Kelebek vanalarda bilgisayar yardımı ile konum denetimi

II ÖZET Yüksek Lisans Tezi KELEBEK VANALARDA BİLGİSAYAR YARDIMI İLE KONUM DENETİMİ Erol KILIÇKAP Fırat Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü Makina Mühendisliği Anabilim Dalı 1997, Sayfa: 75 Kelebek vanaların çok küçük kuvvetlerle açılıp kapanmaları ve buna bağlı olarak da güç kayıplarının az olması nedeniyle, şehir şebeke suları ile arazi sulama kanallarından alınacak suların kontrolünde çokça kullanılmalarına neden olmuştur. Bu kontrollerde; vana elle, redüktörle, servomotorla ve pnömatik veya elektrikli aktuatörle açılıp kapanmaktadır. Kelebek vanaların açılıp kapanması için gerekli olan redüktörün tasarımı, imalatı ve bilgisayar ile uzaktan açılıp kapanmalarının incelenmesi için bir pilot deney seti hazırlandı. Bu hazırlanan sette, vanaya gelen akışkan kuvvetlerinin vanayı açmak veya kapatmak içinIll gerekli tork üzerine olan tesirleri araştırıldı. Bu araştırmada, önce tesisatta farklı basınçlar (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 daN/cm" ) uygulanarak kelebek vananın ilk açılma torkunun tespitine çalışıldı. Daha sonra da, vananın giriş ve çıkış kısmında basınç farkı (0.1, 0.2, 0.4, 0.6, 0.8, 1, 2, 4, 6, 8 daN/cm2 ) oluşturularak, değişik klape açıklıklarında ( 10°, 20°, 30°, 40°, 50°, 60°, 70°, 80°, 90° ) vanadan geçen akışkan debisinin vanayı açma torku üzerine olan etkileri tespit edildi ve elde edilen sonuçların değişim grafikleri çizildi. Bu çizimlerin sonucunda durumu daha da genelleştirmek için, boyutsuz sayılar kullanarak, sisteme uygun bir matematiksel modelin tespiti yapılarak araştırma tamamlandı. ANAHTAR KELİME: Kelebek Vanalar