Kronik obstrüktif akciğer hastalığındasağ ventrikül diyastolik işlevleri ile pulmoner hipertansiyonun egzersiz kısıtlanmasına etkisi ve serum nt-probnp düzeyi ilişkileri

Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları (KOAH) tüm dünyada önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. KOAH'ın seyrinde sağ ventrikül ardyükünün artmasına bağlı olarak pulmoner hipertansiyon (PHT) ve sağ kalp yetersizliği tablosu gelişebilmektedir. PHT gelişimi kötü prognozla ilişkilidir. Bu hastalarda pulmoner ve kardiyak kısıtlanma nedeniyle egzersiz kapasitesinde kısıtlılık olmaktadır. Çalışmamıza 31 orta ve ağır evre KOAH'lı hasta ile 20 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Çalışmaya alınan tüm hastaların ekokardiyografi ile sağ ventrikül diyastolik işlevini yansıtan parametreleri incelenerek, serum NT-proBNP düzeyleri çalışıldı. Hastalara kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET) uygulanarak egzersiz sırasındaki fizyolojik değişimleri incelendi. Çalışmamızda hastalara, fiziksel, psikolojik ve sosyal anlamda sağlığın bir göstergesi olan yaşam kalitesini değerlendirmek amacı ile SF-36 anketi uygulandı. Çalışmamıza alınan KOAH'lı hastaların 13'ünde ekokardiyografi ile PHT varlığı saptandı. Bu olguların ortalama pulmoner arter basıncı (PAB) değerleri 35,38 ± 7,48 mmHg idi. Hasta ve kontrol grupları arasında serum NT-proBNP düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık vardı ve ortalama değer KOAH'lı hastalarda kontrol grubuna göre daha yüksekti (p<0,05). Serum NT-proBNP düzeyinin PAB ile ilişkili olduğu görüldü ancak PHT'u olan ve olmayan KOAH'lı hastalarda serum NT-proBNP düzeyi istatistiksel anlamlı farklı bulunmadı (p>0,05). KOAH'lı hastalar ve kontrol grubu arasında KPET parametreleri [özellikle anaerobik eşikte oksijen tüketimi (ATVO2) ve karbondioksit üretimi (ATVCO2) değerleri değerleri, pik oksijen tüketimi (PVO2) ve pik karbondioksit üretimi (PVCO2) değerleri] arasında istatistiksel anlamlı farklılık bulundu. Bu parametrelerin ortalama değeri, KOAH'lı hastalarda daha düşüktü. Serum NT-proBNP düzeyinin KPET'te AT değerleri ile PVO2 değerleri (L/dk, ml/kg/dk) arasında negatif bir ilişki bulundu. KOAH ve kontrol grupları arasında ekokardiyografi ölçüm parametreleri karşılaştırıldığında; sağ ventrikül diyastolik parametrelerden sadece triküspid anüler düzlem sistolik hareket (Tapse) değerinde istatistiksel anlamlı farklılık bulundu. Diğer bir diyastolik parametre olan ventrikül erken dolum hızı (Em) dalgası beklendiği gibi KOAH olgularında daha düşüktü. Serum NT-proBNP düzeyi ile ekokardiyografi ölçüm parametrelerinden PAB arasında anlamlı ilişki bulundu. Hasta ve kontrol gruplarında ekokardiyografi verileri ile KPET parametreleri arasındaki ilişkiye bakıldığında; sağ ventrikül diyastolik parametrelerden Em dalgası ile kalbin her atımında perifere verilen oksijen miktarı (O2 sunumu) arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü. Yine sağ ventrikül diyastolik parametrelerden olan triküspid kapak erken akım hızı (E) dalgası ve E dalgasının geç akım hızına (A) oranı ile AT'de VO2 değeri arasında pozitif ilişki bulundu. PHT olan ve olmayan gruplar arasında NT-proBNP, AT'de VO2, AT'de VCO2 açısından anlamlı farklılık görülmedi. Ancak ekokardiyografik olarak sağ ventrikül parametrelerinden triküspid E dalgası, istatistiksel anlamlı farklılık bulunmasa da, PHT'u olan hastalarda daha düşük bulundu. Bu bulgulara dayanarak NT-proBNP düzeylerinin KOAH'lı hastalarda ve yüksek PAB değerlerinde düzeyinin artmış bulunabileceği, KOAH'lı hastalarda sağ ventrikül yüklenmesine bağlı olarak sağ ventrikülde diyastolik işlev bozukluğuna eğilim olabileceğini ve egzersiz kısıtlanmasının sağ ventrikül yeterliliği ve NT-proBNP düzeyleri ile öngörülebileceği inancındayız. Anahtar kelimeler: KOAH, Pulmoner hipertansiyon, NT-proBNP, kardiyopulmoner egzersiz testi, sağ ventrikül diyastolik işlev bozukluğu