Kemoterapi tedavisi alan çocuklarda hareketli resim panosu kullanılarak çizim/boyama aktivitelerini içeren hemşirelik programının anksiyeteyi azaltmadaki etkisi

ÖZET Amaç: Bu araştırmanın amacı, kemoterapi alan 4-6 yaş grubu çocuklarda uygulanan "Hareketli Resim Panosu Kullanılarak Çizim/ Boyama Aktivitelerini İçeren Hemşirelik Programı (HAÇİBO-HP)'nin çocukların anksiyetesini azaltmadaki etkisini incelemektir. Yöntem: Bu araştırma tek gruplu ön test-son test tasarımında yarı deneysel bir yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2 Temmuz 2024 – 3 Temmuz 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın hedef popülasyonunu, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Çocuk Hematoloji Onkoloji Kliniği'nde kemoterapi amacıyla yatmakta olan çocuklar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise belirtilen tarihlerde, dahil edilme kriterlerine uyan kemoterapi alan 4-6 yaş grubundaki 30 çocuk oluşturmuştur. HAÇİBO-HP çocuklara toplam 4 gün uygulanmıştır. Uygulamanın 1. günü çocuk ve aile ile tanışılıp, çocuklara parmak kukla verilerek araştırma hakkında bilgi verilmiş ve sadece ön test yapılmıştır. Uygulamanın 2. ve 3. günü çocuk ve aile ile bir araya gelinerek çocuğun çizim/resim yapmak istediği tema üzerinde konuşulup, parmak kukla verilerek, istediği temaya karar verilmiştir. Belirlenen tema doğrultusunda çocuğun hareketli resim panosuna çizim/resim yapması araştırmacı ile birlikte sohbet eşliğinde sağlanmıştır. Bu aktivite ortalama 1-1,5 saat sürmüştür. Çalışmanın 4. günü araştırmacı çocukla tekrar bir araya gelerek, parmak kukla verdikten sonra son testi uygulamıştır. Verilerin toplanmasında "Çocuk ve Ebeveyn Tanıtım Formu", ''Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluk Ölçeği (ÇAS-DÖ)'', ''Venham Anksiyete Değerlendirme Resim Ölçeği (VADRÖ)'' kullanılmıştır. Veri analizleri SPSS 23.0 paket programında yapılmıştır. Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis Testi, Friedman testi uygulanarak yapılmıştır. Verilerin özetlenmesinde ortalama, sayı ve yüzde kullanılmıştır. Bulgular: HAÇİBO-HP uygulanan çocuklarda ÇAS-DÖ ve VADRÖ puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: HAÇİBO-HP'nin kemoterapi alan 4-6 yaş grubu çocukların anksiyete düzeyini azalttığı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Çizim/Boyama, Hemşire, Kemoterapi, Pediatrik onkoloji