Konyalı Mehmed Vehbi Efendi'nin Ulûhiyyet anlayışı

İnsanların, Tanrı anlayışlarındaki sapma nedenleri, gerek nefis ve hevasını tanrı edinmeleri, gerek menfaatlerinin doğru bir Tanrı anlayışlarıyla çelişiyor oluşları, gerek soyut anlayış kabiliyetlerinin yeterince gelişmemiş olmasından (mecazı hakikate hamletmeleri nedeniyle) kaynaklanıyor olsun, bu sapkınlıkları düzelten o kadar nebi ve kitap gelmişken, hâlâ insanların aynı yerde dönüp durmaları elbette acı verici bir durum ve düşünülmesi gereken bir hakikattir. Bu çalışmamızda, genelde Ulûhiyyet anlayışlarını, özelde ise Mehmed Vehbi Efendi'nin Ulûhiyyet anlayışını ele aldık. Mehmed Vehbi Efendi, burada geleneğe bağlı kalarak, Ulûhiyyet anlayışını, kelamcı ve filozoflardan örnekler vererek, aklî deliller ile anlatmaya çalışmış, yüce Allah'ın varlığını ispat sadedinde, evrenin bir fail-i muhtar'ın seçimi olduğu üzerinde ısrarla durmuş, sonunda görüşünü ayet ile desteklemiş, Kur'an'dan delillendirmeye çalışmıştır.