Karpal tünel sendromunda insülin direnci, serum IGF-1 düzeyi ve bunların periferik elektrofizyolojik bulgular üzerine etkisi

Karpal tünel sendromu (KTS) karpal tünel içerisinde artmış basınç sonucunda median sinir fonksiyonunun kaybı olarak tanımlanır. Ancak patofizyolojisi net olarak açıklanamamıştır. İnsülin direnci (IR) endojen ya da eksojen insüline karşı bozulmuş fizyolojik yanıt olarak tanımlanır. İnsulin direncinin geniş bir klinik prezentasyonu vardır. İnsülin direnci olan hastaların kan glukoz düzeyi normal veya yüksek olabilir, hatta bazı çalışmalarda kan glukoz düzeyinin düşük olabileceği saptanmıştır. 2011 yılında yapılan çalışmada prediabetin ve insülin direncinin karpal tünel sendromu için risk faktörü olduğu sonucuna varılmıştır. İnsülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) genellikle lokal etkiler oluşturan ve belirli hücrelerde büyümeyi uyaran, birincil aminoasid dizilimleri insanda bulunan proinsüline benzeyen küçük bir peptit yapıda endojen moleküldür. Yapılan çalışmalarda iskelet kasında iki hormonun da reseptörlerinin bulunduğunu ve her ikisinin de iskelet kasında protein sentezi ve hücre hipertrofisini stimüle edebildiği ancak IGF-1 in myoblastlar için daha potent bir mitojen olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan çalışmalarda IGF-1 düzeyleri ile body mass indeksi (BMI), vücut ağırlığı, bel çevresi arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Yine insülin seviyesi ve insülin direnci arttıkça IGF-1 düzeyinde düşüş saptanmıştır. Bizim çalışmamız da KTS ile insülin direnci ve IGF-1 düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 20 ila 50 yaşları arasında 50 KTS hastası ve 50 sağlıklı gönüllüden oluşan kontrol grubu alındı. Çalışmanın başında hastaların fizik muayeneleri ve rutin biyokimyasal tetkikleri yapıldı. Rutin poliklinik testleri olan tam kan sayımı, karaciğer fonksiyon testlerinden alanin transaminaz (ALT) ve aspartat transaminaz (AST), üre, kreatinin, B12 vitamini ve tiroid stimulan hormon (TSH) düzeyleri değerlendirildi. Ayrıca insülin direncini belirlemek için 12 saat açlıktan sonra açlık kan glukozu, kan insülini ve serum IGF-1 tetkikleri istendi. Tüm katılımcıların insülin direncini belrilemek için HOMA-IR indeks sonuçları kaydedildi. Tüm katılımcılara tanısal elektornöromyografi (ENMG) yapıldı ve sonuçları kaydedildi. Tüm katılımcılara Boston Semptom Şiddet Skalası (BSŞS), Boston Fonksiyon Şiddet Skalası (BFŞS) anketleri doldurulup el dinamometresi ile kaba sıkma güçleri kaydedildi. ENMG sonucuna göre KTS tanısı alanlar grup 1 KTS saptanmayanlar grup 2 olarak ayrıldı. Çalışmanın sonucunda grup 1 ile grup 2 arasında HOMA-IR sonuçları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0,006). Grup 1 ile grup 2 arasında açlık kan glukozları arasında anlamlı farklılık saptandı (p=0,038). Grup 1 ile grup 2 de bulunan hastalar arasında IGF-1 düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Grup 1' de bulunan hastalar HOMA-IR sonucuna göre ayrıldığında HOMA-IR testi pozitif saptanan hastaların serum IGF-1 düzeyi, HOMA-IR testi negatif olan gruba göre düşük saptandı ve bu farklılık istatiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,013). Grup 1 de bulunan hastalarda IGF-1 düzeyleri ile insülin düzeyi ve HOMA-IR skoru arasında negatif korelasyon saptandı. Grup 1 de bulunan hastalarda HOMA-IR ve serum IGF-1 ile sinir ileti çalışma sonuçları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Grup 1 de bulunan hastalar insülin direnci varlığına göre ayrıldığında, insülin direnci olan hastaların BSŞS ile BFŞS insülin direnci olmayan gruba göre yüksek saptandı, BŞSS' nın gruplar arası farklılığı istatiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,014). Anahtar kelimeler: Karpal tünel sendromu, insülin direnci, İnsülin benzeri büyüme faktörü-1