Kireçli topraklarda farklı fosforlu gübre kaynaklarının alımı alımı ve toprakta dikey fosfor taşınması üzerine etkisi

Kısıtlı hammadde kaynaklarına bağlı olan fosforlu gübrelerin etkinliğini artırılması hem kaynakların etkin biçimde kullanılması hem de oluşturabilecekleri olası çevresel risklerin azaltılması için oldukça önemlidir. Bu amaçla, farklı formlarda (sıvı ve granül) MAP gübresi fosforu ve humik ve fulvik asit (HA+FA) karışımından oluşan toprak iyileştirici uygulamalarının model bitki olarak seçilen ekmeklik buğdayın gelişimi ve fosfor alımı ve fosforun topraktaki düşey hareketliliği üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Daha önce yürütülen çalışmalarda fosfor alımı ve bitkisel gelişim üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu tespit edilen HA+FA uygulamasının bu yönde bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Mevcut çalışmada, HA+FA uygulamasının etkinliğiyle toprağın organik madde düzeyi arasında var olduğu şeklinde bir kanaat yürütülen ilişkinin ortaya konması için ilave temel çalışmalara gereksinim duyulmaktadır. Biyo kütle veriminde etkili olmamış olsa da, toprak iyileştirici uygulamasının, granül formda uygulanan fosforun dahi topraktaki düşey hareketliliğini artırıcı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak, sıvı formda uygulanan fosforun granül formda uygulanana göre hem fosfor hareketliliğini artırdığı hem de model bitki buğdayın fosforla beslenme durumunu iyileştirdiği gözlenmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen sonuçlar, daha önce elde edilen sınırlı sayıdaki sonuçları da destekleyici biçimde, sıvı formda fosforlu gübre uygulamasının fosforun etkinliğini artırarak bitkisel verimde artışa neden olabileceğini göstermektedir.