çalışılmıştır. Her iki okulda da veri toplama aracı olarak, başarı testi, fene ve bilgisayara yönelik tutum ölçeği uygulamadan önce ve uygulamadan sonra kullanılmıştır. Uygulama 3 hafta süııııüştür.Eide edilen verilere göre, uygulama öncesi başarı testi, fen ve bilgisayar tutum ölçeği sonuçları arasında her iki okuldaki deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Uygulama sonunda ise, başarı testi, fen ve bilgisayar tutum Ölçeği sonuçlarına göre, deney grupları lehine anlamlı farklar bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Web Tabanlı Öğretim, Fen Eğitimi, Internet

Fen laboratuar derslerinde harmanlanmış öğrenme etkinliğinin çeşitli boyutlarda incelenmesi

Bu çalışmada, harmanlanmış öğrenme yaklaşımına göre hem web destekli öğrenme ortamı tasarlanmış hem de yüz yüze öğrenme ortamı düzenlenmiştir. Bu amaçla, harmanlanmış öğrenme yaklaşımının etkililiği çeşitli boyutlarda değerlendirilmiştir. Çalışmada 16 hafta süresince, Moodle öğrenme yönetim sistemi ile birlikte, üniversitede internet destekli bir ders uygulaması gerçekleştirilmiş, aşağıda sunulan problemlere yanıt verilmeye çalışılmıştır.?Harmanlanmış öğrenme ortamında, araştırmaya katılan öğrencilerin fen laboratuarı dersine karşı tutumlarında, uygulama öncesi ve sonrası anlamlı bir farklılık var mıdır??Öğrencilerin çevrimiçi dersin; ders ve ders ve ders materyallerine, çevrimiçi ortamdaki ders desteğine, çevrimiçi derse ilişkin memnuniyeti ve iletişim düzeyine ilişkin algıları nasıldır??Öğrencilerin harmanlanmış öğrenme yaklaşımına ilişkin görüşleri nelerdir? Uygulamayı nasıl değerlendirmektedir?Bu durum çalışması 2007-2008 öğretim yılı bahar döneminde, Celal Bayar Üniversitesi (CBU), Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümü'nde verilen Biyoloji Laboratuarı II lisans dersinde yürütülmüştür. Çalışmaya 30 adet ikinci sınıf Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümü öğrencisi katılmıştır. Ders geleneksel yüz yüze öğretimin web destekli öğretimle harmanlanması ile verilmiştir. Dönem sonunda derse katılan öğrencilerin web tabanlı öğretim hakkındaki görüşlerini belirlemek için anketler uygulanmıştır. Bunun yanında, öğrencilerle görüşme yapılarak onların ders hakkındaki yorumları, beklentileri ve tavsiyeleri alınmıştır.Sonuç olarak, fen laboratuarı dersine yönelik tutumlarında uygulama öncesi ve sonrasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Veri sonuçları, öğrencilerin harmanlanmış öğretimle ilgili algılarının olumlu olduğunu göstermiştir. Anketlerden elde edilen nicel bulgular, öğrenciler ile yapılan görüşmelerle de desteklenmiştir. Görüşmelerde öğrencilerin derslerde internet kullanımına yönelik bazı kaygılarının ortaya çıktığı, bu görüş ve fikirlerin yapılacak internet destekli eğitim sistemlerinin (harmanlanmış öğrenme ortamlarının) oluşturulmasında önem taşıyacağı düşünülmektedir. Çalışma sonunda elde edilen bulgular ışığında harmanlanmış öğrenme yaklaşımına ve uygulanmasına ilişkin bazı öneriler sunulmuştur.Bu çalışma, harmanlanmış öğretimle ilgili ilerde yapılacak araştırmalar için katkı sağlamak ve dersi vermekte olan öğretmenin bu çalışma sonuçlarından faydalanarak gelecek dönemlerde dersin verimliliğini arttırabilmek için kullanılabilmesinde yararlı olabilir.

Yeni fen ve teknoloji müfredatında yer alan "su arıtımı konusunun" çalışma yaprakları ile öğretiminin öğrencilerin su ile ilgili bilgi düzeylerine ve tutumlarına etkisi

Bu araştırmanın temel amacı, çevre eğitiminde çalışma yaprakları ile öğretimin, öğrencilerin su ile ilgili tutumlarına ve bilgi düzeylerine etkisini belirlemektir. Araştırma ön-test, son-test kontrol gruplu deneysel modelde yapılmıştır.Araştırmanın örneklemini, rasgele örneklem yoluyla, Manisa İli'ndeki iki farklı ilköğretim okuluna devam eden ilköğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Bu araştırma, 2007?2008 eğitim?öğretim yılı ikinci yarıyılında, Manisa İli Demirci İlçesi'ndeki rasgele örneklem yoluyla seçilen Atatürk(A Okulu) ve Esenyurt ( B Okulu) İlköğretim Okulları ve bu okullara devam etmekte olan öğrenciler ile yürütülmüştür. A okulunda toplam 40 öğrenci bu çalışmaya katılmış ve bu öğrencilerin 20'si deney ve 20'si kontrol grubunda yer almıştır. Diğer ilköğretim okulu olan B okulundan ise bu çalışmaya 40 öğrenci katılmış ve bu öğrencilerin 20'si deney ve 20'si kontrol grubunda yer almıştır. Hem deney hem kontrol sınıflarında araştırmacı tarafından öğretim yapılmıştır.Araştırmada veri toplama araçları olarak; deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin su ile ilgili tutumlarını ölçmek amacıyla ?Su Tutum Ölçeği? ve su ile ilgili bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla ?Su Arıtımı? konusu ile ilgili dört tane açık uçlu soru ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilere çalışma yaprakları ile öğretim yapmak için hazırlanan çalışma yaprakları verilmiştir.Toplanan verilerin analizinde t-testi, aritmetik ortalama ( X ), standart sapma (s), frekans (f) ve yüzde (%) istatistik kısmında kullanılmıştır. Elde edilen verilerin yorumlanmasında, 05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir.Çalışma yaprakları ile öğretim yapılan deney grubu öğrencileri ile geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin ?Su Tutum Ölçeği? ve ?Açık Uçlu Sorular? son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür. Ayrıca deney grubunun, kullanılan ölçek ve açık uçlu sorular için ön test ve son test puanları arasında da anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır.Elde edilen sonuçlar ışığında çalışma yaprakları ile öğretimin öğrencilerin su ile ilgili tutumlarını ve bilgi düzeylerini olumlu bir şekilde değiştirmiş olduğu söylenebilir.Anahtar kelimeler: Su Arıtımı Konusu, Su ile İlgili Tutumlar, Öğrenci Başarısı, Yeni Fen ve Teknoloji Müfredatı

İlköğretim fen ve teknoloji öğretmenlerinin alternatif değerlendirme yöntemlerinden portfolyoya (öğrenci ürün dosyası) ilişkin görüş ve tutumlarının incelenmesi (manisa ili, Merkez ilçesi ilköğretim okulları örneği )

Günümüzde bilim ve teknoloji alanındaki yeni gelişmeler eğitim alanındaki değişimleri de zorunlu hale getirmiştir. Eğitim alanında geleneksel öğretim sisteminin yetersiz kalması eğitimcileri çağdaş yaklaşımları benimsemeye yöneltmiştir. Ülkemizde bu gelişim ve değişimlere ayak uydurabilmek için Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından eski programlar gözden geçirilip yenilenerek 2005?2006 eğitim-öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulanmaya başlanmıştır. Yeni programlara yansıtılan yapılandırmacı anlayışın etkisiyle özelikle ölçme ve değerlendirme uygulamalarında öğrenme sürecine dayalı değerlendirme anlayışı ön plana çıkarılmış ve portfolyo gibi alternatif değerlendirme yöntemlerinin kullanılmasını gerekli kılmıştır.Bu araştırma ilköğretim ikinci kademede görev yapan Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin alternatif değerlendirme yöntemlerinden biri olan portfolyo değerlendirme (Bireysel gelişim dosyası, öğrenci ürün dosyası) yöntemine ilişkin tutum ve görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma betimsel bir çalışma olup genel tarama modelinde desenlenmiştir. Bu araştırma Manisa İli, Merkez İlçesinde bulunan 36 İlköğretim Okulunda görev yapan 64 Fen ve Teknoloji öğretmeni ile yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin portfolyo değerlendirme yöntemine ilişkin tutumlarını belirlemek için literatür taraması sonucunda İngilizce olarak bulunan ve araştırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlanıp geçerlik, güvenirlik çalışması yapılan ?Portfolyoya Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği? kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin portfolyo değerlendirme ile ilgili görüşlerini almak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Tutum ölçeği 64 öğretmene uygulanmış ve bu öğretmenlerden 12'si ile birebir görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada tutum ölçeğinden elde edilen nicel veriler SPSS 15 paket programı ile, görüşmelerden elde edilen nitel veriler ise betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Ölçekten elde edilen nicel verilerin analizinde t- testi, Anova, frekans ve yüzde değerleri hesaplanmış, nitel verilerin analizinde ise frekans ve yüzde değerleri ile birlikte kişilerin görüşlerinden alıntılar yapılarak sunulmuştur.Araştırma sonucunda öğretmenlerin portfolyo değerlendirme yöntemine yönelik tutumları cinsiyetlerine, mezun oldukları yüksek öğretim kurumuna, kıdemlerine ve haftalık ders saatlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Öğretmenler portfolyo değerlendirmeyi Fen ve Teknoloji dersinde kullanmanın uygun olduğunu, öğrenciyi tanımayı ve daha yakından takip etmeyi sağladığı için uygulanabilirliği açısından olumlu olduğunu fakat portfolyo değerlendirmenin çok zaman ve kağıt kullanımı gerektirdiğini, yorucu olduğunu, öğretmenlerin portfolyo değerlendirme yöntemini etkili bir şekilde uygulayabilmeleri içinde kapsamlı bir eğitime (teorik-uygulamalı kurslar ve seminerler) ihtiyaç duydukları tespit edilmiştir.

Kavram karikatürlerinin ilköğretim 7. sınıf fen ve teknoloji dersi, insan ve çevre ünitesinde yer alan besin zinciri konusunda öğrenci başarısı üzerindeki etkisi

Bu araştırmanın amacı, İlköğretim 7. sınıf Fen ve Teknoloji dersinde İnsan ve Çevre ünitesinde yer alan ?besin zinciri ve besin ağı? konularının grup çalışmasında kavram karikatürleri kullanımı ile öğretiminin salt grup çalışmasına göre öğrencilerin fen başarısına ve kavram yanılgılarının giderilmesine etkilerini ortaya koymaktır.Araştırma ön test, son test kontrol gruplu yarı deneysel desen (Karasar, 2000) uyarınca gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2008?2009 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, Manisa iline bağlı Ali Rıza Çevik İlköğretim Okulu'nda Öğrenim görmekte olan 39 öğrenci deney grubunda, 39 öğrenci kontrol grubunda olmak üzere toplam 78 yedinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma deneysel bir çalışma olduğundan evren örneklem seçimine gidilmemiş, çalışma grubu kullanılmıştır. Deney grubunda araştırmacı tarafından hazırlanan kavram karikatürleri ve grup çalışması yöntemi, kontrol grubunda ise sadece grup çalışması yöntemi kullanılmıştır.Araştırmanın gerçekleştirilmesi için gerekli olan veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Fen Bilgisi başarı testi ile elde edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde; Fen Bilgisi başarı testi için kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. İstatistiksel hesaplamalarda SPSS 11.00 istatistik paket programı kullanılmıştır. Kavram karikatürleri ile öğretim yapılan grupta, öğrencilerin kavram karikatürlerine ilişkin düşüncelerini öğrenmek için ise grup görüşmeleri yapılmıştır. Grup görüşmelerinden elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.Araştırmadan elde edilen sonuçlar şu şekildedir: Kavram karikatürleri ile öğretim öğrencilerin başarılarını arttırmada etkili olmuştur. Öğrenci görüşmelerinden elde edilen sonuçlar ise; öğrencilerin derse yönelik ilgilerinin arttığı, derse karşı daha yüksek motivasyon sağladıkları, ders içerisinde daha fazla söz hakkı alabildikleri, grup tartışmalar sayesinde düşüncelerini arkadaşlarına da aktarabildikleri, kavram karikatürleri sayesinde fen bilgisi derslerinin çok eğlenceli geçtiğini belirttikleri şeklindedir.

Sekizinci sınıf fen ve teknoloji dersi "kuvvet ve hareket" ünitesinin öğretiminde problem çözme yönteminin öğrenci başarısına etkisi

Hızla gelişen ve değişen dünyaya uyum sağlayabilmek için bireylerin farklı yetilere sahip olması beklenmektedir. Bu yetilerin başında, yüksek düzeyde düşünme gelmektedir. Bireylerin kendini gerçekleştirmeyi daha sağlıklı ortaya koyabilmeleri için bu yetileri kullanma becerisini kazanmaları gerekmektedir. Bu bağlamda, her ülkede eğitimin temel amacı; bireyleri, eylem, söylem ve tutumlarında düşünen bir insan olarak yetiştirmektir.Düşünme bir problemle başlar, problemin çözümü ise birey için amaca dönüşür ve bu amaç bireyin düşünmesini yönlendirir. Problemle ortaya çıkan düşünme, bir süreçtir ve bu süreç, değişik alanlara uygulanabilen bir bilimsel yöntem olarak yönetilebilir. Bilimsel yöntem olmadıkça insan beyni tüm bilgilerle donatılsa da yalnızca depolar, üretemez. Bilimsel düşünmeye yönelik tutum ve beceriler, bilimsel yöntem süreciyle kazandırılır.Uygulanan eğitim programlarında düşünmenin önemi vurgulanarak bilimsel düşünme becerisi öğrenciye kazandırılmalıdır. Bu noktadan hareketle bu çalışmada, öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirerek bilimsel düşünme becerileri kazanmalarında, problem çözme yönteminin etkisi araştırılmıştır.Bu amaçla araştırmacı tarafından hazırlanan ön testler, Manisa İli Gördes İlçesindeki ilköğretim okullarında 2009 ? 2010 öğetim yılında eğitim gören 8. sınıf öğrencilerine uygulanmış ve birbirine en yakın puan alan iki okul çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Bunlardan Beşeylül İlköğretim Okulu 8. Sınıf öğrencileri deney grubunu, Mehmet Akif Ersoy İlköğretim Okulu ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Her iki sınıfta da 22'şer öğrenci bulunmaktadır ve ders planları araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Deney grubunda konular araştırmacı tarafından 5 hafta boyunca problem çözme yöntemiyle işlenirken; kontrol grubunda anlatım yöntemiyle derslerine giren Fen Bilgisi öğretmeni tarafından işlenmiştir.Her iki gruba da Fen ve Teknoloji Başarı Testi, Problem Çözme Becerileri Envanteri, Fen ve Teknoloji Tutum Ölçeği ve Bilimsel Süreç Becerileri Testleri uygulanmıştır. Bu testlerden sağlanan veriler SPSS 12 programında bağımlı ve bağımsız gruplar için ?t-testi? kullanılarak değerlendirilmiştir.Elde edilen bulgulara göre başarı, deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı şekilde artmıştır. Benzer şekilde problem çözme becerileri yönünden deney grubunda bir artış gözlenirken kontrol grubunda herhangi bir değişim olmamıştır. 5 haftalık uygulama sonunda tutum ve bilimsel süreç becerileri bakımından da deney grubu lehine olumlu bir değişim söz konusudur.Sonuç olarak; problem çözme yönteminin öğrenci başarısını arttırırken, fene ve problem çözmeye karşı öğrencilerin tutum ve bilimsel süreç becerilerini geliştirmeleri yönünden olumlu katkı sağladığı söylenebilir. Bu nedenle, bu modelin öğretmenler, ders kitabı hazırlayanlar ve program geliştirme uzmanları tarafından kullanımının, düşünen bireyler yetiştirme yönünden olumlu katkılar sağlayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Akademik Başarı, Bilimsel Süreç Becerisi, Bilimsel Yöntem, Problem Çözme, Tutum

Fen ve teknoloji öğretiminde internet tabanlı 2D ve 3D multimedya kullanımı

İnternet, bilgisayar teknolojisinin günümüzdeki en önemli ürünüdür ve birçok alanda kullanılmaktadır. Özellikle eğitim alanında internet kullanımı hızla artmıştır. Bu nedenle, yeni eğitim sisteminde öğrenciler bilgilere kendileri ulaşmaktadır böylece aktif öğrenmeyi gerçekleştirmektedirler. Fen ve Teknoloji dersi soyut kavramlar içerdiğinden ilköğretim öğrencileri açısından anlaşılması zor bir derstir. Animasyon ve karikatür kullanılarak kavramlar somutlaştırılabilir böylece öğrencilerin soyut kavramları anlaması kolaylaşır. Bunu gerçekleştirebilmek için animasyon ve karikatürlerle hazırlanan bir internet sitesi oluşturulmuştur.Bu çalışmada; ilköğretim 6.sınıf ?Maddenin Tanecikli Yapısı ve Özellikleri?, 7. sınıf ?Maddenin Yapısı ve Özellikleri?, 8. sınıf ?Maddenin Yapısı ve Özellikleri? üniteleri ile sınırlı bir eğitim portalı (FENdeposu) hazırlanmıştır. Hazırlanan bu eğitim portalı Manisa İli Soma İlçesi Cenkyeri Cumhuriyet İlköğretim Okulu ve Kurtuluş İlköğretim Okulunda, toplam 269 öğrenciye uygulanmıştır. Veri analizi için SPSS 15 programında t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır.İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin, Fen ve Teknoloji dersinde kullanılmak üzere geliştirilen FENdeposu eğitim portalının kullanımı hakkındaki görüşleri okulların merkez ve kırsal olma durumlarına göre farklılık göstermekte midir?Fen ve Teknoloji Dersinde İnternet Tabanlı 2D ve 3D Multimedya Kullanımının genel, öğretimsel ve tasarım özellikleri bakımından uygulama okulları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda elde edilen verilerden uygulama okulları arasında genel özellikler bakımından anlamlı bir farklılık olduğu, öğretimsel ve tasarım özellikleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir.Fen ve Teknoloji Dersinde İnternet Tabanlı 2D ve 3D Multimedya Kullanımının genel, öğretimsel ve tasarım özellikleri bakımından sınıflar arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda elde edilen verilere göre altıncı ve yedinci sınıflar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Altıncı ve sekizinci sınıflar ve yedinci ve sekizinci sınıflar arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.Hazırlanan eğitim portalının (FENdeposu) öğrenci görüşlerine göre; genel, öğretimsel ve sayfa tasarım özellikleri bakımından eğitimsel bir nitelik taşıyıp taşımadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda elde edilen verilere göre FENdeposu eğitim portalının genel, öğretimsel ve sayfa tasarım özelliklerinin eğitsel nitelik taşıdığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Animasyon, Karikatür, İnternet Tabanlı Eğitim.

İlköğretim fen ve teknoloji dersi 6. sınıf "Vücudumuzda sistemler" ünitesinin öğretiminde drama yönteminin öğrenci başarı, tutum ve motivasyonu üzerine etkisi

Eğitim-öğretim sisteminde gerçekleşen değişime paralel olarak; öğrencilerin pasif ve dinleyici konumunda oldukları bir öğrenme süreci yerine, ön bilgilerini kullanarak yeni bilgilerini oluşturdukları ve süreç boyunca aktif oldukları bir anlayış temel alınmaya başlamıştır. Bu anlayışta öğrencilerden; araştıran, sorgulayan, sorunların farkına varıp çözüm önerileri sunabilen, yaratıcı/eleştirel düşünme becerilerine sahip ve öz-güveni yüksek bireyler olmaları beklenmektedir. Ayrıca bu anlayışa göre öğretmenler; konuyu öğreten kişi olmaktan çok, öğrencileri öğrenmeye teşvik eden ve rehber konumunda olan bireylerdir. Bu bağlamda öğrenme sürecinde, öğretmen ve öğrenci rollerinde gerçekleşen değişimlere paralel olarak, fen ve teknoloji öğretim programında da yeni düzenlemelere gidilmiş ve 2005-2006 öğretim yılından itibaren kademeli olarak yeni fen ve teknoloji programı uygulanmaya başlanmıştır. Programda öğretmenin rehber ve öğrencilerin de öğrenme süreci boyunca aktif olduğu bir anlayış; yani yapılandırmacı yaklaşım temel alınmaktadır. Öğrencilerin sosyal etkileşim içinde ve ön bilgilerini kullanarak yeni bilgilerini oluşturdukları yapılandırmacı yaklaşımla birlikte, yeni yöntem, teknik ve stratejiler de önem kazanmaya başlamıştır. Yapılandırmacı yaklaşımla birlikte önem kazanan yöntemlerden biri de drama yöntemidir. Drama; günlük yaşamda yer alan herhangi bir olay, durum veya kavramın doğaçlama, pandomin, canlandırma, oyun gibi teknikleri kullanarak, kişilerin kendi deneyim ve yaşantılarıyla bağdaştırıp yaratıcılıklarına ve özgünlüklerine dayalı olarak yeniden oynanmaları veya canlandırılmalarıdır. Bu bağlamda drama; öğrencilerin başkaları gibi düşünme, işbirliği yapma, yaratıcılık, özgüven ve problem çözme becerilerini geliştirmekte, onların derse yönelik tutum ve motivasyonlarını olumlu yönde etkileyebilmektedir. Drama yöntemine öğretim programlarında yer verilmesinin, öğrencilerin hem bilişsel, hem duyuşsal, hem de psiko-motor becerilerinin gelişimi açısından faydalı olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle yapılan çalışmada; ilköğretim fen ve teknoloji dersi ?vücudumuzda sistemler? ünitesinde drama yöntemi kullanımının öğrencilerin başarı, tutum ve motivasyon düzeyleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Yapılan çalışmada; ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma; Manisa ili Demirci ilçesinde yer alan bir ilköğretim okulunda 2009-2010 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören ilköğretim 6. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada; deney grubunda 18 ve kontrol grubunda 18 olmak üzere 36 öğrenci yer almıştır. Deneysel uygulama; fen ve teknoloji dersi ?vücudumuzda sistemler? ünitesinde 22 ders saati boyunca devam etmiştir. Dersler; deney grubunda drama yöntemiyle desteklenen fen ve teknoloji öğretim programına, kontrol grubunda ise sadece fen ve teknoloji öğretim programına göre sürdürülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak ?başarı testi?, ?fen bilgisi tutum ölçeği? ve ?fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği? kullanılmıştır. Veri toplama araçları her iki gruba da, deneysel uygulama öncesinde ve sonrasında ön test-son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca deneysel uygulama sonrasında deney grubunda yer alan öğrencilerle, drama yöntemine ilişkin yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen nicel veriler SPSS 17 programı kullanılarak analiz edilmiştir.Yapılan deneysel uygulama sonrasında; deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin üniteye ilişkin başarı puanları arasında anlamlı düzeyde bir farklılığın bulunmadığı anlaşılmıştır (p>.05). Fakat deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin deneysel uygulama sonrasında ?fen bilgisi tutum ölçeği? puanları (U=69.000, p<.05) ile ?fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği? puanları (U=78.500, p<.05) arasında anlamlı düzeyde fark söz konusudur. Bununla birlikte yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgulara göre öğrenciler; drama yapmaktan hoşlandıklarını, drama yönteminin fen dersine olan tutumu/ilgiyi geliştirdiğini, arkadaşlık ilişkilerini arttırdığını ve drama sayesinde derslerin daha iyi/güzel/eğlenceli geçtiğini ifade etmişlerdir. Araştırmadan elde edilen bu bulgular yorumlandığında, fen ve teknoloji derslerinde drama yönteminin kullanılmasının öğrencilerin başarı, tutum ve motivasyon düzeyleri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlardan yola çıkarak, fen ve teknoloji öğretim programlarında ve derslerinde drama yöntemine daha fazla yer verilmesi gerektiği önerisinde bulunulabilir.

İlköğretim 6. sınıf fen ve teknoloji dersinde kavram karikatürlerinin öğrenci başarısına, tutumuna ve kalıcılığa etkisi

Teknoloji ve bilimdeki hızlı gelişmeye paralel olarak eğitim anlayışında da farklılaşmalar yaşanmaktadır. Geleneksel eğitimin ezberci anlayışı yerine öğrenenlerin karşılaştıkları problemleri düşünmeleri, sorgulamaları, anlamlandırabilmeleri ve çözüm üretebilmeleri önem kazanmaktadır. Geleneksel eğitimin bu amaçlara ulaşmada yetersizliği düşüncesi üzerine geleneksel eğitimin yerine yapılandırmacı yaklaşım benimsenmeye başlanmıştır. Yapılandırmacı yaklaşım öğrencilerin ön bilgilerinin açığa çıkarılmasının yanında onları düşünmeye ve düşüncelerini yansıtmaya teşvik etmeyi gerektirmektedir. Bu amaca hizmet edecek yöntem, teknikler ve görsel araçlara sınıflarda sıkça yer verilmesi oldukça önemlidir. Öğrencilerin ön bilgilerini açığa çıkarmada ve onları düşündürüp düşüncelerini açıklamalarını sağlamada kullanılan görsel araçlardan biri de kavram karikatürleridir. Kavram karikatürleri günlük yaşamdan durumlara ilişkin görüşlerin karikatür karakterlerinin konuşmaları şeklinde sunulduğu görsel araçlardır. Öğrencileri tartışmaya ve yansıtmaya teşvik etmede oldukça etkili olan kavram karikatürleri yapılandırmacı öğrenme ortamlarını desteklediği söylenebilir.Gerçekleştirilen çalışmada ilköğretim 6. sınıf Fen ve Teknoloji derslerinde kavram karikatürü kullanımının öğrencilerinin akademik başarıları, tutumları ve kalıcılıkları üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma 2009-2010 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Manisa ili Soma ilçesinde bir ilköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 28 deney grubu ve 25 kontrol grubu olmak üzere toplam 53 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Deneysel uygulama ?vücudumuzda sistemler? ünitesi ?destek ve hareket sistemi?, ?dolaşım sistemi? ve ?mikroplarla savaş? konularında 4 hafta süreyle yürütülmüştür. Kontrol grubunda dersler mevcut Fen ve Teknoloji öğretim programı doğrultusunda işlenirken deney grubunda ise dersler kavram karikatürleriyle desteklenmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine tutum ölçeği ve geliştirilen akademik başarı testi ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Öğrencilerin kalıcılık puanlarına ilişkin veriler uygulamadan 6 hafta sonra uygulanan kalıcılık testi ile elde edilmiştir. Toplanan veriler SPSS 17 programıyla analiz edilmiştir. Akademik başarı ve tutum testlerinden elde edilen veriler için kovaryans analizi (MANCOVA) uygulanmıştır. Kavram karikatürlerinin öğrenilenlerin kalıcılığa üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla deney grubu ve kontrol grubunun Fen ve Teknoloji son test puanları ile kalıcılık testi puanları arasında 2x2 (süre x sınıf) tekrarlı ölçümler için ANOVA kullanılmıştır. Ayrıca uygulamanın ardından seçilen deney grubu öğrencileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir.Çalışmanın ardından elde sonuçlar şöyledir: Analiz sonuçlarına göre deney ve kontrol grupları arasında akademik başarı son test puanları ve kalıcılık testi puanları bakımından anlamlı fark bulunamamıştır. Kavram karikatürü destekli Fen ve Teknoloji derslerinin öğrencilerin akademik başarı ve kalıcılıklarında mevcut Fen ve Teknoloji öğretim programıyla benzer etkiler oluşturduğu söylenebilir. Ayrıca deney ve kontrol grubu tutum son test puanları arasındaki farkın anlamlı olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler sırasında öğrenciler derslerin kavram karikatürleriyle işlenmesiyle ilgili olumlu görüşler bildirmişlerdir. Dersin bu şekilde işlenmesinden hoşlandıklarını, derslerin kavram karikatürleriyle daha eğlenceli geçtiğini, daha iyi öğrenmelerini sağladığını ve diğer fen konularında da kavram karikatürlerinin kullanılabileceğini ifade etmişlerdir. Bu sonuçlardan yola çıkarak Fen ve Teknoloji derslerinde kavram karikatürü kullanımına ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Fen ve Teknoloji öğretmen adaylarının biyoloji laboratuarlarında TGA tekniğinin öğrencilerin başarı, tutum ve bilimsel süreç becerileri üzerine etkisi

..

Fen bilgisi öğretiminde öğrenme halkası modelinin uygulandığı fizik laboratuvarı çalışmaları öğrenci başarısına etkisi

ÖZET Çocukluktan başlayarak gelen fene merak, fen konularının öğrencilere etkili bir yöntemle öğretilmesi gereksinimini doğurmuştur. Bu yöntem, öğrencilerin bilimsel bilgiyi öğrenmesi daha sonra da öğrendiği bilgileri günlük hayattaki yaşantısında uygulamasına fırsat vermelidir. Ayrıca öğrendiklerini zihninde yapılandırarak daha kalıcı bir öğrenmeye zemin hazırlamalıdır. Öğrencilere zor gelen kavramları, günlük hayata uyarlama ve öğrendiklerini kalıcı hale getirmek için zihninde yapılandırma sürecini temel alan bir öğretme yöntemi olan "Öğrenme Halkası Modeli"ni fen derslerinde özellikle laboratuvar çalışmalarında uygulamak daha etkili bir öğrenme gerçekleştirmek için öğrencilere faydalı olacaktır. Bu çalışmanın amacı, Öğrenme Halkası Modeli ve Geleneksel Öğretim Yönteminin öğretmen adaylarının fizik labaratuvanndaki başarılarına, fizik laboratuvanna yönelik tutumlarının etkisini ve öğretmen adayları üzerinde hangi yöntemin daha başarılı olduğunu belirlemektir. Bu amaçla üniversite birinci sınıf temel fizik laboratuvan dersinde yapılan "elektrik ve manyetizma" konularını içeren deneylerin öğretilmesinde, Öğrenme Halkası Modeli ve Geleneksel Öğretim Yöntemi uygulanmıştır. 2003-2004 öğretim yılında Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği programı 1. sınıf, 35 deney grubu, 34 kontrol grubu olmak üzere toplam 69 öğretmen adayından oluşan çalışma grubu üzerinde, deney ve kontrol ğruplu deneysel desen (Yan Deneysel Desenler = Quasi Experimental Design)" kullanılmıştır. Çalışmanın alt problemlerini tespit etmek için üç farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Fizik Laboratuvan tutum ölçeği (deney ve kontrol gruplannda yer alan öğretmen adaylannın fizik derslerine olan tutumlannm, uygulanan öğrenme yöntemine bağlı olup olmadığı sınamak için), "Elektrik ve Manyetizma" konulannı içeren bilimsel basan testi (BBT) (deney ve kontrol grubunda yer alan öğretmen adaylarının basan derecelerini belirlemek için) ve öğretim yöntemi değerlendirme iiianketi (uygulanan öğretim yöntemi ile ilgili öğretmen adaylarının düşünce ve önerilerini tespit etmek için). Bu ölçme araçlarından elde edilen veriler, SPSS yardımıyla; betimsel istatistik, bağımlı ve bağımsız t- testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılarak yorumlanmıştır. Yapılan istatistiki çalışmalar sonucunca; deney ve kontrol grubundaki öğretmen adaylarına uygulanan öntest-son test sonuçlarında, fizik laboratuvanna yönelik tutum puanlan arasında manidar düzeyde bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Bilimsel basan testinde, deneysel çalışma öncesinde kontrol grubu deney grubundan daha başarılı olduğu halde, her iki yöntemin de uygulama süresi bittiğinde, deney grubunda yer alan öğretmen adaylarının kontrol grubunda yer alan öğretmen adaylarından daha başanlı olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, deney grubundaki öğretmen adaylarının fizik laboratuvanna karşı tutum ve "elektrik ve manyetizma" konularını içeren uygulamalardaki başarılan arasında; orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olmasına rağmen, kontrol grubundaki öğretmen adaylarının tutum ve başarılan arasındaki ilişki daha düşük düzeyde bulunmuştur. Yapılan nicel çalışmalar yanında, öğretmen adaylarına öğretim süreci sonunda uygulanan öğretim yöntemini değerlendirmeleri istendiğinde, elde edilen yorumlar da bu sonuçları desteklemektedir. Bu çalışmanın sonuçları göstermiştir ki, öğrenme halkası modeli, öğretimdeki en önemli sorun olan etkili, anlamlı ve zihinde yapılandırmayla kalıcı öğrenmeyi sağlayabilme noktasında, eğitimcilere ve geleceğimize yön verecek olan genç beyinlere hem gerçek yaşamı öğrenmelerinde ve hem de bunu sınıflara yönlendirmelerinde katkı sağlayabilecek bir yaklaşımdır. iv

Değirmendere (Trabzon) deresi epipelik ve epilitik alg florası

ÖZET Değirmendere'nin (Trabzon) algleri Ekim 1998- Eylül 1999 tarihleri arasında seçilen beş istasyonda, farklı habitatlardan (epipelik, epilitik) toplanan örneklerde incelenmiştir. Florada Bacillariophyta (52), Chlorophyta (10), Cyanophyta (9) ve Euglenophyta (3) divizyolanna ait toplam 74 takson tespit edilmiştir. Bacillariophyta florada hakim alg grubudur. Melosira varians, Amphora ovalis, Cocconeis placentula var. euglypta, Ceratoneis arcus, Cymbella minuta, Diaymosphenia geminata, Navicula odiosa, Surirella ovata ve Synedra ulna florada en dikkat çekici taksonlar olmuştur. Akış ve sıcaklığın etkili olduğu mevsimsel değişimde populasyon Ağustos aymda en yüksek değerine ulaşmıştır. Anahtar Kelimeler: Epipelik, Epilitik, Alg Florası, Mevsimsel Değişim, Değirmendere Dere'si. V

Kavramsal ve işlemsel bilgi bağlamında lise öğrencilerinin cebir bilgilerinin değerlendirilmesi

Bu çalışma; lise öğrencilerinin cebirsel bilgilerinin doğasını, işlem ve kavram bilgisi bağlamında değerlendirmek amacı ile planlanmıştır. Bu amaçla lise 1 müfredatından seçilen bağmtı-fonksiyon-işlem, sayılar, polinomlar, çarpanlarına ayırma ve birinci dereceden denklemler konularına ait on' ar soruluk işlem ve kavram bilgisi gerektiren iki ayrı basan testi ve öğrencilerin cebir bilgilerini işlemsel ve kavramsal bilgi bağlanımda karakterize eden ölçekler Sürmene Lisesi'nde yapılan pilot çalışmalar sonucunda geliştirilmiştir. Geliştirilen başarı testleri beş lisede lise 2 ve lise 3 öğrencisi olmak üzere toplam 250 öğrenciye uygulanmıştır. Aynı zamanda araştırmacı öğretmen yöntemiyle araştırmacı tarafından Sürmene Lisesi'nde aynı konulan öğrenen öğrencilerin bilgileri sınıf içi gözlemlerle tanınmaya çalışılmıştır. Uygulanan basan testleri ve yapılan gözlemler sonucunda elde edilen veriler, geliştirilen ölçeğe göre gruplandınlarak, değerlendirilip yorumlanmıştır. Elde edilen önemli sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenmiştir: Çoğu öğrencinin cebirsel bilgilerinde kavram ve işlem bilgilerinin dengeli olmadığı, işlem bilgisinin ağırlıklı olduğu ortaya çıkmıştır. Kavram bilgisine sahip olan öğrencilerin işlem bilgilerinin de gelişmiş olduğu, buna karşın kavram bilgisine sahip olmayan öğrencilerde işlem bilgisinin olmadığı görülmüştür. Buradan öğrencilerin cebirsel bilgilerinin doğası işlemsel öğrenmeye dayandığı sonucuna vanlmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda matematiksel anlama, öğrencinin formülleri bilmesi, hesaplamalan doğru yapması ile değil, kavranılan, işlemleri anlamasına ve matematiksel düşünmesinin gelişmesine bağlıdır. Bu da okul matematiğinde işlemsel çözüm yollanna değil kavram ve ilişkilere önem vermekle mümkün olur. Okul matematiği böyle bir matematiksel anlamayı gerçekleştirememektedir. Yani matematiksel öğrenme işlemsel değil, işlem ve kavram bilgisine dengeli bir şekilde yer veren kavramsal öğrenme ile gerçekleşmelidir. Anahtar Kelimeler: Matematiksel Öğrenme, işlem ve Kavram Bilgisi, İşlemsel ve Kavramsal Öğrenme.

Matematik öğretmenlerinin, öğrencilerinin derse karşı güdüleme yöntemleri

Bu araştırma, matematik öğretmenlerinin öğrencilerini derse karşı güdüleme yöntemlerinin belirlenmesi amacıyla hazırlandı. Çalışmada, deneyimli ve deneyimsiz öğretmenler matematik dersini öğrenciler için nasıl ilgi çekici hale getirmekte, deneyimli öğretmenlerin ve deneyimsiz öğretmenlerin yöntemleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerinde duruldu. Bu araştırma, bir özel durum çalışmasıdır. Araştırma iki aşamalı olarak yürütüldü. Birinci aşamada, gözlem formunun oluşturulması amacıyla pilot çalışma yapıldı. İkinci aşamada ise yapılandırılmış gözlem formuyla beş deneyimli ve beş deneyimsiz matematik öğretmem on ders saati gözlendi. Aynı öğretmenlerle mülakatlar yapıldı. Genellikle, deneyimli ve deneyimsiz öğretmenler sözlü ifadelerle dışsal güdülemeyi sağlarken, deneyimli öğretmenler sözlü notunu da kullanarak daha etkili bir dışsal güdüleme sağladıkları görülmektedir. Merak uyandırma, kavramsal zıtlık oluşturma ve düşündürücü sorular sorma gibi yöntemleri kullanarak da öğrencileri içsel olarak deneyimsiz öğretmenlerin deneyimlilere nazaran daha iyi güdüledikleri tespit edilmiştir. Gözlem formunun iletişim kısmında ise deneyimsiz öğretmenlerin ders esnasında sık sık espri yaparak kendilerini öğrencilere sevdirme yoluyla daha etkin güdüleme yapabildikleri sonucuna varıldı. Ancak bir genelleme yapılması zorunlu olduğunda deneyimli ve deneyimsiz olarak düşünülen öğretmenler arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görüldü. Deneyimli ve deneyimsiz öğretmenler, bireysel farklılıkları gözetlemediklerinden ve genellikle parmak kaldıran öğrencilerle ders işlediklerinden dolayı başarı güdüsü düşük olan öğrencileri güdüleyemedikleri saptanmıştır. Deneyimli öğretmenlerin deneyimsiz öğretmenlere nazaran derslerinde günlük hayattan alınmış soruları sorarak öğrencileri bu açıdan daha iyi güdüleyebildikleri gözlenmiştir. Çalışmanın sonucunda; öğretmenlerin güdüleme yöntem ve teknikleri konusunda yeterince bilgi sahibi olmadıkları, kullandıkları yöntemleri de genellikle farkında olmadan uyguladıkları anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Güdüleme, Güdüleme Yöntemleri, Matematik Eğitimi, Özel Durum Çalışması

Öğretmenlik uygulamalarında fizik öğretmen adayları için yürütülebilecek etkinlikler ve kazandırılabilecek davranışların belirlenmesi

ÖZET Ülkemizde eğitim fakültelerinin yeniden yapılanması kapsamında öğretmenlik uygulamalarının nasıl yürütüldüğünü, hangi becerileri kazandırdığını ve bu süreçte ilgili tarafların karşılaştığı problemleri irdeleyen araştırmaların çok az sayıda olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, fizik öğretmen adayları için öğretmenlik uygulamalarında yürütülebilecek uygulama etkinliklerini ve bu etkinliklerle kazandırılabilecek becerileri kapsayan bir model oluşturmaktır. Çalışmada, gelişmiş ülkelerde ve ülkemizdeki öğretmen eğitimi modelleri, öğretmenlik uygulamaları yaklaşımları ve öğretmen adaylarının bu süreçteki gelişim basamakları incelenerek araştırmanın teorik temelleri oluşturulmuştur. Araştırma, 1997-98 eğitim-öğretim bahar yarıyılı ile 1999-2000 eğitim-öğretim yıllan arasında, KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Bölümü fizik öğretmenliği programında Öğretmenlik Uygulamaları dersini yürüten dört uygulama öğretim elemanı, 88 öğretmen adayı ve bu süreçte Trabzon merkezindeki uygulama okullarında görev alan 19 uygulama öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırmada, konu bazında özel durum yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmada veriler; öğretmen adaylarına uygulanan anket ve gözlemlerden, uygulama öğretmenleri ve uygulama öğretim elemanları ile yapılan mülakatlardan ve öğretmen adaylarının hazırladığı öğretmenlik uygulamaları dersi ödevlerinin doküman analizlerinden elde edilmiştir. Bu araştırmada; mevcut öğretmenlik uygulamalarında genel olarak ders gözlemleme, ders yürütme, yıllık ve günlük plan hazırlama gibi altı etkinliğe yer verildiği tespit edilmiştir. Bu çalışmada ayrıca, fizik uygulama öğretmenlerinin kullanabilecekleri 16 etkinlik ve bu etkinliklerin uygulanması ile adayların kazanabilecekleri davranışlar belirlenmiştir. Ayrıca, bu etkinliklerin yürütülüş aşamaları diyagramlaştınlmıştır. Mevcut durumda uygulanan etkinliklerin yetersiz olmasının yanında, uygulama öğretmenlerinin daha etkili bir şekilde bilinçlendirilmeleri ile öğretmenlik uygulamalarının istenen düzeyde yürütülebileceği sonucuna varılmıştır. Öğretmen adaylarına uygulamalarda amaçlanan davranışları kazandırabilmek için, uygulama öğretmenlerinin kullanabileceği etkinlikleri içeren bir model önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Öğretmenlik uygulamaları, Uygulama etkinlikleri, Fizik öğretmen adayı, Fizik uygulama öğretmeni VI

E-STEM öğretmeye yönelik öz yeterlik ölçeği geliştirme ve geçerleme çalışması

Bu araştırmanın amacı E-STEM Öğretmeye Yönelik Öğretmen Özyeterlik ölçeği geliştirmek ve geçerleme çalışması yapmaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Öncelikle ölçek geliştirme sürecinde literatür taraması yapılarak temel ve ileri seviye E-STEM eğitimi alan 20 ortaokul öğretmeninden alınan açık uçlu cevaplar doğrultusunda 58 maddeden oluşan taslak versiyon hazırlanmıştır. Taslak ölçek, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ili ve ilçelerinde görev yapan 250 matematik, fen bilimleri, bilişim teknolojileri ile teknoloji ve tasarım öğretmenlerine uygulanmıştır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik hesaplamaları için hem açımlayıcı (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) gerçekleştirilmiştir. AFA analizi sonucunda 29 madde ölçekten çıkarılmıştır. Kalan 29 maddeye ait Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0.96 olarak hesaplanmıştır. AFA sonuçlarına göre taslak ölçeğin dört farklı faktörden oluşan bir yapı sergilediği belirlenmiş ve toplam varyans %70,7 olarak hesaplanmıştır. Ölçeği geçerlemek için ölçek daha önce AFA için uygulanan 250 öğretmenden farklı olarak yeni bir örneklem olan 250 matematik, fen bilimleri, teknoloji-tasarım ve bilişim öğretmenlerine yeniden uygulanarak doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. LISREL istatistiksel paket programıyla yapılan DFA analiz sonucu incelendiğinde χ2 /sd değeri hesaplanmıştır. Elde edilen veriler incelendiğinde χ2 /sd değeri 2.76, RMSEA değeri ise 0,08 olarak bulunmuştur. Elde edilen değerlerin ölçeğin kabul edilebilir uyum indeksi arasında olduğu görülmüştür. Bu da geliştirilen "E-STEM Öğretmeye Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği" nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu ve ilgili ölçeğin öğretmenlerinin E-STEM öğretmeye yönelik öz yeterliklerini ölçmek amacıyla kullanılabileceği söylenebilir.

Trabzon yöresi tatlısu makro ve mikro algleri üzerinde bir araştırma

ÖZET Bu çalışmada, Doğu Karadeniz Bölgesi, Trabzon yöresinde yayılış gösteren tatlısu makfo ve mikroalg türlerinin teşhisi ve taksonomik sınıflandırılmaları yapılmıştır. Makro ve mikroalg örnekleri 1989 yılının Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında, tesbit edilen 6 dere (Söğütlü Deresi, Değirmendere, Kalafa Deresi, Karadere Deresi, Sürmene Deresi, Solaklı Deresi) ve 1 göl (Uzun Göl) olmak üzere toplam 7 istasyon ve deği şik arazilerdeki küçük tatlısu birikintilerinden toplanmıştır. Laboratuvar çalışmaları sonunda; Gyanophyta bölümüne ait 6 (Phormidium retziij. P. sub f us cum, Oscillatoria subbrevis, O.irrigua, O.rubescens, Nostoc commune), Euglenophyta bölümüne ait 1 (Petalomonas mediocanellata), Bacillariophyta bölümüne ait 37 /(Melosira arenaria. M.undulata, M.varians, Diatome vulgare var. vulgare, D.vulgare var. brevis, Meridion, circulare, Ceratoneis arcus, Fragilaria construens, F.elliptica, F.virescens, Synedra af finis, Synedra ulna, Eunotia pectinalis, Rhoicosphenia curvata, Cocconeis placentula, Cocconeis pediculus, Gomphonema acuminatum. var. turris, G.constrictum var. constrictum, G.constrictum var. curta, G.constrictum var. capitatum, Cymbella prostrata, C.turgida, C.cuspidata, C. helvetica, C.tumida, Amphora ovalis, Pleurosigma scalproides, P.spencerii var. nodifera, Mastogloia dansei, Navicula cryptocephala var. exilis, N. gracilis, N.viridula, N.lucidula, N.pseudo-Bacillum, N. rhynchocephala, Nitzschia actinastroides, Surirella robusta, var. splendida), Ghlorophyta bölümüne ait 9(Cladophora gloroerata, Spirogyra spl., Spirogyra sp2.f Closterium ehrenbergi, C.rostratum var. rostratum, C.libellula var. interrupta, C.leiblenii var. boergesenii, Peniummargaritaceum, Cosmarium botrytis), ve Rhodophyta bölümüne ait 1 (Batrachospermum moniliforme) olmak üzere toplam 54 tür tesbit edilmiştir. Tesbit edilen bu türler arasında Bacillariophyta bölümüne ait olanların hakim durumda olduğu görülmek tedir. Bunu sırasıyla Chlorophyta, Cyanophyta, Euglenophyta ve Rhodophyta bölümleri takip etmektedir. vi

Trabzon ili Maçka yöresi makrofungusları üzerinde taksonomik bir araştırma

ÖZET Bu çalışmada Maçka yöresinde, Şubat-Kasım 1991 ayları arasında yapılan arazi çalışmaları ile bazı makrofungus örnekleri toplanmıştır, örneklerin çeşitli yöntemlerle yapılan teşhisleri sonucunda 18 familyaya ait 64 tofcson saptanmıştır. Türlerin familyalara göre dağılım oranları şöyledir; Classis Subclassis Seri Ascomycetes Euascomycetes («Euascomycetidae) Discomycetes Pezizaceae % 1.5, Helvellaceae % 4.6 Classis Subclassis Seri Sclerodermataceae Seri Basidiomycetes Homobasidiomycetes Gasteromycetes 1.5, Phallaceae % 1.5, Lycoperdaceae % 1.5 Hymenomycetes Clavariaceae % 4.6, Cantharellaceae % 6.2, Hydnaceae Polyporaceae % 7.8, Hygrophoraceae % ? 1. 5 Trlcholomataceae Amanitaceae % 6.2, Âgaricaceae % 6.2, Copjrinaceae ; Cortinariaceae % 4.6, Paxillaceae % 1.5, Boletaceae Russulaceae % 29. (=Homobasidiomycetidae) 4.6, 4.6, 1.5, 9.3, VI

Trabzon-Uzungöl'ün algleri üzerinde bir araştırma

ÖZET Bu araştırmada Nisan 1991 - Mart 1993 tarihleri arasında Uzungöl'ün planktonik ve bentik alg florasının tesbiti, hangi alg gruplarını içerdiği, bu gruplara ait türleri ve bentik türlerin miktarlarının mevsimlere göre dağılışı ayrıntılı olarak incelenmiştir. Göl suyunun bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri de saptanmıştır. Uzungöl'ün f itoplanktonunda ve bentik alg topluluğunda Bacillariophyta dominant olmuştur. Bunu sırası ile Chlorophyta, Cyanophyta ve Euglenophyta takip etmiştir. Bentik alg topluluklarında rastlanan Amphora ovalis, Ceratoneis spp.,, Cooconeis placentula, Cymbella spp., Diatoma spp., Didymosphenia Kavicula spp. ve Synedra spp. olmuşlardır. Epipelik algler bakımından zengin olmuşlardır. sedimanla kaplı olduğundan gerçekten bağımlı yanında epipelik alglerede rastlanmıştır. Diyatomeler dışında bentik alg topluluklarında Chlorophyta. nın Spirogyra catenaoformis, Oedogonium spp. ve Ulothrix spp. taksonları, Cyanophyta* nın Oscillatoria spp. taksonları yaygın olarak gözlenmiştir. Uzungöl morfometrik yapısı, ihtiva ettiği fitoplankton ve bentik bölge algleri ile yüzey sularında yapılan fiziksel ve kimyasal analizlerin sonuçlarına göre ötrofik göller sınıfına girmektedir. geminata, Oomphonema spp., taksonları "devamlı mevcut" takson sayısı ve yoğunluk Taşların ve bitkilerin üzeri olan algler III

Trabzon ili Sürmene yöresi karayosunları (Musci) üzerinde taksonomik bir araştırma

Trabzon - Sürmene Yöresi Karayosunu (Musci) Florası Üzerinde Taksonomik Bir Araştırma Bu araştırmada 1992 yılı Haziran ve Temmuz aylarında Sürmene yöresinde yapılan çeşitli botaniksel gezilerle bazı karayosunu örnekleri toplanmıştır, çeşitli yöntemlerle yapılan teşhisler sonucunda 31 tür ve 2 varyete tanımlanmış tır. Bu taksonlar karayosunlarının 14 familyasının 23 genusuna aittir. Bu taksonların tamamı araştırma yöresi için ve 29 takson Henderson 'un Türkiye şebekesi sistemine göre A4 karesi için yeni kayıttır. Familyalara göre türlerin dağılışı aşağıdaki gibidir: Brachy theciaceae : 10, Polytrichaceae: 5, Hypnaceae : 4, Pottiaceae : 3, Mniaceae : 2, Sphagnaceae, Ditrichaceae, Leucobryaceae, Dicranaceae, Fissidentaceae, Bryaceae, Bartramiaceae, Thuidiaceae, Plagiotheciaceae: 1.Anahtar Kelimeler: Taksonomi, Bryophyta, Musci

Trabzon yöresinde yetişen makromantarlar üzerinde taksonomik bir araştırma

ÖZET Trabzon ili sınırları içerisinde 1991-1994 yıllarında gerçekleştirilen araştırma gezilerinde çeşitli makrofunguslar saptandı. Örnek olarak seçilenleri zarar verilmeden dikkatlice söküldü ve ayrı ayrı sarıldı. Aynı zamanda renkli fotoğrafları alındı, ekolojilerine ait bilgiler ve morfolojik özellikleri not edildi. Daha sonra örnekler laboratuvara getirildi ve mikroskopik incelemeleri yapıldı. Çalışmalar sonucunda aşağıdaki 81 makrofungus türü teşhis edildi. Spathularia flavida, Bulgaria inguinans, Aleurİa aurantia, Helvetia acetabulum, Calocera viscosa, Cal vatla excipul iformis, C. utr iformis, Geastrum fimbr latum, Phallus impudicus, Tu lost oma brumale, Clavaria vermicular is, Cantha- rellus cibarlus, C. lutescens, C. tubaeformis, Crate re 11 us cornucopioides, Gomphus clavatus, Pseudocraterel lus sinuosus Hydnellum peck i i, Hydnum imbricatum, Hydnum repandum,Daeda.lea que re i na, Inonotus hispidus, Laetiporus sulphurous, İler İpi lus giganteus, Polyporus squamosus, Ganoderma lucidum, Schizo- phyllum commune, Boletus edulis, B. erythropus, Leccinum carpini, Chroogomphus rut İ lus, Gomphidius glutinosus, Paxil- lus atrotomentosus, Hygrocybe nigrescens, H. nivea, H. psit- tacina, H. sciophana, Hygrophorus chrysodon, Armi 1 lar iel la mel lea, Clitocybe flaccida, C. infundibul if ormis, Collybia dryophila, Laccaria laccata, Marasmius oreades Oudemans iel la mucida, O. radicata, Panel lus stipticus, Tr icholomops is rutilans, CI i top i lus prunulus, Amanita caesarea, A. gemmata, A. muscaria, A. phalloides, A. rubescens, A. vaginata, Agar! cus august us, A. campestris, A. silvicola, A. xanthodermus, Cyst öder ma amianthinum, Lepiota cristata. Macro lep i ota graci lenta, llacrolepiota procera, Coprinus coma t us, C. dissemina- tus, C. micaceus, Hypholoma epixanthum, H. fasciculare, Kuehneromyces mutabilis, Inocybe olida, Lactarius c amphora- tus, L. deliciosus, L. flavidus, L. piperatus, L. serobicu- latus, L. volemus, Russula aurata, R. cyanoxantha, R. foetens, R. luteotacta, R. parazurea. Anahtar Kelimeler: Trabzon, Flora, Taksonomi, Mantarlar VI

Trabzon yöresi galanthus L. (kardelen) türlerinin morfolojik ve palinolojik yönden incelenmesi

Bu araştırmada, Trabzon yöresinde yayılış gösteren Galanthus L. türlerinin morfolojik, anatomik ve palinolojik özellikleri ışık ve elektron mikroskoplarında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmaya konu olan Galanthus ikariae Baker, G. plicatus Bieb. ve G. rizehensis Stern, türleri 1991-1993 yıllarının şubat, mart ve nisan aylarında toplanmıştır. Toplanan materyalin taze ve herbaryum örneklerinden yararlanılarak, her bir türün morfolojik, anatomik ve palinolojik özellikleri belirlenmiş, fotoğraf ve çizimlerle ortaya konmuştur. İncelenen türler arasında morfolojik farklılıklarla birlikte anatomik ve palinolojik yapı bakımından da farklılıkların olduğu saptanmıştır. Böylece türlerin tayininde dış morfoloji kadar iç morfoloji ve palinolojinin de önemli olduğu ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Galanthus, Morfoloji Anatomi Palinoloji. V

Bergman polinomları ve onların bazı özellikleri

Bergman polinomları ve onların bazı özellikleri adlı bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, diğer iki bölüme hazırlık niteliğinde olup; bu bölümde, analitik fonksiyonlar, kompleks düzlemde eğriler ve eğriler ailesi, kompleks değişkenli fonksiyonların integrali, mutlak süreklilik, LP- türevlenebilirlik, Cauchy, Cauchy- Pompeiu formülleri ile ilgili bazı tanım ve teoremler verildi. İkinci bölümde GcCD bölgesi için A2(G) fonksiyon uzayı tanıtıldı ve bu uzayın bir Hubert uzayı olduğu gösterildi. A2(G) uzayında verirmiş bir {fk(z)}, k = 0,1,2,... lineer bağımsız sisteminden, Gram-Schmidt ortogonalleştirme metodu yardımıyla A2(G) uzayında ortonormal bir {gk(z)}, k = 0,1,2,... ortonormal sistemi inşa edildi. Buradan özel olarak sınırlı G bölgeleri için, G üzerinde ortonormal olan {Kn(z)} Bergman polinomlan elde edildi ve bu polinomların basit özellikleri verildi. A2(G) uzayının tanımına benzer şekilde, y(z) ağırlık fonksiyonlu A2(y,G) fonksiyon uzayı tanıtıldı ve bu uzayda y(z) ağırlık fonksiyonuna göre ortonormal olan polinomlar verildi. Üçüncü bölümde bir giriş olarak, bu çalışmama amacı olan problem sunuldu ve Riemann dönüşüm teoremleri, yankonform dönüşümler, yankonform eğriler, eğriler ailesinin modülü ve Riemann dönüşüm fonksiyonlarının bazı yerel özellikleri verildikten sonra, A2(G) uzayında (p'(z,Zo) (Riemann dönüşüm fonsiyonunun türevi) ve ^/^ (D(z) eA(Ü)nLipa,0Anahtar Kelime: Polinomlar = Polynomials

Fizik öğretmen adaylarının profillerinin başarılarına etkisi

Trabzon ili akarsularındaki bazı fiziksel ve kimyasal parametrelerinin araştırılması

Bu çalışmada, Trabzon İli dahilinde Karadeniz'e dökülen akarsulardan örnekler alınıp bazı fiziksel ve kimyasal parametreler incelenerek bir kirlilik haritası hazırlanması amaçlanmıştır. Bu bölgede onsekiz derenin denize döküldükleri yerlerden örnekler alınarak onbir parametre tayin edilmiştir. Bu parametreler; sıcaklık, pH, sülfat, nitrat, nitrit, fosfat, serbest klor, bakır, kurşun civa ve arseniktir. Elde edilen verilerin standartlarla karşılaştırılması sonucu kirlilik derecesi belirlenmiştir. Özellikle sülfat, fosfat ve nitrat gibi parametrelerde artma tespit edilmiştir. Sonuç olarak, periyodik bir şekilde Karadeniz'e kirlilik bırakan akarsuların düzenli olarak kontrol edilmesi ve özellikle organik kirleticilerin de izlenmesinin gerektiğine inanıyoruz. Bu konuda araştırmalar halen devam etmektedir. Anahtar Kelimeler: Akarsuların kirliliği, kimyasal kirlilik. V

Bazı kimyasal kavramların öğretilmesinde güncel olaylardan yararlanma

Bu çalışmanın amacı, liselerde okutulan Fen Bilimleri 1, 2 ve Kimya- 1 müfredatlarında yer alan bazı kimyasal kavramların öğretilmesinde güncel olay benzetmesinin kitaplar ve öğretmenler tarafından ne derece kullanıldığını tespit etmektir. Bu çalışmanın ilk bölümünde lise Kimya ve Fen Bilimleri müfredatları, bu derslerle ilgili bazı ders kitapları ve öğretmen anketi hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra lise Kimya ve Fen Bilimleri müfredatlarında yer alan konular ve ders kitapları incelendi. Öğretmenlerin ne derece güncel olay benzetmesi kullandığını tespit etmek için öğretmen anketi geliştirildi. Öğretmen anketi Trabzon ve Giresun illerinde görev yapan toplam 39 lise kimya öğretmenine uygulanmıştır. Müfredatların ve ders kitaplarının icelenmesinden ve öğretmen anketinden elde edilen bulgular irdelendi. Elde edilen bulgulardan ve bu bulguların yorumlanmasından şu sonuçlar çıkarıldı: Liselerde okutulan Fen Bilimleri- 1,2 ve Kimya- 1 ders kitaplarında yeteri miktarda güncel olay benzetmesi yoktur. Öğretmenler, kimyasal kavramları anlatırken çok az miktarda güncel olay benzetmesi yapmaktadırlar. Anahtar kelimeler: Kimyasal kavram, güncel olay, benzetme

Trabzon Merkez ilçede kültüre alınmış topraklarla kültüre alınmamış toprakların mikrofungus florası

Bu çalışmada, Trabzon Merkez ilçesindeki kültüre alınmış ve kültüre alınmamış toprakların mikrofungus florası incelenmiştir. Her iki sahadan toplam 10 örnek alınmış ve "Toprağı Sulandırma Yöntemi" kullanılarak 59 izolat elde edilmiştir. Bunların 49 tanesi Moniliales, 2 tanesi Mucorales takımlarına aittir. 8 izolat steril olarak bulunmuştur. Bunlardan Penicülium, Aspergillus, Cladosporium, Fusarium ve Acremonium cinsleri daha yaygın olarak tespit edilmiştir. Penicülium cinsi hem sayı hem de tür olarak diğerlerinden daha yaygındır. Yapılan analiz sonucu her iki sahada tespit edilen 1 g fırın kurusu toprağa karşılık gelen taze toprakta ortalama olarak sırasıyla 97.200 ve 88.200 birim mikrofungus tespit edilmiştir. Her iki saha arasındaki miktar farkı istatistiksel olarak "önemsiz" bulunmuştur. Anahtar Kelimeler : Kültüre alınmış toprak, kültüre alınmamış toprak, mikrofungus florası. IV

Fizik öğretiminde örnek rehber materyallerin geliştirilmesi

Eğitim-öğretim sürecini olumsuz yönde etkileyen faktörlerden biri de yeni fizik öğretmenlerinin öğretim programlarının uygulanması sürecinde yararlanacaktan mevcut kaynakların içeriklerinin yetersiz oluşudur. Mevcut öğretim programı, uygulama sürecinde öğretmenden ne istenildiğini açık bir şekilde ortaya koyamamaktadır. Bu çalışmayla, öğretiminde zorlukların olduğu kavramların da kapsandığı lise 2 ders konularından bazıları için öğretim programlarının uygulanması sürecinde, fizik öğretmen adayları ve yeni fizik öğretmenlerine rehberlik edecek materyaller geliştirilmiştir. Çalışma konusu, öğretmenlerle yapılan informal mülakatlar neticesinde saptanmıştır. Araştırma konusunu oluşturan örnek materyaller için Milli Eğitim Bakanlığının da benimsediği Bloomun 'Tam öğrenme Yaklaşımı Modeli'nden yararlanılmıştır, öncelikle ilgili konular için Trabzon ilindeki deneyimli fizik öğretmenleri öğretim süreçlerinde gözlenerek her biri 2 saatten oluşan materyaller tasarlanmıştır. Rehber materyallere örnek teşkil etmesi bakımından 4 saatlik iki materyal üzerinde geliştirme çalışması tamamlanmıştır. Geliştirme işleminde varılan öğrenme düzeyini saptamak amacıyla hazırlanan çoktan seçmeli test için basan yeterlilik düzeyi % 70 alınarak ilgili değerlendirme yapılmıştır. Yapılan testlerin değerlendirilmesi sonucu rehber materyalleri uygulayan öğretmenlerin sınıflarında yeterli öğrenme seviyesine ulaşılmasına rağmen, aynı öğretmenlerin kendi yöntemlerini kullandıkları sınıflarda yeterli öğrenme seviyesine ulaşılamadığı tesbit edilmiştir. Bu sonuçlar, fizik öğretiminin etkin bir şekilde gerçekleşmesi için yeni fizik öğretmenlerine rehber materyaller tarzında planların sağlanılması gerekliliğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Rehber Materyalleri, Etkin Fizik Öğretimi, Yeni Fizik Öğretmeni, Müfredat Geliştirme VI

Trabzon ili likenleri üzerine taksonomik bir araştırma

ÖZET Bu çalışma» araştırma alanı olarak seçilen Doğu Karadeniz Bölgesi Trabzon il sınırları içerisinde gerçekleştirilmiştir. örnekler Mayıs 1993-Kasım 1995 tarihleri arasında araştırma alanından toplanmıştır. Türlerin tayini; kimyasal testler, mikroskopik ve makroskopik ? çalışmalarla elde edilen verilerin literatürlerle karşılaştırılması sonucu yapılmıştır. Yörede Ascomycotina sınıfından 35 familyaya ait 222 tür ve 1 varyete saptanmıştır. Tesbit edilen 'türlerin literatürlerle karşılaştırılması sonucu 319 türün Türkiye Liken Florası için yeni kayıt olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Liken, Flora, Taksonomi, Trabzon.

Lise-II öğrencilerinin kimya-I konularında zor olarak nitelendirdikleri kavramlar ve bunların anlaşılma seviyeleri

Bu çalışmanın amacı Lise-2 öğrencilerinin Kimya- 1 dersinde öğrenmeleri gereken bazı kavramları zorluk derecesi açısından nasıl nitelendirdiklerini ortaya çıkarmak ve bu kavramların anlaşılma seviyelerini incelemektir. Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci kısımda ön hazırlıklar yapılarak bir anket geliştirilmiş ve bir pilot çalışma yapılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, kavramların zorluk dereceleri ile ilgili bir anket geliştirilmiş ve iki farklı lisede (A ve B okulları) 93 öğrenciye uygulanmıştır, ikinci bölümde, anket uygulanan öğrencilere aynı kavramlarla ilgili bir test geliştirilerek uygulanmıştır. Bunun yanında öğretmen ve öğrencilerle informal mülakatlar yapılarak anket ve testlerden elde edilen sonuçlara destek sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise birinci ve ikinci bölümde elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar aşağıda özetlenmiştir: 1. A okulundaki öğrenciler en zor kavramı Sıcaklık-Hacim ilişkisi, B okulundakiler ise Pozitron ışıması olarak belirtmişlerdir. 2. A ve B okullarındaki öğrencilerin en zor anladıkları konunun Radyoaktivite olduğu ortaya çıkarılmıştır. 3. A ve B okullarındaki öğrencilerin anket ve testlere verdikleri cevapların kolay.e zorluk derecesi bakımından tam uyuşmadığı görülmüştür. Bu sonuçlara dayalı olarak bazı öneriler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kimya öğretimi, kavram gelişmesi, kimyasal kavramlar. V

Lignoselülozik materyallerin termal parçalanma mekanizmaları

ÖZET Bu çalışmada, lignoselülozik materyal numunelerinin yapısal bileşenlerinin pirolitik bozunma mekanizmaları ayrı ayrı incelendi. Sıcaklık arttıkça pirolitik kömür verimleri ve bu kömürlerdeki uçucu madde ve hidrojen içerikleri azalırken uçucu olmayan toplam karbon içerikleri artmaktadır. Fındık kabuğunun pirolizinden elde edilen asetik asit ve metanol verimleri diğer biyokütle numunelerinkinden hayli yüksekti ve yayvan yapraklı ağaçlardan elde edilen asetik asit verimi, genellikle, ibreli ağaçlarınkinden yüksekti. Odunun üç ana bileşeninden de asetik asit elde edilmektedir. Orijin olarak selüloz, hemiselülozlar ve ligninden elde edilen asetik asit verimi odunun kendisinden elde edilen toplam veriminden hayli azdı. Bu durum, asetik asidin ana kaynağının tek bileşenlerin ayrılmaları esnasında yanlan asetil grupları olduğu gerçeği ile açıklanabilir. Lignin pirolizinin karakteristiği, gazların yüksek karbon monoksit ihtiva etmesiydi. Ladin lignininin pirolizi yaklaşık % 49 karbon monoksit verirken, karbon dioksit muhtevası sadece % 9,6 ve selülozun pirolizinden elde edileninki ise % 62,9 idi. Fındık kabuğunun pirolizinde ısıtma hızı arttıkça uçucu materyal verimi artmaktadır. Pirolitik kömür verimi piroliz sıcaklığına ve ısıtma hızına bağlıydı. Isıtma hızının aniden artmasıyla kömür oluşumu azalmaktadır. Sonuç olarak karbonlaşma süresi uzadıkça kömür verimi azalmaktadır. Anahtar Kelimeler: Lignoselülozik Materyal, Termal Bozunma Mekanizması, Piroliz, Piroliz Ürünleri. VI

Matematik öğretmenlerinin bilgisayar destekli matematik öğretimi deneyimleri

Bu çalışmada öncelikle eğitimde bilgisayar kullanımı ve öğretmenlerin bilgisayar destekli matematik eğitimi hakkındaki deneyimleri ile ilgili literatür çalışması verildi. İkinci olarak matematik öğretmenlerine sunmak için bir örnek materyal hazırlandı. Çeşitli matematik konularını içeren bu materyalde, Coypu, Logo ve Excel yazılımları kullanıldı. Bilgisayar destekli matematik eğitiminde öğretmen deneyimlerinin araştırılmasını amaç edinen bu çalışma için bilgisayar laboratuvarına sahip olan Akçaabat Lisesi, Yunus Emre Anadolu Lisesi ve Kanuni Anadolu Lisesinden altı tane matematik öğretmeni kursumuza katılmak için gönüllü oldu. Bu öğretmenlere, K. T. Ü., Fatih Eğitim Fakültesi bilgisayar laboratuvarında daha önceden hazırlanan kurs programı beş hafta süre ile haftada dört saat olmak üzere uygulandı. Kurs süresince öğretmenler sürekli olarak gözlendi, öğretmenlerin bilgisayar destekli matematik eğitimi hakkında geliştirdikleri tutum ve davranışlar, mülakatlar ve gözlemler yardımıyla anlaşılmaya çalışıldı. Kurs sırasında, grup çalışmasından çok hoşlanan öğretmenler, bilgisayar destekli matematik eğitimine karşı olumlu tutum geliştirdiler. Ancak mevcut eğitim sistemimiz içerisinde, üniversite sınav sistemi olduğu sürece, bilgisayar destekli matematik eğitiminin istenilen amaca ulaşamayacağı sonucuna vardılar. Kurs süresinin kısa oluşu, öğretmenlerin bilgisayar okur-yazarlığındaki eksiklikler ve kurs dışında yaşadıkları yoğun etkinliklerin kursa yansıması gibi sorunlar, kursta karşılaşılan önemli problemler olarak ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, öğretmenlerin yeni yaklaşımlar tanımasına fırsat veren kurs onlar için bir "uyandırıcı" nitelik taşımıştır. Bu çalışma aynı zamanda araştırmacıya da, kurs sırasında kullanılan bilgisayar destekli matematik öğretim materyalini, öğretmenlerin yaşadığı deneyimlerinin ışığı altında yeniden değerlendirme ve geliştirme fırsatı sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Destekli Eğitim, Coypu, Logo, Excel VI