Kemik metastazlı meme kanseri hastalarında prognostik faktörler ile kemik sintigrafisinin ilişkisi

Kemik metastazının erken dönemde saptanmasının hastaların yasam sürelerini uzattığı gösterilemediğinden, kemik sintigrafisinin rutin takipteki yeri tartısmalıdır. Çalısmamızda kemik metastazı ile birlikteliği gösterilmis histopatolojik faktörlerin varlığında asemptomatik vakalarda kemik sintigrafisinin rutin takipte önerilebileceği düsüncesiyle yola çıktık. Meme kanseri tanısı almıs hastalarda biopsiyle meme kanseri tanısı konduktan ne kadar süre sonra kemik metastazı ortaya çıktığını kemik sintigrafisiyle yapılan takipler sonucunda saptamayı amaçladık. Ayrıca meme kanseri olan hastalarda kemik metastazı çıkma süresi ile tümör tipi, klinik evre, östrojen reseptör (ER), progesteron reseptör (PR), c-erb B-2 onkoproteini, tümörün mitotik indeksi, nükleer derecesi ve lenf damar invazyonu ile aralarında iliski olup olmadığını arastırdık. Çalısmaya yasları 25 - 80 yıl arasında olan, meme kanseri tanısı almıs ve kemik sintigrafisiyle kemik metastazı saptanmıs 87 hasta retrospektif olarak dahil edildi. Hastaların tümör tipi, biopsi tarihi, klinik evrelemesi, ER, PR, c-erb B?2, tümörün mitotik indeksi, nükleer derecesi, lenf damar invazyonu varlığı, kemik sintigrafisinde saptanmıs olan ilk metastaz zamanları ve lezyon sayıları not edildi. Meme kanseri tanısı konmus olan histopatoloji tarihi ile kemik sintigrafisinde metastaz saptanan ilk tarih arasındaki zaman farkı kaydedildi. ER, PR ve c-erb B-2'nin kemik metastazı ortaya çıkma süresi ile olan iliskisi için Mann Whitney U testi; lenf damar invazyonu ile kemik metastaz süresi için students' t testi; tümör tipi, klinik evre, mitoz, nükleer derece ile kemik metastaz süresi için ise Kruskal-Wallis testi uygulandı. Lezyon sayısı ile tümör tipi, klinik evre, mitoz, nükleer derece, ER ve PR durumu arasındaki iliski olup için ki-kare testi uygulandı. Ortalama kemik metastaz süresi 26.4 ± 34.7 ay olarak bulundu. ER, PR, c-erb B-2 , tümör patolojisi, mitotik indeks ve nükleer derece ile kemik metastazı ortaya çıkma süresi arasında istatiksel olarak anlamlı bir iliski saptanmadı. Evre 4 olan hastalarda kemik metastazı ortaya çıkma süresi diğer evrelerdeki hastalar ile kıyaslandığında daha kısa olarak bulundu (p = 0.009). Lezyon sayısı ile tümör tipi, evre, mitoz, nükleer derece, ER ve PR durumu arasında anlamlı bir iliski saptanmadı. Sonuç olarak; bu çalısmada kemik metastazı ile herhangi bir prognostik faktör arasında iliski gösterilememis olmakla birlikte, bu konuyu arastıran daha genis seriler yapılması ve metastatik hastalarda da prognostik faktörleri arastıran çalısmaların artması rutin takipte kemik sintigrafisinin yerinin aydınlatılmasına faydalı olacaktır.