Kronik migrenli hastalarda merkezi ve çevresel özellikli elektrofizyolojik parametrelerin botulinum toksini enjeksiyonu öncesi ve sonrasındaki değişimi

OnabotulintoxinA (BoNT/A), kronik migrenin (KM) önleyici tedavisinde etkili bir ilaçtır. Bu çalışmada, KM'de bazı kantitatif duyusal test (QST) ve görsel uyandırılmış potansiyeller (VEP) parametrelerinin BoNT/A enjeksiyonu öncesi ve sonrasındaki değişimi ile bunun klinik bulgularla ilişkisi araştırılmıştır. Yirmi iki KM'li kadına (yaş ortalaması 38,1±7,2 yıl) 1 kez "III. faz migren proflaksi tedavisi değerlendirme araştırması" protokolüyle BoNT/A enjeksiyonu yapıldı. Hastalar, enjeksiyondan önceki 1-7, sonraki 28-35 ve 84-91 gün aralıklarında klinik ve elektrofizyolojik olarak değerlendirildi. 22 sağlıklı kadından oluşan kontrol grubu (yaş ortalaması 36,6±7,6 yıl) 1 kez incelendi, enjeksiyon yapılmadı. KM grubunda baş ağrısının özellikleri ayrıntılı olarak kaydedildi; görsel analog ağrı (VAS) ve migren engellilik değerlendirme (MIDAS) ölçekleri uygulandı. Her iki grupta, allodini, Beck depresyon (BDÖ) ve anksiyete (BAÖ) ölçekleri; VEP ve QST incelemeleri yapıldı. VEP incelemesinde, habitüasyonu araştırmak amacıyla 100 trasenin averajlanmasından oluşan ardışık 6 blok alındı; bloklardaki N75, P100, N145 dalgalarının latansı; N75-P100, P100-N145 amplitüdleri ve bu iki amplitüdün ortalaması (ortalama amplitüd); 2-6. bloklardaki amplitüdlerin 1. bloğa oranı değerlendirildi. QST'de sağ ve sol el sırtı; alnın sağ ve sol yarısı üzerinden sıcak ve soğuk algılama eşikleri ölçüldü. Hastaların 22,5±6,1 yıldır migreni vardı; ortalama 6,1±3,2 yıldır KM gelişmişti; aylık ortalama ağrılı gün sayısı 22,1±4,0 idi. Yirmisinin görsel auralı (ortalama 8,6/ay), tümünün kütanöz allodinili (ortalama 5,6/ay) migren atağı vardı. MIDAS puanı ortalama 3,8±0,4'tü. En hafif ve en şiddetli ağrılarının VAS derecesi ortalama 4,6±1,7 ile 9,6±0,7 idi. Ayda ortalama 18,5±2,9 adet NSAID ve 6,2±2 adet triptan kullanmaktaydılar. BDÖ ve BAÖ puanları KM'lilerde (sırayla 24,1 ve 23,3) kontrol grubuna (sırayla 9,5 ve 3,5) göre yüksekti (p<0,001). Allodini ölçeği puanı KM'lilerde (7,8) kontrol grubuna (1,3) göre yüksekti (p<0,001). KM ve kontrol grubu arasında QST ölçümleri açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Son baş ağrısı sırasındaki allodini varlığı ile QST parametreleri arasında korelasyon yoktu. KM'lilerde VEP amplitüdleri kontrol grubuna göre daha yüksekti; sol P100-N145 ve sol ortalama VEP amplitüd değerleri açısından anlamlı fark saptandı (sırayla p değerleri 0,039 ve 0,022). VEP'ler son baş ağrısı tarafına göre gruplandığında, baş ağrısı olmayan tarafta VEP amplitüdleri en yüksekti. VEP habitüasyonu açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı. BoNT/A enjeksiyonu sonrasında baş ağrısı sıklığı ve şiddeti azaldı (p<0,001); görsel auralı ve allodinili atak sayısı azaldı (p<0,001); BDÖ (p= 0,035), BAÖ (p= 0,013) MIDAS (p<0,001) ve allodini ölçeği puanları düştü (p= 0,030). QST parametrelerinde anlamlı bir değişim olmadı. VEP amplitüdleri arttı, habitüasyon miktarı değişmedi. BoNT/A, baş ağrısı ve ilişkili belirtilerin giderilmesinde etkili olmuştur. KM'de daha önce epizodik migrenlilerde bildirilen VEP habitüasyonu kaybı görülmemiştir. BoNT/A sonrası VEP amplitüdlerinin artması, atak sayılarının azalması ile ilişkili olabilir.