Kırmızı LED ışığın yaşlı ve erişkin ratlarda potansiyel terapötik etkileri

Giriş ve Amaç: Testisler, erkek üreme sisteminin en temel organları arasında yer almakta olup, sperm üretimi ve erkek cinsiyet hormonlarının sentezinden sorumludur. Yaşlanmayla birlikte testis dokusunda seminifer epitelde incelme, tübül çapında azalma, testosteron seviyelerinde düşüş ve sperm parametrelerinde belirgin bozulma ortaya çıkmaktadır. Fotobiyomodülasyon temelli non-invaziv uygulamaların son yıllarda çeşitli dokular üzerinde düzenleyici ve rejeneratif etkilere sahip olabileceği gösterilmiş olsa da, kırmızı LED ışığının testiküler yapı ve sperm kalitesi üzerindeki etkilerini yaşa göre karşılaştırmalı olarak değerlendiren çalışma sayısı sınırlıdır. Bu çalışmada, kırmızı LED ışığının erişkin ve yaşlı ratlarda testis histolojisi ve sperm parametreleri üzerine olası düzenleyici etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu onayı sonrası (24.04.2025/karar no:1) 24 erkek Wistar-Albino sıçan kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada ağırlıklarına ve yaşlarına göre erişkin ve yaşlı erkek Wistar-Albino sıçanlardan oluşan her grupta 6 adet sıçan bulunan dört grup kullanılmıştır: Erişkin kontrol (G1), erişkin LED (G2), yaşlı kontrol (G3) ve yaşlı LED (G4). Tüm sıçanlar standart laboratuvar koşullarında 12 saat aydınlık–12 saat karanlık döngüsünde 30 gün boyunca barındırılmıştır. LED gruplarında kırmızı LED ışığı (2835 SMD Şerit Led; 4.8 W/620-750 nm/ 155 lm) sıçan kafeslerinin 20 cm üzerine yerleştirilip her gün aynı protokole göre uygulanmıştır. Deney sonunda alınan testis doku örnekleri histomorfometrik ve immünhistokimyasal açıdan değerlendirilmiş, alınan kan örneklerinden de biyokimyasal parametreler ölçülmüştür. İstatistik analizleri SPSS 20.0 programında gerçekleştirilmiş ve p<0,05 önemli kabul edilmiştir. Bulgular: Gruplar arasında SOD (p=0,272), GPX1 (p=0,001), Melatonin (p=0,102), LH (p=0,267) biyokimyasal değerlerinde anlamlı fark bulunmamıştır. Testosteron (p<0,001) ve MDA (p<0,001) düzeyleri açısından G1–G2 ve G3–G4 grupları arasında anlamlı farklılıklar saptandı. Histolojik değerlendirmelerde ise seminifer tübül epitel kalınlığı (p<0,001), sperm sayısı (p<0,001) ve sperm motilitesi (p<0,001) bakımından gruplar arasında anlamlı farklar belirlendi. Özellikle G4 grubunda elde edilen olumlu bulguların, G3 grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. İmmünhistokimyasal olarak incelenen PCNA, BMAL1, 3β-HSD immünreaktivitesinde de G4 grubunda G3 grubuna kıyasla anlamlı farklar bulundu (p<0,05). G2 grubunda ise sayısal olarak olumlu bir artış tespit edilse de istatistiksel bir fark bulunamadı. Sonuç: Bu çalışma kırmızı LED ışığının testiküler yapı ve sperm parametreleri üzerinde iyileştirici etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Özellikle yaşlı sıçanlarda ortaya çıkan sonuçlar kırmızı LED terapisinin yaşlanmaya bağlı testiküler dejenerasyonun azaltılmasında potansiyel bir non-invaziv yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Ancak daha geniş örneklemli ve moleküler düzeyde desteklenen çalışmalarla mekanizmanın ayrıntılı şekilde ortaya konması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Kırmızı LED ışık, Fotobiyomodülasyon, Testis histolojisi, Sperm parametreleri, Yaşlanma, Sıçan