Kentsel tasarım kapsamında yaya bölgelerinin incelenmesi: Malatya Kanal Boyu Caddesi örneği

Kentlerin hızlı büyümesi ile motorlu araç kullanımı artmış, çevre kalitesi bozulmuş, nüfus yoğunluğu ve gürültü kirliliği artmıştır. Bu sonuçlar kentsel yaşam kalitesinin düşmesini beraberinde getirmiştir. Kent merkezlerinin canlılığını sürdürebilmesi ve yaşam kalitesinin iyileştirebilmesi için yaya alanlarına gereksinim artmıştır. Bu anlayış doğrultusunda bir kentteki yaya mekânlarında, hareket, hız, yön değiştirme, yürüme ve durma, diğer kullanıcılarla iletişim kurma, çevreyi algılama ya da çevreden algılanma, oturma, dinlenme, buluşma, oyalanma gibi işlevlerin gerçekleştirilebilmesi için uygun düzenlemelerin yapılmasının gerekliliği üzerinde durulmaktadır. Bu çalışma kapsamında "yaya", "yayalaştırma", "yaya bölgesi" ve "kamusal alan" kavramları irdelenerek yayalaştırmanın kent içindeki önemine değinilmiş, Dünya'da ve Türkiye' de başarılı olmuş yayalaştırma yaklaşımlarının tasarım, planlama, nedenleri ve sonuçları incelenmiş ve örnekler verilmiştir. Bu bağlamda kanal boyu caddesinde arazi çalışması yapılarak yaya bölgesi olarak potansiyeli değerlendirilmiş geçmişten bugüne alanın kullanım şekli ve fiziksel değişimi incelemiştir. Kanal boyu caddesi gözlem ve anket yöntemiyle kullanıcıların beklenti, istekleri ve sorunları eğilimleri tartışılmıştır. Tüm sonuçlar değerlendirilip Malatya için önemli olan kanal boyu caddesini ve çevresini kapsayan tasarım önerileri sunulmuştur.