
132
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Tip 1 solunum yetmezliğinde yüksek akımlı nazal oksijen tedavisi başarısının ROX indeksi, alveoloarteryal oksijen gradiyenti ve HACOR skoru ile değerlendirilmesi
Çalışmada hipoksemik solunum yetmezliği nedeniyle yüksek akımlı nazal oksijen tedavisi gören hastalarda, 0. ve 12. saatteki ROX indeksi, HACOR skoru ve alveoloarteryal oksijen gradiyentinin erken dönemde tedavi başarısını öngörme yeteneği ve bu skorlardaki dinamik değişimlerin tedavi başarısıyla ilişkisi incelenmiştir. Mart 2023-Ocak 2025 tarihleri arasında yüksek akımlı nazal oksijen tedavisi uygulanan 75 hastayla prospektif, gözlemsel bir çalışma yapıldı. Hastaların demografik bilgileri, özgeçmişleri, başvuru anındaki klinik ve laboratuvar verileri kaydedilerek 0. ve 12. saatlerde ROX indeksi, HACOR skoru ve alveoloarteryal oksijen gradiyenti hesaplandı. İlk 48 saatteki başarı durumları; yoğun bakım ve hastane yatış süreleri; yoğun bakım, hastane ve 28 günlük mortaliteleri kaydedildi. Çalışmada erken dönemde 57 hastada tedavi başarılıyken, 18 hastada başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Tedavi başarısızlığını öngörmede en güçlü belirtecin 12. saatteki HACOR skoru olduğu saptandı (p=0,002; eğri altındaki alan:0,768). HACOR skoru için kesim değeri ≥5 alındığında duyarlılık %61,5; özgüllük %82,5 olarak bulundu. Hesaplanan HACOR skor değişimi (ΔHACOR=0.saat-12.saat) değerlendirildiğinde, başarılı grup ve başarısız grupta anlamlı fark izlendi (3[1,5-5,0] vs. 1[-3-3]; p=0,02). 0 ve 12. Saatlerde hesaplanan ROX indekslerinde gruplar arası anlamlı fark saptanmamakla birlikte; alt grup analizinde başarılı grupta tedavi başlangıcına göre 12.saatte ROX indeksi anlamlı artış gösterdi (4,89[4,22-5,98]) vs. 9,56[7,88-11,61]; Z:-6,5, p<0.001) Başarısız grupta da anlamlı artış izlendi (4,88[3,43-6,12] vs. 8,65[5,27-10,8]; Z:-3.10 p<0,001). Hesaplanan ROX indeksi değişimi (ΔROX=0.saat-12.saat) değerlendirildiğinde, başarılı ve başarısız gruplar arasında anlamlı fark saptandı (-4,48[-8,8- -2,90] vs. -2,78[-5,9 - -0,62]; p=0,04). Dinamik olarak izlenen ROX ve özellikle HACOR skorlarının yüksek akımlı nazal oksijen tedavisi başarısını öngörme gücü yüksek olup skorların takipteki değişimlerine de odaklanılması klinik karar alma süreçlerini iyileştirebilir. Anahtar kelimeler: hipoksemik solunum yetmezliği, yüksek akımlı nazal kanül, rox indeksi, hacor skoru
İdiyopatik pulmoner fibrozisli hastalarda antifibrotik tedavinin uyku kalitesine ve polisomnografik parametreler üzerine etkisi
Çalışmamızda İdiyopatik Pulmoner Fibrozisli hastalarda antifibrotik tedavinin uyku kalitesi, yorgunluk düzeyi ve polisomnografik parametreler üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İdiyopatik Pulmoner Fibrozis hastalarında uyku bozukluklarının önemli bir komorbidite olduğu bilinmektedir. Literatürde antifibrotik tedavilerin uyku kalitesine ve polisomnografik parametreler üzerine etkisini araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmaya dahil edilen 52 İdiyopatik Pulmoner Fibrozis hastasının yaş ortalaması 69,13±8,48 yıl olup, hastaların %75'i erkekti. Özgeçmiş özelliklerinde 14 hastada (%27) ailede interstisyel akciğer hastalığı saptandı. Hastaların 43'ü (%82,7) usual interstisyel pnömoni, geri kalanları olası usual interstisyel pnömoni olarak yorumlanmıştır. Tedavi öncesi dönemde hastaların Pittsburgh Uyku Kalitesi Endeksi ortalama puanı 17 olarak bulunmuştur. Bu değer, hastaların subjektif uyku kalitesinin belirgin şekilde bozuk olduğunu göstermektedir. Yorgunluk Şiddeti Ölçeği medyan puanı 5 olarak bulunmuş olup, yorgunluğun günlük aktiviteleri negatif etkilediğini göstermektedir. Tedavi öncesi değerlendirilen 51 hastanın polisomnografi sonuçlarında; medyan uyku etkinliği %88,2; Evre 3 %22,5; Rapid Eye Movement (Hızlı Göz Hareketi) uykusu %17,67; Apne Hipopne İndeksi 7; ortalama oksijen satürasyonu %92,37 ve en düşük oksijen satürasyonu %82,33 olarak saptanmıştır. Hastalarımızın 23'ünde (%45) Apne Hipopne İndeksi ≥5/saat saptanırken, 11'inde (%21,6) Apne Hipopne İndeksi ≥15/saat bulunmuştur. Çalışmanın dikkat çekici bulgusu, altı aylık antifibrotik tedavinin ardından polisomnografi kontrolü yapılabilen 20 hastanın (dokuz hasta nintedanib, 11 hasta pirfenidon) değerlendirilmesiyle elde edilmiştir. Tedavi sonrası uyku etkinliği, ortalama satürasyon ve ortalama Rapid Eye Movement (Hızlı Göz Hareketi) uykusu satürasyon parametreleri kötüleşirken; Wake Time After Sleep Onset (Uyku Başlangıcından Sonra Uyanıklık) ve Evre 1 parametrelerinde artış saptanmıştır. Aynı zamanda Pittsburgh Uyku Kalitesi Endeksi kötüleşmiştir. Kontrol polisomnografisi yapılabilen hastalarda tedavi sonrası polisomnografi sonuçları ile anket testlerinin sonuçları arasındaki korelasyon incelendiğinde; Epworth Uykululuk Ölçeği ile Apne Hipopne İndeksi süresi, en uzun Apne Hipopne İndeksi süresi, ortalama desatürasyon parametreleri ile anlamlı korelasyon izlenmiştir. Yorgunluk Şiddeti Ölçeği ile oksijen satürasyonu<%90 geçen süre yüzdesi ve ortalama nabız parametreleri ile pozitif korelasyon saptanmıştır. Ayrıca ortalama satürasyon; ortalama Rapid Eye Movement (Hızlı Göz Hareketi) uykusu satürasyonu ve ortalama Non-Rapid Eye Movement (Hızlı Göz Hareketi Olmayan) uykusu satürasyon parametreleri ile negatif korelasyon izlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma İdiyopatik Pulmoner Fibrozisli hastalarında subjektif uyku kalitesinin belirgin şekilde bozuk olduğunu, yorgunluğun önemli bir semptom olduğunu ve obstrüktif uyku apnesi prevalansının yüksek olduğunu göstermiştir. Antifibrotik tedavi sonrası bazı uyku parametrelerinde ve subjektif uyku kalitesinde olumsuz yönde değişiklikler saptanmıştır. İdiyopatik Pulmoner Fibrozis hastalarının kapsamlı yönetiminde uyku bozukluklarının taranması, tanısı ve uygun şekilde tedavi edilmesi önemlidir.
Orta riskli pulmoner emboli hastalarında klinik skorlamaların trombolitik tedavi uygulama kararı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Orta riskli (submasif) pulmoner emboli, akut pulmoner embolinin tedavi seçiminde tartışmalı grubu oluşturmaktadır. Orta riskli grubu oluşturan hastaların hemodinamisi stabildir. Sağ ventrikül yetmezlik bulguları ve/veya kardiyak biyobelirteç yüksekliğinin varlığına göre orta-düşük ve orta-yüksek risk grubu olarak ayrılmaktadır. Orta yüksek risk grubundaki hastalar masif emboli tablosuna ilerleyebileceğinden yakın hemodinami takibi yapılması gerekir. Hemodinaminin bozulması durumunda bu hastalara reperfüzyon tedavisi uygulanmalıdır. Normotansif seyreden fakat klinik stabil olmayan hastalar da reperfüzyon tedavisi için değerlendirilmektedir. Çalışmamıza Kasım 2022-Aralık 2024 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastenesi Göğüs Hastalıkları kliniğine yatmış olan ve orta riskli pulmoner emboli tanısı alan 43 hasta dahil edilmiş ve prospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan hastaların 35'i (%81,4) orta-yüksek riskli, sekizi (%18,6) orta-düşük riskli pulmoner emboli hastasıydı. Hastalarımızın 10'una (%23,3) trombolitik tedavi uygulanmıştır. Üç hastaya tam doz, beş hastaya yarı doz, iki hastaya katater aracılı trombolitik tedavi uygulanmıştır. Trombolitik uygulanan hastalarda tanı olasılığını ve mortalite riskini değerlendiren Wells, basitleştirilmiş Wells, modifiye Geneva, basitleştirilmiş Geneva, Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi, basitleştirilmiş Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi ve Bova skorları trombolitik uygulanmayan hastalarla karşılaştırıldı, istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Laboratuvar parametrelerinden troponin I ve fibrinojen değerlerinde iki grup arasında anlamlı fark izlendi (p<0.05). Kanama riskini değerlendiren skorlamalar için anlamlı fark bulunmadı (p<0.05). Çalışmamızın sonuçlarına bakıldığında klinik skorlamalar tanı aşamasında faydalı olsa da tedavi üzerine etkinliği bilinmemektedir, bu konuda daha fazla ve kapsamlı çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: klinik skorlamalar, orta riskli pulmoner emboli, risk değerlendirmesi, submasif emboli, trombolitik tedavi
Kronik hava yolu hastalıklarında spirometrik ölçütlerin değerlendirilmesi
Spirometri, akciğer hastalıklarının tanısında ve izleminde en yaygın kullanılan tekrarlanabilir solunum fonksiyon testidir. Birinci saniye zorlu ekspiratuvar volüm (FEV1), zorlu vital kapasite (FVC) ve FEV1 / FVC oranı spirometri ile ölçülebilen ve hava yolu hastalıkları hakkında bilgi veren parametrelerdir. Uluslararası rehberlerde spirometrik parametreleri değerlendirmek için standardizasyon kriterleri yayınlanmıştır. Ancak uygulanan test hastanın eforuna bağımlıdır ve test uygulanırken hastanın uyumunu gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı spirometri ölçümlerini kullanılarak hava yolu hastalıkları ile ilgili fizyolojik parametreler geliştirmek ve bu parametreleri mevcut spirometrik parametrelerle karşılaştırmaktır. Çalışmamızda, 12.326 spirometri testinin verileri matematiksel modellemeler kullanılarak analiz edilmiştir ve yeni tanımlanan parametreler ROC eğrileri ile incelenmiştir. Modelde, eğri altındaki alan (AUC) t2 için 0,988 (%95 güven aralığı (GA) 0,986-0,990), (duyarlılık (Se) %95 ve özgüllük (Sp) %95); t3 için 0,986 (%95 GA 0,984-0,988) (Se %97, Sp %92); t4 için 0,929 (%95 GA 0,922-0,935) (Se %88, Sp %84); t1 geometrik ortalaması (gmean) için 0,881 (%95 GA 0,872-0,890) (Se %78, Sp %82); tp gmean için 0,849 (%95 GA 0,839-0,859) (Se %75, Sp %79); tq gmean için 0,912 (%95 GA 0,905-0,919) (Se %85, Sp %82) olarak bulunmuştur (Tüm ölçümler için p<0,001). Hesaplanan t2 ve t3 parametreleri, hava yolu obstrüksiyonunu saptamada maksimal ekspirasyon ortası akım hızı (MMEF%25-75) değerinden daha özgül ve duyarlı olarak bulunmuştur. Araştırmamız bu parametrelerin hava yolu obstrüksiyonu ile güçlü bir ilişkisi olduğunu göstermiştir.
Obstruktif uyku apne sendromunda CPAP tedavisinin pulmoner fonksiyon, anksiyete/depresyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Obstrüktif uyku apnesi sendromu (OUAS), yaygın olarak gündüz aşırı uyku hali ve nörofizyolojik fonksiyon bozukluğu ile ilişkili bir durumdur ve kardiyovasküler ve serebrovasküler morbidite ve mortaliteyi arttırır. Sürekli hava yolu basınç (CPAP) tedavisi, OUAS'ın ana tedavisidir; uyku sırasında üst solunum yolu kollapsını durdurur ve uyku bölünmesi ile gündüz uykuya meyili azaltarak yaşam kalitesini iyileştirir. Egzersiz kısıtlılığı daha önce yapılmış çalışmalarda 6 dakika yürüme testi (6DYT), ile değerlendirilmiş ve apne hipopne indeksi (AHİ), vücut kitle indeksi (VKİ), kadın cinsiyet, hipertansiyon (HT), düşük FVC değerleri ile ilişkili bulunmuştur. CPAP tedavisinin bu parametrelere etkisi ile ilgili az sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızda; OUAS tanısı alan ve CPAP kullanma endikasyonu olan hastalarda CPAP kullanımı ile solunum fonksiyon testi (SFT), 6DYT yaşam kalitesi (SF-36) vehastane anksiyete/depresyon ölçeği sonuçlarındaki değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 18 hasta dahil edildi. Bu hastaların; %17'si kadın, %83'ü erkek, yaş ortalaması 46,9±9 idi. Bir aylık CPAP tedavisi sonrası yapılan değerlendirmelerinde anksiyete ve depresyon skorlarında anlamlı derecede azalma izlendi. CPAP tedavisi öncesinde 4 hastada anksiyete ve 8 hastada depresyon mevcut iken tedavi sonrası 2 hastada anksiyete mevcuttu, depresyon hiçbir hastada saptanmadı. Egzersiz kapasitelerine bakıldığında tedavi öncesine göre anlamlı derecede yürüme mesafelerinde artış saptandı (548,83±60,6, 579,33±54 ) (p:0,007). Yaşam kalitesinin alt ölçeklerinde genel sağlık, fiziksel fonksiyon, vitalite (enerji), sosyal fonksiyon ve mental sağlık alt parametrelerinde CPAP tedavisi ile anlamlı derecede düzelme gözlendi. Spirometrik ölçümlerde CPAP tedavisi ve titrasyon yatışı öncesi ve sonrasında anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Korelasyon analizinde tedavi sonrası 6DYT'deki değişim ile fiziksel fonksiyondaki kısıtlılık, enerji, mental sağlık ve anksiyete skorundaki değişim arasında anlamlı bir ilişki saptandı. Aynı zamanda anksiyete ve depresyondaki iyileşme ile yaşam kalitesi alt ölçekleri arasında da anlamlı bir ilişki saptandı. Sonuç olarak; OUAS egzersiz kısıtlılığına, yaşam kalitesinde ve anksiyete/depresyon parametrelerinde bozulmaya neden olmaktadır. OUAS hastalarında uygulanan CPAP tedavisi ile egzersiz kapasitesi, anksiyete/depresyon duygudurumları ve yaşam kalitesi alt parametrelerinde iyileşme gözlenmektedir.
Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS)'nda hangi hastalar BPAP (Bilevel Pozitif Hava Yolu Basıncı) tedavisi için adaydır?
Amaç: CPAP, OSAS'ın tedavisi için standart tedavi olarak önerilmektedir. CPAP tedavisinde başarısız olanlar öncelikli BPAP olmak üzere alternatif non invaziv pozitif basınçlı ventilasyon yöntemlerinden faydalanabilirler. Bu çalışmada amacımız OSAS'ta CPAP başarısızlığı ve BPAP tedavisi gereksinimini öngörebilecek hasta özellikleri ve polisomnografi parametrelerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, 01.01.2013-01.07.2024 tarihleri arasında Van YYÜ Dursun Odabaş Tıp Merkezi Polisomnografi Ünitesi'nde OSAS saptanan CPAP titrasyonuna alınan CPAP titrasyonunda başarı sağlanan hastalar ile CPAP titrasyonunda başarısız olup BPAP titrasyonuna yanıt veren hastalara ait veriler retrospektif olarak hasta dosyalarından elde edilmiş ve bu veriler SPSS 25.0 programında istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; eşlik eden ek hastalıklardan; Kalp Yetmezliği, KOAH, Ateroskleroz, Hiperlipidemi, Hipertansiyon, Diyabetes Mellitus, Parkinson ve Cushing Sendromu BPAP grubunda daha fazlaydı. BPAP grubu olguların VKİ (vücut kitle indeksi) değeri (35,88±7,08) CPAP grubu olgulara kıyasla (30,47±6,27) istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,001). Gruplar ilk gece polisomnografi verileri açısından karşılaştırıldığında BPAP grubunda CPAP grubuna göre Total AHİ değeri (sırasıyla 55,41±28,76 ve 31,39±21,35 p<0,001) ve Non-REM AHİ değeri (sırasıyla 56,28±29,54 ve 32,33±22,21 p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek saptandı. Ek olarak BPAP grubunda CPAP grubuna kıyasla oksijen desatürasyon indeksi değeri (sırasıyla 52,27±30,03 ve 29,81±23,96 p<0,001) ve SPO2 90 'ın altında geçen uyku süresi yüzdesi değeri (sırasıyla 64,92±34,49 ve 39,49±34,09 p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek saptandı. Ayrıca BPAP grubunda CPAP grubuna göre gece boyu ortalama SPO2 değeri (sırasıyla 84,11±8,67 ve 89,43±3,40 p<0,001) ve gece boyu en düşük SPO2 değeri (sırasıyla 67,62±12,49 ve 77,53±8,95 p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük saptandı. OSAS hastalarında BPAP tedavisi gereksinimini öngörmede etkili olabilecek bağımsız değişkenlerin tespiti için yapılan lojistik regresyon analizinde, VKİ (OR:1,114 , %95 GA:1,024–1,213 , p=0,012) ve SPO2 90 'ın altında geçen uyku süresi yüzdesi (OR:1,021 , %95 GA:1,008 – 1,035 , p=0,002) istatistiksel olarak anlamlı bağımsız değişkenler olarak tespit edildi. Sonuç: Çalışmamızda BPAP grubunda CPAP grubuna kıyasla eşlik eden ek hastalıkların daha fazla olduğu, VKİ, Total AHİ, Non-REM AHİ, oksijen desatürasyon indeksi ve SPO2 90 'ın altında geçen uyku süresi yüzdesi değerlerinin daha yüksek olduğu, gece boyu ortalama SPO2 ve gece boyu en düşük SPO2 değerlerinin ise daha düşük olduğu bulundu. VKİ ve SPO2 90 'ın altında geçen uyku süresi yüzdesi BPAP tedavisi gereksinimini öngörmede bağımsız değişkenler olarak tespit edildi. VKİ ve SPO2 90 'ın altında geçen uyku süresi yüzdesi başta olmak üzere söz konusu parametrelerin CPAP başarısızlığı ve BPAP tedavisi gereksinimini öngörebilecek faktörler olabileceği düşünülmekle birlikte önümüzdeki zamanlarda geniş örneklem sayısına sahip, prospektif, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
COVİD-19 pnömonisi ile yoğun bakımda invaziv mekanik ventilatör tedavisi verilen hastalarda ventilasyon ilişkili sorunların sürveyansında ventilatör ilişkili olay (VİO) ve ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) tanımlarının karşılaştırılması
Akut respiratuar distres sendromu eşlik eden kritik COVİD-19 tanılı hastalarda uzamış invaziv mekanik ventilasyon uygulamaları nedeniyle ventilatör ilişkili pnömoni sık görülmektedir. VİP; tedavi başarısını önemli ölçüde etkileyen bir komplikasyondur. VİP için geçerli ve üzerinde uzlaşılmış bir tanı yöntemi yoktur, sıklıkla kullanılan VİP tanı kriterlerinin sensistivite ve spesifiteleri düşüktür. Yoğun bakımlarda VİP oranlarını saptamak ve VİP önleme stratejileri oluşturmak için çeşitli sürveyans kriterleri ve algoritmaları geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı COVİD-19 pnömonili İMV tedavisi alan hastalarda gelişen mekanik ventilatör ilişkili komplikasyonların belirlenmesinde geleneksel ve yeni sürveyans tanımlarının etkinliğini karşılaştırmak, VİP ve VİO gelişen hastaların klinik özelliklerini belirleyerek VİP ve VİO'nun mortalite ve diğer klinik sonuçlarla ilişkisini araştırmaktır. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalı Dahili COVİD-19 Yoğun Bakım ünitesinde kırk sekiz satten uzun invaziv mekanik ventilatör tedavisi alan 77 hastanın verileri bir yıllık çalışma süresince aktif VİP ve VİO sürveyansı yapılarak değerlendirildi. Hastaların 33'ünde (%42.8) geleneksel PNEU/VAP kriterlerine göre VİP saptandı. VİP insidansı 1000 ventilatör gününde 13.55 olarak bulundu. VİP gelişen hastaların İMV'de kalış süreleri ortanca 22 (10-48) gün olarak bulundu, VİP gelişmeyen hastalarda bu süre ortanca 12 (3-77) gün olarak daha kısa olduğu görüldü (p < 0.001). Hastaların 15'inde (%19.5) Ventilatör ilişkili olay (VİO) gelişti. VİO insidansı 1000 ventilatör gününde 6.16 olarak bulundu. VİO gelişen hastaların hastanede ve İMV'de kalış süreleri gelişmeyenlere göre anlamlı olarak daha uzun bulundu. VİP gelişen 33 hastanın 11'inde (%33) aynı zamanda VİO tanısı da saptandı. Araştırmamızda bulgular COVİD-19 hastalarında VİO tanımının VİP ile güçlü bir ilişkisi olmadığını göstermiştir. COVİD-19 pnömonili kritik hastalarda ventilatör ilişkili sekonder bakteriyel enfeksiyonları VİP daha yüksek oranda ve daha erken tanımaktadır. Anahtar kelimeler: COVİD-19, sürveyans, ventilatör ilişkili olay, pnömoni
Hacettepe Üniversitesi erişkin kistik fibrozis merkezinde takipli hastaların üreme sağlığı konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Kistik fibrozis (KF), KF Transmembran Düzenleyici (KFTR) gendeki mutasyonların neden olduğu otozomal resesif bozukluktur. Güncel tanı, tedavi yöntemleriyle surveyleri uzamış, erişkin sayısı artmıştır. Bu durum erişkin yaşta üreme sağlığı ve genetik danışmanlık hizmetlerini gündeme getirmiştir. Hastaların üreme sağlığı konusundaki bilgi ve davranışları üzerine yapılmış çalışma Türkiye'de bulunmamakta olup kesitsel tez çalışmamızla değerlendirilmiştir. Nisan 2021-Ekim 2022 arasında merkezimizde takipli ≥18 yaş hastalar dahil edilmiştir. Tüm hastalara 'Kistik Fibrozis Hastalarında Solunum Fonksiyonları ve Üreme Sağlığı Anketi' uygulanmıştır. Kadın hastalardan anti-müllerian hormon, erkek hastalardansa skrotal USG ve spermiyogram istenmiştir. Hastaların solunum fonksiyon testleri, görüntülemeleri ve diğer tetkikleri hastane kayıtlarından alınmıştır. SPSS v.25 kullanılmıştır. Çalışmaya 54 erkek ve 46 kadın (ortanca:22, IQR:19-27) toplam 100 hasta alınmıştır. Hastaların 15'i (%15) evli, 84'ü (%84) bekar, 1'i (%1) evlenip ayrılmıştı. Toplam 6'sının (%6) çocuğu vardı. Kırk (%40) hasta çocuk sahibi olmayı isterken bu hastaların 34'ü (%85) çocuk sahibi olmadan genetik danışmanlık almayı planlıyordu. Doksanı (%90) hiçbir korunma yöntemi kullanmıyorken, haftada birden az cinsel ilişki sıklığı olan hasta sayısı ise 72 (%72) idi. Toplam 38 (%82,6) kadın hastaya AMH düzeyi, 7 (%13) erkek hastaya spermiyogram ve 17 (%31.5) erkek hastaya da skrotal ultrasonografi yapıldı. Hastaların ortalama FEV1 değeri 2.41±0.97 litre (%66.97±26.59) idi. Hastaların infertile konusundaki düşünceleri uyguladıkları korunma yöntemini ve cinsel ilişki sıklığını etkilemiyordu (p sırasıyla 0.408, 0.18). Bilgi kaynağı hastalığın infertiliteyle ilişkisi hakkındaki düşüncelerini, korunma yöntemlerini ve cinsel ilişki sıklıklarını etkilemiyordu (p sırasıyla 0.71, 0.393, 0.662), ancak hastaların bu konuda duydukları kaygı düzeylerini etkiliyordu (p=0.002). Hastalığın infertiliteyle ilişkisi konusunda bilgilerini yeterli bulmaları kaygı düzeyini etkiliyordu (p=0.007). Sonuç olarak, hastaların önemli kısmı hastalığın üreme sağlığı üzerine etkileri konusunda yeterli bilgiye sahip değildi, bu durum hastaların tutum ve davranışlarına da yansıyordu. Erkek hastaların büyük çoğunluğunun spermiyogram, skrotal USG tetkiklerini yaptırmayı kabul etmemesi ilgi çekiciydi. Erişkin hastaların hastalığın üreme sağlığı üzerine etkileri konusunda bilgilendirilmeleri, genetik danışmanlık almaları gerektiği görülmüştür.
Hıv ile enfekte erişkinlerde impuls osilometri ile küçük hava yolu hastalığının değerlendirilmesi
Amaç: HIV ile enfekte hastalarda solunum sistemi tutulumu sıktır ve sigara öyküsünden bağımsız olarak hava yolu hastalıkları nonenfeksiyöz komplikasyonların başında gelmektedir. Hava yolu hastalıklarının tanısında altın standart spirometri olarak kabul edilse de İmpuls Osilometri (İOS), henüz spirometri parametreleri normalken bile KHYH'yi tespit edebilen non-invaziv bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı, HIV ile enfekte bireylerde küçük hava yolu hastalığı varlığını değerlendirmek ve tanıda impuls osilometrinin etkinliğini göstermektedir. Materyal & Metod: Bilinen hava yolu hastalığı tanısı olmayan, HIV ile enfekte hastalara ilk olarak spirometri, ardından İOS uygulandı. MMEF değeri %65'in altında olan hastalar, spirometrik KHYH olarak tanımlandı ve İOS parametreleri iki grup arasında karşılaştırıldı. ROC analizi yapılarak spirometrik KHYH'ye göre İOS parametreleri için optimal sınır değerleri belirlendi. Bulgular: 127 hastanın 62'si sigara içmeyenlerden oluşuyordu. Sigara içmeyen hastaların %22'sinde spirometrik KHYH tespit edildi. KHYH olan ve olmayan gruplar arasında yaş, sigara öyküsü ve biyomass maruziyeti anlamlı farklılık gösterdi. Ayrıca KHYH grubunda R5, R5-R20, AX ve Fres değerleri anlamlı derecede yüksekti. ROC analizi sonucunda, R5-R20 için 0.08 kPa/L/s sınır değeri belirlendi (duyarlılık %71.8, özgüllük %58.1). AX için 0.55 kPa/L sınır değeri ile duyarlılık %51.2 ve özgüllük %91.7 olarak saptandı. Sonuç: HIV ile enfekte erişkinlerde küçük hava yolu Hastalığını ayırt etmede İOS etkili bir yöntemdir. Özellikle AX ve Fres'in artışı tanıda kıymetliyken, R5 ve R5-R20 parametreleri de tanıda destekleyici parametrelerdir. HIV kaynaklı küçük hava yolu patolojilerini erken tanıyıp, KOAH gibi ciddi hastalıkları önlemede ve yönetimde İOS önemli bir araçtır.
Histoloji, patoloji ve anatomi laboratuvarı çalışanlarında uçucu organik bileşiklere bağlı hava yolu etkileniminin impuls osilometri ile değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: Uçucu organik bileşikler (UOB), günümüzde yaygın kullanımlarının yanı sıra, başta histoloji, patoloji ve anatomi laboratuvarlarında olmak üzere sağlık çalışanlarında solunum yolu hastalıklarına yol açabilecek kimyasallardır (1-5). UOB'lerin hava yollarına etkisini değerlendirmek için spirometri kullanılmaktadır (6-10). Spirometrinin, genellikle hava yolu hastalıkları ortaya çıktıktan sonra bulgu verdiği bilinmektedir. İmpuls osilometri (İOS), çeşitli ses dalgalarının hava yollarına iletilmesiyle elde edilen rezistans ve reaktans ölçümlerine dayanarak havayolu hastalıklarında erken dönem bulgularını saptayabilmesiyle günümüzde ön plana çıkmakta olan kolay uygulanabilir bir solunum fonksiyon testidir (11). Bu çalışmada, İOS'un spirometriye kıyasla erken tanı ve mesleki taramalarda kullanılabilirliği değerlendirilerek UOB'lerin hava yolları üzerindeki etkilerini daha erken tespit etme potansiyeli araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya histoloji, patoloji ve anatomi laboratuvarlarında aktif olarak çalışmakta olan 41 katılımcı dahil edildi. Katılımcılara haftanın ilk ve son iş günlerinde sırasıyla İOS ve spirometri olacak şekilde solunum fonksiyon testleri yapıldı. Her üç laboratuvarda maruziyet değerlendirmesi için, 8 saatlik (TWA) ve 15 dakikalık (STEL) olacak şekilde, patolojide 5, anatomide 4 ve histolojide 2 noktada uçucu organik bileşik (UOB) ve formaldehit ölçümleri gerçekleştirildi. Solunum fonksiyon testleri ve ortam ölçümü sonuçları gruplar arasında karşılaştırılarak değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların %63'ü kadın olup, %61'i patoloji, %22'si anatomi, %17'si histoloji laboratuvarında çalışmaktaydı. Formaldehit ölçümlerinde STEL değeri yalnızca patoloji laboratuvarında 5 noktanın 2'sinde sınır değerler arasında saptanırken diğer noktalarda tayin sınırı altında kaldı. TWA değeri yalnızca patoloji laboratuvarında 3 noktada sınır değerin üstünde tespit edilirken (0,75-2,5 ppm); diğer tüm ölçüm noktalarında tayin sınırının altında kaldı. UOB ölçümlerinde patoloji laboratuvarında STEL değeri 2 noktada normal sınırların altında etanole rastlanırken; TWA değeri normal sınırlarda olacak şekilde patoloji laboratuvarında 2, anatomi laboratuvarında 2 ve histoloji laboratuvarında 1 noktada etanole, patoloji laboratuvarında 1 noktada etilbenzene rastlandı. Solunum fonksiyon testlerinde genel olarak FEV1, PEF, FEF25-75 ve FEV3 değerlerinde istatistiksel olarak anlamı düşüş görüldü (p<0,05)(Tablo 1). Alt analizlerde patoloji grubunda FEV1, PEF ve FEF25-75 gibi parametrelerde haftanın ilk ve son iş günü arasında anlamlı azalma saptandı (p<0,05), ancak anatomi ve histoloji gruplarında değişim gözlenmedi. SFT parametrelerindeki değişimlerin karşılaştırmasında FEV1 ve FEF25-75 parametrelerindeki değişimlerin patoloji grubunda anatomi ve histoloji grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (Tablo 3). İOS'ta genel olarak R5-20% parametresinde değişim tespit edilse de (p=0,036) (Tablo 1), çalışma grupları arasında anlamlı fark görülmedi (Tablo 3). Yaş ve çalışma süresi ile FEV1/FVC, FEV3/FVC ve FEV3/FEV6 ölçümleri arasında negatif; X5 ölçümü arasında pozitif korelasyon saptanırken, toplam çalışma süresi ile FEF25-75 değerindeki değişim arasında pozitif korelasyon bulundu. Sonuç: Bu sonuçlar, UOB'lerin hava yolları üzerindeki etkilerinin erken tespitinde İOS'un bir potansiyel taşıdığını; ancak bu alanda İOS kullanımının yaygınlaştırılabilmesi için daha geniş çapta, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu bizlere göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Uçucu Organik Bileşikler, Formaldehit, İmpuls Osilometri
Hacettepe Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Ana bilim dalına preoperatif değerlendirme için konsulte edilen hastaların postoperatif pulmoner komplikasyonlarının öngörülmesi için risk skorlaması
Cerrahi hastaların preoperatif değerlendirilmesi her zaman önemli bir problemdir. Cerrahinin tipine ve hastanın özelliklerine göre potansiyel riskleri öngörüp karar vermek gerekir. Postoperatif dönemde en fazla mortalite ve morbiditeye neden olan durumlardan biri de pulmoner komplikasyonlardır. Postoperatif pulmoner komplikasyonları öngörmek için bir çok ulusal ve uluslararası çalışma yapılmış olup Canet skorlaması valide edilmiştir. Fakat Türkiye'de Canet risk skorlamasının validasyonu yapılmamıştır. Ayrıca, Canet skorlama sistemi genel hasta popülasyonu üzerinde yapılmıştır. Ancak göğüs hastalıkları bölümüne konsulte edilen hastalarda preoperatif riskleri öngörecek bir skorlama sistemi yoktur. Çalışmanın amacı, göğüs hastalıkları kliniğine preoperatif değerlendirme amacıyla cerrahi branşlardan konsülte edilen hastalarda postoperatif pulmoner komplikasyonları öngörecek bir skorlama sistemi geliştirmektir. Çalışma prospektif, tek merkezli olarak yürütülmüştür. Hacettepe Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Ana bilim dalına preoperatif değerlendirme için cerrahi bölümlerden konsulte edilen hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların preoperatif demografik verileri ve pulmoner değerlendirme sonuçları kaydedilip postoperatif taburcu olana kadar hastalar takip edilmiş ve birinci ay sonunda telefonla pulmoner semptom kontrolleri yapılmıştır. Primer sonlanım noktası; solunum yetmezliği, öksürük, balgam, ateş, bronkospazm, solunum yolu enfeksiyonu, atelektazi, plevral efüzyon gibi solunumsal semptom ve komplikasyonların gelişimini değerlendirmektir. Çalışmaya 203 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların % 55.7'si (n¬=113) kadın, % 44.3'ü (n¬=90) erkektir. Yaş ortalamaları 60.59 ± 14.93'tür ( 18-91). Postoperatif ilk bir ay içerisinde hastaların % 36.4'ünde (n=74) en az bir pulmoner komplikasyon gelişmiş fakat birinci ay sonunda pulmoner komplikasyonu devam eden ya da yeni gelişen pulmoner komplikasyonu olan hastaların oranı % 22.7 (n=46) olmuştur. Postoperatif dönemde hastaların bir ay içerisinde % 23.2'sinde (n=47) bronkospazm, % 17.2'sinde (n=35) atelektazi, %12.8'inde (n=26) ateş, % 12.3'ünde (n=25) balgam, % 12.3'ünde (n=25) oksijen ihtiyacı, % 7.9'unda (n=16) pnömoni ve % 7.4'ünde (n=15) plevral effüzyon gelişmiştir. Çalışmada 60 yaş üstü olmak (p=0.022), preoperatif öksürük (p=0.031), balgam (p=0.054) ve dispne (p=0.017) olması, muayenede ronküs olması (p=0.001), VKİ ≤ 24,9 kg/m2 olması (p=0.010), akciğer grafisinde havalanma artışı bulguları olması (p=0.004), exsmoker olmak (p=0.005), primer akciğer dışı malignite (akciğer metastazı ile birlikte ya da değil) (p=0.022), üst abdomen veya toraks cerrahisi geçirmek (p=0.001), cerrahi süresinin 3 saatten uzun olması ((p=0,011) sonbaharda opere olmak (p=0.001) ve preoperatif Hb düşüklüğü (p=0,044) postoperatif pulmoner komplikasyonların gelişimi açısından anlamlı saptanmıştır. Regresyon modellemesinde anlamlı bulunan risk faktörleri; üst abdomen cerrahisi ya da torasik cerrahi, öksürük, dispne ve mevsimdir (p<0,05). Sonuç olarak; çalışmada preoperatif pulmoner değerlendirme amacıyla göğüs hastalıkları kliniğine konsulte edilen hastalarda postoperatif pulmoner komplikasyonları öngörecek bir modelleme oluşturulmuştur. Cerrahi tipi, operasyon öncesi dispne, öksürük olması ve ameliyatın yapıldığı mevsimin modellemede yer alan en önemli değişkenler olduğu gösterilmiştir. Anahtar sözcükler: Preoperatif pulmoner değerlendirme, postoperatif pulmoner komplikasyon.
Erişkin astımında vitamin d düzeyleri ve astım kontrolüne etkisi
AMAÇ: Bu çalışmada; D vitamini düşük olan hastalarda astım kontrolünün daha güç olabileceği hipotezinden yola çıkılarak; Vitamin D ile erişkin astımı arasındaki ilişkiyi kendi hasta grubumuzda araştırmak, serum vitamin D düzeyleri ile astım şiddeti arasındaki ilişkiyi ve vitamin D eksikliğinin astım kontrolüne etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Kliniğimiz astım polikliniğinde düzenli olarak izlenen kayıtlı astım olgularının verileri, vitamin D düzeyleri ile kontrol durumu arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla retrospektif olarak değerlendirilmiş, eksiklikler prospektif olarak tamamlanmaya çalışılmıştır. Kontrol grubu olarak da göğüs hastalıklarına başvurusu olan ve tetkikleri yapılan, ancak anlamlı solunumsal patoloji saptanmayan erişkin olguların verileri alınmıştır. Astım grubunda; astım dışı hastalığın olmaması, D vitamini düzeyini etkileyecek ilaç kullanımı veya hastalıkların bulunmaması, VKİ≥35 olması dikkate alınmıştır. D vitamini için 25(OH)D değerleri kullanılmıştır. Serum 25(OH)D düzeyinin >30 ng/ml olmasını yeterli D vitamini düzeyi, 20-30 ng/ml arasında olmasını D vitamini yetersizliği, <20 ng/ml olmasını D vitamini eksikliği ve <10 ng/ml olması ciddi D vitamini eksikliği olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamızda Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Polikliniklerine Mayıs 2014 – Mayıs 2016 tarihleri arasında başvuran hastalardan herhangi bir nedenle D vitamini bakılan 329 hasta dosyası taranmıştır. 25 atak döneminde ve 77 stabil döemde toplam 102 astım tanısı olan hasta ve benzer özelliklere sahip 62 sağlıklı yetişkinin verileri kontrol grubu olarak alınmıştır. Kontrol grubu ve astım grubu D vitamin düzeyleri arasında anlamlı fark gözlenmedi ( p=0.047). Stabil dönem astım hastaları (43.93±24.06 ng/ml) ile atak grubu astım hastalarının(29.96±18.96 ng/ml) D vitamini düzeyi karşılaştırıldığında atak grubunda D vitamini düzeyinin daha düşük olduğu görüldü (p=0.07). Astım hastalarında D vitamini eksikliği olan grup ile D vitamini eksikliği olmayan grup karşılaştırıldığı zaman, D vitamini eksikliği olan grubun VKİ'nin daha yüksek olduğu izlenmiştir (30.54±4.91 kg/m2, 28.31±5.38 kg/m2; p=0.035). D vitamini düzeyi ile FEV1 değeri arasında doğrusal bir ilişki saptanmış, bu ilişkinin, VKİ ve diğer değiştirici faktörlerden bağımsız olduğu görülmüştür (p<0.001). Astım kontrol anketine göre kontrol altında olmayan hastalarda D vitamini değeri daha düşük bulunmuştur (47.76±24.11, 30.55±19.03; p<0.001). SONUÇ Çalışmamızda astımlı hasta grubu ile sağlıklı grup arasında D vitamini düzeyi açısından anlamlı fark saptanmamış, stabil astımlı hastalar ile atak dönemindeki astımlı hastalar arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Ayrıca, D vitamini düzeyi düşük olan hastaların solunum fonksiyon testi değerlerinin de düşük olduğu gözlenmiştir. Kontrol altında olmayan astımlı hastalarda kontrolü güçleştiren nedenlerden biri olarak D vitamini düzeylerinin dikkate alınması gerekliliği sonucuna varılmış, D vitamini düzeyi düşük olan astım hastalarında astım kontrolünün daha zor olduğu görüşü desteklenmiştir.
Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) fenotiplerinin TNF-alfa (-308G/A), PGE2 reseptör polimorfizmi ile ilişkisi
Obstrüktif uyku apnesi (OUAS), uyku sırasında üst hava yollarının tekrarlayan obstrüksiyonu, obstrüksiyona karşı artan solunum eforu, oksijen satürasyonunda azalma ve uyku bölünmeleri ile karakterize bir hastalıktır. OUAS tanısı günümüzde PSG ile konmaktadır. OSAS tanısı için AHİ ≥ 5/sa saptanmalı; AHİ 5-15, 16-30 ve >30/sa olmasına göre hafif, orta ve ağır OUAS olarak sınıflandırılarak tedavi planlanmaktadır. Klinik olarak heterojen bir hastalık olan OUAS'ın tanı ve şiddetinin belirlenmesinde AHİ 'nin kullanılmasının hastalığın genetik ve biyolojik temellerini daha iyi anlaşılması için yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle OUAS'ın genetik biyolojik temellerini, patogenezini anlamak için fenotipler şeklinde hastaları sınıflandırmak gerekmektedir. OUAS'da tekrarlayan apne ve hipopne epizotları sırasında gelişen hipoksi-reoksijenasyon reaktif oksijen radikallerinin oluşumu ve oksidatif strese neden olarak lokal ve sistemik inflamasyona neden olur. İnflamasyonda önemli rolü olan Tümör nekroz faktörü alfa (TNF-alfa) uyku sırasında pro-enflamatuar sitokinlerin düzenlenmesinde rol oynar. OUAS'da TNF-alfa 308G / A polimorfizminin aralıklı hipoksemide yer alan artmış TNF-alfa seviyeleri ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca inflamasyonda görev alan PGE2 reseptöründeki (PTGER3) rs1409986 SNP polimorfizminin OUAS ile anlamlı derecede ilişkili olduğu görülmüştür. Bu çalışmada kliniğimizde 2020-2022 yıllarında yeni tanı alan OUAS hastaları klinik olarak fenotiplere sınıflamak, bu hastalarda TNF-alfa (-308G/A), PGE2 reseptör polimorfizmine bakarak OUAS fenotipleri ile ilişkilerini incelemek, OUAS etiyolojisine katkı sağlayacak bilgileri literature kazandırmak ve tedavi açısından yeni metodlara yol göstermek amaçlanmıştır. Bu amaçla PSG'de. AHİ ≥ 5 olup OUAS tanısı alan 100 çalışmaya dahil edilmiş olup semptomlar, demografik özellikler, komorbiditeler ve PSG bulgularına göre fenotiplere ayrıldı. AHİ<5 olan hastalar basit horlama olarak değerlendirildi ve kontrol gurubunu oluşturdu. Genetik değerlendirme için çalışma ve kontrol grubundan alınan kan örneğinden TNF-alfa (-308G/A), PGE2 rs1409986 SNP polimorfizmleri çalışıldı. Çalışmamızda oluşturulan fenotipik gruplar; Küme 1'de 72 (%72), Küme 2'de 12(%12), Küme 3'te 16 (%16) hastadan oluşmuştur. Küme 1'in %31.9'unu AHİ'si 5-15 arasında, %31.9'unu AHİ'si 16-30 arasında, %36.1'ini AHİ'si ≥30 olan bireyler oluşturmuştur. Küme 2'nin %16.7'sini AHİ'si 16-30 arasında ve %83.3'ünü AHİ'si ≥30 olan bireyler, küme 3'ün ise %100'ü AHİ ≥30 olan bireyler oluşturmuştur ve gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p=0.0001). AHİ sınıflandırılması ve ortalama AHİ değerleri göz önüne alındığında çalışmamızdaki en şiddetli hastalık kliniğine sahip fenotipik grup Küme 3 olarak değerlendirilmiş, sonrasında Küme 2 ve Küme 1 takip etmiştir (Küme 1; 24.56, Küme 2; 39.74, Küme 3; 80.48, p:0.0001). Benzer şekilde ortalama obstrüktif apne sayısı Küme 1 de (94.53/saat) en düşük saptanmışken Küme 2 (154.75 /saat) ve Küme 3'te (340.31/saat) daha yüksek değerdedir (p:0.001). Ortalama oksijen satürasyonunun Küme 1'de %92.45, Küme 2'de %86.17, Küme 3'te %87.94 saptanması diğer bulguları desteklemektedir (p:0.001). Her ne kadar AHİ değeri 5-15 arasında olan bireylerin tümü Küme 1'de yer almış olsa da AHİ değeri 16-30 arasında olanların %92'si Küme 1'de %8'i Küme 2'de; AHİ değeri ≥30 olanların %50'si Küme 1'de, %19.2'si Küme 2'de, %30.7'si Küme 3'te yer almıştır. Bu durum OUAS fenotipik kümeleri içerisinde AHİ değerlerinin farklılık gösterebileceğini ve hastalığı sınıflandırmada tek parametre olarak değerlendirilmemesi gerektiğini göstermektedir. Çalışmamızda sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grubu ile OUAS tanılı hastaların TNF-α(-308G/A) polimorfizmi ve PGE2 reseptör polimorfizmi karşılaştırıldığında her iki polimorfizm OAUS grubunda daha sık izlenmiş ve literatürlerde belirtildiği gibi istatistiksel anlamlı farklılık saptanmıştır (sırasıyla; p=0,011, p=0,014). Kümelere göre TNF-α(-308G/A) polimorfizmi saptanma sıklığı değerlendirildiğinde Küme 3'te bulunan bireylerin %75'inde, Küme 1'de %55.6'sında, Küme 2'de %33.3'ünde saptanmıştır. Kümeler arasında istatiksel anlamlı farklılık saptanmamış olsa da (p=0.088) PSG verilerine göre en şiddetli hastalık grubu olan Küme 3'te TNF-α(-308G/A) polimorfizmi saptanma sıklığı diğer gruplardan daha yüksek bulunmuştur. PGE2 reseptör polimorfizm saptanma oranları değerlerinde bütün kümelerde benzer oranlar elde edilmiş istatistiksel anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0.962). Sonuç olarak, bulgularımız iki ana açıdan klinik olarak önemlidir. İlk olarak; klinik, patofizyolojik, hücresel, biyolojik ve moleküler özelliklere dayanarak AHİ değerlerini de kapsayacak şekilde 'Fenotipler' olarak adlandırılan daha homojen sınıflara ayırmak; hastalığı, tedaviye yanıtı ve prognozu anlamaya daha çok yardımcı olacaktır.İkinci olarak, OUAS'ın farklı klinik profillerini belirlemek, gelecekte daha kişiselleştirilmiş tedaviler sunmak için bir temel oluşturur. Farklı klinik sunumlarla ilişkili genotipik farklılıklar da dahil olmak üzere, farklı klinik fenotiplerin altında yatan mekanizmaları araştırmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı akut alevlenmelerinde sağ kalp fonksiyonlarının ekokardiyografi ile değerlendirilmesi
Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)'ın atak döneminin başta sağ kalp olmak üzere kalbin anatomik ve fonksiyonel değişiklikleri üzerine olan etkisinin incelenmesi amaçlandı. Materyal ve Metot: Çalışmaya hastanemiz göğüs hastalıkları polikliniğine başvuran 30 KOAH atak ve 30 kontrol hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, fizik muayene bulguları, solunum fonksiyon testleri sonuçları, ekokardiyografi bulguları değerlendirildi. KOAH atak hastalarının 2.-3. haftalar esnasında kontrol solunum fonksiyon testi ve ekokardiyografik bulguları tekrar değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda KOAH'lı hastaların yaş ortalaması62,6±11,6 yıl, olup; hastaların %63,3'ü erkekti. Vaka ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, BMI, meslek,sigara içiciliği, komorbidite açısından farklılık saptanmadı (sırasıyla p:0,923; p:1,000; p:0,056; p:0,839; p:0,842; p:1,000). Sigara içme sıklığı, KOAH'lı grupta yüksek saptandı (p:0,003).Gruplar arasında aort kökü, asendan aorta çapı, IVSD, LVPWD, mitral yetmezlik derecesi, aort kapağı yetmezlik derecesi, pulmoner yetmezlik derecesi, triküspüt yetmezlik derecesi, TAPSE, FAC, RV E', RV A' ve RV S' açısından farklılık saptanmadı (sırasıyla p:0,986; p:0,680; p:0,883; p:0,720; p:0,738; p:0,338; p:0,600; p:0,690; p:0,669; p:0,886; p:0,402; p:0,927; p:0,619). KOAH grubunda LA,LVSSÇ, LVDSÇ, PAB, RV anlamı olarak büyük (sırasıyla p:0,001;p:0,002; p:0,002; p:0,008; p:0,000). EF, RA anlamlı olarak küçük saptandı (sırasıyla p:0,036; p:0,006).KOAH hastalarında PAB'ın atak döneminde arttığı(p:0,022);TAPSE ve FAC'ın anlamlı olarak azaldığısaptandı (sırasıyla p:0,017; p:0,001). Sonuç: KOAH akut atak döneminde anatomik değişiklikler olmazsa da, PAB'ın atak döneminde arttığı, TAPSE ve FAC'ın atak döneminde azaldığısaptandı. Bu durumun kronik dönemde olan değişikliklerin temelini oluşturduğu kanısındayız. Anahtar kelimeler:KOAH alevlenme, sağ kalp fonksiyonları
Kronik obstruktif akciğer hastalığı tanısında FEF 25-75 / FVC oranının yeri
Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı solunum yollarında enfeksiyöz olmayan iltihabi, ilerleyici bir akciğer hastalığıdır. Kronik obstrüktif akciğer hastalığının tanısında FEV1/FVC oranının % 70'in altında bulunması hastalık için tanı koydurucudur. FEV1/FVC oranının hastalığın erken dönemlerinde ve yaşlı hastalarda yanlış pozitif sonuç verdiği için yeni tanı yöntemlerine ihtiyaç vardır. Çalışmamızda FEF25 – 75/FVC oranının KOAH tanısında yeni bir yöntem olarak kullanılabilirlik değeri ve FEV1/FVC oranına üstünlüğü olup olmadığı incelenmiştir. Materyal Yöntem: HMKÜ Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvurmuş ve KOAH tanısı almış olan 30 – 80 yaş arası 100 hasta ve daha önceden KOAH tanısı almamış 100 gönüllü alınmış, spirometrik incelemeler ile FEV1, FVC, FEF25-75, FEV1/FVC, FEF25-75/FVC değerleri ve sosyodemografik verileri incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya 100 kontrol, 100 vaka toplam 200 kişi alındı. FEV1 ile FVC ve FEF25-75 arasında çok güçlü (r 0.878, p < 0.001), FEV1/FVC arasında güçlü (r 0.561, p < 0.001) ve FEF25-75/FVC arasında orta düzeyde (r 0.458, p < 0.001) pozitif korelasyon; FVC ile FEF25-75 arasında orta düzeyde (r 0.458, p < 0.001) pozitif korelasyon; FEV1/FVC ile FEF25-75 (r 0.820) ve FEF25-75/FVC (r 0.896 p < 0.001) arasında çok güçlü pozitif korelasyon; FEF25-75 ile FEF25-75/FVC arasında çok güçlü (r 0.840 p < 0.001) pozitif korelasyon tespit edildi. Sonuç: Çalışmamızda FEF25–75/FVC oranı FEV1/FVC oranına hastalığın tanısında üstünlük sağlayamamıştır. FEF25–75/FVC oranı hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük çıkmış olup KOAH tanısında kullanılabilir gözükmektedir. Anahtar Kelimeler: KOAH, Spirometri, FEV1, FVC, FEF 25 – 75
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanılı hastalarda Z-skoruna göre hesaplanmış hava akım sınırlamasının kısa dönem mortalite ile ilişkisinin retrospektif olarak incelenmesi
KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), geri dönüşümsüz ve ilerleyici hava akım kısıtlılığı ile karakterize, kronik solunum semptomlarının eşlik ettiği, yüksek morbidite ve mortalite ile ilişkili bir hastalıktır. Kronik hava akımı kısıtlanmasının varlığı spirometrik inceleme sonucunda saptanarak KOAH tanısı konulabilmektedir. GOLD kılavuzları, kronik solunum semptomları olan veya risk altındaki hastaları teşhis etmek için bronkodilatör sonrası FEV1/FVC<0.70 kullanılmasını önermektedir. Spirometri; KOAH tanısını kesinleştirmede, diğer hastalıklar ile ayırıcı tanıda, tanı konmuş olan hastalarda hastalığın seyrinin ve prognozunun değerlendirilmesinde, hastalığa tedavi cevabının izlenmesinde kullanılmaktadır. Solunum fonksiyon testi parametreleri yorumlanırken uygun referans testlerinin kullanımı gereklidir ve genellikle seçilen referans değerler beklenen değer olarak kabul edilerek bireyin ölçülen solunum fonksiyon parametreleri, o birey için beklenen değerin yüzdesi olarak ifade edilir. 1971 yılından günümüze kadar pek çok referans denklem tanımlanmıştır. Mevcut referans denklemler arasındaki varyasyonun araştırılması, yeni referans denklemlerin tanımlanması amacıyla 2010 yılında ERS (European Respiratory Society) tarafınca GLI (Global Lung Function Initiative) kurulmuştur. 2012 yılında GLI tarafınca 3-95 yaş aralığında kullanılabilen ve yaşa uygun yeni LLN (Lower Limits of Normal) ve beklenen referans değerler tanımlanmıştır. Buna ek olarak ölçüm sonuçlarının z-skorları olarak ifade edilmesinin ve yaşa özel normal aralığın raporlamalara dahil edilmesinin daha iyi bir yaklaşım olacağı düşünülmüştür. Buna göre GLI hava akım kısıtlılığı varlığını FEV1/FVC 'nin 5. persentilin altında (z-skorunun -1,64'ün altında) olmasının patolojik olarak kabul edilmesini önermektedir. KOAH tanısını, epidemiyolojisini veya tedavisini içeren birçok çalışma, hava yolu obstrüksiyonunu tanımlamak için basit ve pratik olan GOLD spirometrik kriterlerini benimsemiştir. Bu konuda yapılan çalışmalarda sabit bir oran kullanılarak tanı konulan hastaların yaş faktörleri dikkate alındığında, 40 yaş altıdaki bireylerde hastalığın atlanabildiği, iii ileri yaştaki bireylerde ise hasta olmadıkları halde yaklaşık %20'sinin KOAH tanısı aldığı gözlenmiştir. Uluslararası solunum dernekleri, FEV1/FVC<0.7 ve LLN tabanlı tanımlamaların olumsuz sağlık sonuçlarını tahmin etmedeki farklarının daha fazla araştırılması çağrısında bulunmuştur. Biz de çalışmamızda; KOAH hastalarında GOLD ve GLI kriterleri kullanarak tanımlanan hastaların alevlenme ve mortalite durumlarını karşılaştırarak, olumsuz sağlık sonuçlarını tahmin etmedeki farklılıklarının araştırılmasını amaçladık. Çalışmamız Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğinde 01/01/2019 ve 30/06/2019 tarihleri arasında KOAH tanı ve ön tanılarıyla değerlendirilen 310 hastanın dosya kayıtlarının retrospektif incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Hastalar GOLD kriterlerine göre tanımlandığında %71,6'sı obstrüktif, %15,8'i restriktif değişiklik ve %26'sı normal olarak tanımlanmış, GLI kriterlerine göre tanımlandığında %57,4'ü obstrüktif, %20,3'ü restriktif değişiklik ve %22,3'ü normal olarak tanımlanmıştı. FEV1/FVC ve LLN kesme noktalarına göre FR+/LLN+, FR-/LLN- ve FR+/LLN olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Gruplar arasında alevlenme sıklıkları karşılaştırıldığında tüm alevlenmelerin en sık FR+/LLN+ hastalarda gerçekleştiği, kortikosteroid tedavisi ve hastane yatışı gerektiren alevlenmelerin sıklığının FR+/LLN- grupta arttığı izlendi. Alevlenmelere etki eden faktörler düzeltildikten sonra yapılan analizde FR+/LLN+ ve FR+/LLN grupta anlamlı risk artışı izlendi ve risk artışının en fazla olduğu hastalar FR+/LLN- olarak tanımlanan hastalar idi. Gruplar mortalite açısından karşılaştırıldığında ise aralarında mortalite sıklığı ve riski açısından anlamlı fark izlenmedi. Anahtar Kelimerler: KOAH, hava yolu obstrüksiyonu, LLN, mortalite, alevlenme
Sıçanlarda Bleomisinle oluşturulan akciğer fibrozisine Rekombinant Aktive Protein-C derivesi Drotrekogin-alfa'nın etkisi
Amaç: Bu çalışmamızda intraperitoneal aktive protein C (APC) derivesi drotrekogin-alfa tedavisinin sıçanlarda bleomisinle (BLM) indüklenen akciğer fibrozisindeki koruyucu etkilerini, akciğer dokusu ve bronkoalveolar lavaj (BAL) sıvısı örneklerinde, histolojik ve biyokimyasal düzeyde, hem negatif kontrol (plasebo), hemde tedavide etkinliği kanıtlanmış steroid tedavisi ile kıyaslayarak test etmeyi amaçladık.Materyal-Metod: Çalışmaya Wistar albino 30 erkek sıçan alındı. BLM'nin uygulandığı sıfırıncı günde; kontrol grubuna (n= 6) intratrakeal salin, BLM grubuna ( n= 7), steroid grubuna (n= 7) ve APC grubuna ise (n= 10) intratrakeal BLM (2.5mg/kg) uygulandı. i.t. BLM uygulamasından 2 gün önce; APC grubuna 100 µg/kg/gün dozunda APC derivesi drotrekogin-alfa, steroid grubuna 5mg/kg/gün metilprednizolon intrapreitoneal olarak uygulandı. Sıçanların dekapite edildiği 14. güne kadar toplam 16 gün boyunca uygulamaya devam edildi. Tüm gruplardan BAL sıvısı alındı ve periferik kan elamanlarına mikroskopik olarak bakıldı. Akciğer dokusundaki hidroksiprolin seviyeleri Woessner yöntemiyle biyokimyasal olarak ölçüldü. Akciğerde oluşturulan fibrozis ise histopatolojik inceleme ile Ashcroft kriterlerine göre 0'dan 8'e kadar derecelendirildi.Bulgular: Bu çalışmada sıçan akciğerinde deneysel olarak BLM ile başarıyla fibrozis oluşturuldu. Akciğerde fibrozisin göstergesi olarak kollajenin yapısındaki temel aminoasit olan akciğer dokusu hidroksiprolin (OH-P) seviyeleri, histopatolojik olarak Ashcroft fibrozis skorları kullanıldı. Histopatolojik incelemede kontrol grubundaki sıçanların akciğer dokularında hiç fibrotik alan tespit edilemezken, diğer grupların hepsinde fibrotik alanlar tespit edildi. BLM grubunda fibrozis skorları (4.86±0.93) diğer tüm gruplardan anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Tedavi verilen BLM+steroid (2.57±0.94) ve BLM+APC (2.67±0.76) gruplarında ise fibrozis skorları BLM grubundan anlamlı olarak düşüktü (p<0.05). Hidroksiprolin seviyeleri kontrol grubu (3.37±0.51) ile karşılaştırıldığında BLM grubu (5.65±0.78) ve BLM+Steroid (4.72±0.25) gruplarında anlamlı olarak yüksek (p<0.05) ancak BLM+APC (2.67±0.76) grubundaki OH-P değerleri ise diğer gruplardan anlamlı olarak düşük (p<0.05) izlendi. Grupların BAL sıvısından yapılan periferik yaymalarda %nötrofil oranları BLM (21.1±2.7) grubunda diğer tüm gruplarla kıyaslandığında anlamlı olarak yüksek (P<0,05), makrofaj yüzdeleri (76.7±2.3) ise diğer tüm gruplardan anlamlı olarak düşük bulundu (p<0,05). BLM grubu dışındaki gruplar arasında anlamlı fark gözlenmedi. Tüm grupların % lenfosit ve eozinofil değerleri arasında anlamlı fark bulunmadıSonuç: Çalışma sonuçları; BLM'nin indüklediği akciğer fibrozisinde rekombinant APC derivesi drotrekogin-alfanın koruyucu olduğunu ve fibrozisi gerilettiğini göstermektedir. APC'nin antikoagülan etkilerinin yanında antifibrotik etkilerinin de olduğunu desteklemektedir. Pulmoner fibrozisin başlangıç aşamasında tanı konulan vakalarda fibrozis sürecini yavaşlatmak amacıyla drotrekogin-alfa kullanılması çalışmamızın verilerinde görülen faydalı etkileri nedeni ile önerilebilir. Ancak drotrekogin alfanın kullanımının etkinliği ve güvenilirliğinin değerlendirilebilmesi için mevcut çalışmalar yeterli olmayıp daha geniş serilerle yapılacak deneysel ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar kelimeler: Akciğer fibrozisi, sıçan, bleomisin, aktive protein C, drotrekogin-alfa, hidroksiprolin
Plevral hastalıkların tanısında görüntüleme yöntemi altında plevraiğne biyopsisi: Abrams iğnesi ile kesici iğne
Bu çalışma plevral hastalıkların tanısında görünteleme rehberliğinde kullanılan kesici iğne ile Abrams iğnesinin tanı doğruluğu, güvenilirliği ve güvenliğinin tayini ve karşılaştırılması amaçlanarak yapılmıştır. Çalışmamız 31.06.2022-14.06.2023 tarihleri arasında ardışık olarak kliniğe başvuran klinik, radyolojik, laboratuvar ve sitolojik incelemelerle tanı konulamayan, invaziv yöntem/biyopsi endikasyonu olan plevral sıvılı, consort diagram uygunluğunda kesici iğne ve Abrams iğnesi olarak 2 kola randomize edilerek plevral biyopsi yapılan 148 hastanın değerlendirmesini içermektedir. Hastalara, randomizasyon koluna göre BTT ile olası giriş yerini belirledikten sonra TUS rehberliğinde kesici iğne veya Abrams iğnesi ile biyopsi işlemi uygulandı. Abrams iğnesi biyopsisinde olağan uygulama, kesici iğnede serbest el tekniği kullanıldı. Randomizasyon kollarına göre kesici iğne grubunda tanı doğruluğu % 63,01, – LR 0,47 iken, Abrams grubunda % 78,67, 0,30 idi; iki grup arasında Abrams iğnesi lehine tanı doğruluğu için istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p=0,036). Tanı doğruluğu hem BTT hem de TUS bulgularına göre kategorize edilerek analiz edildiğinde, BTT bulgularına göre yalnız PS'sı olanlar ile sıvı görünümün yanısıra plevral kalınlaşma/lezyon olanlar arasında anlamlı fark yoktu. Buna karşın TUS bulgularına göre plevral kalınlaşma < 1 cm veya ≥ 1 cm olarak iğne başarıları değerlendirildiğinde TUS'ye göre plevral kalınlaşma < 1 cm olanlarda Abrams iğnesi tanı doğruluğu (%77,3), kesici iğneye göre daha yüksekti (%55,2) (p=0,009). Benzer şekilde kesici iğne kolunda da plevral kalınlaşma ≥ 1 cm olanlarda tanı doğruluğu %55,2'den %93,3'e çıkarak anlamlı derecede artış gösterdi (p=0,006). Ayrıca plevral kalınlaşma ≥ 1 cm olanlarda Abrams iğne – LR değeri 0,17 iken, bu değer kesici iğne için 0,08 idi. Sonuç olarak, TUS'de plevral kalınlaşma < 1 cm olduğunda Abrams iğnesi, ≥ 1 cm olduğunda kesici iğne tanı doğruluğu ve güvenilirliği itibariyle daha tercih edilebilir olarak değerlendirildi.
Akciğer kanserinin seyrine sürrenal bez metastazının etkisi
Hajiyeva S. Akciğer Kanserinin Seyrine Sürrenal Bez Metastazının Etkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2024. Bu tez çalışmasında, kliniğimizde tanı konulan, tedavi ve takip edilen akciğer kanserli hastalarda tespit edilen sürrenal bez metastazlarının sıklığı, özellikleri ve sağ kalım üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 1 Ocak 2011 ile 31 Aralık 2015 tarihleri arasında tanı alan 1.253 akciğer kanserli hasta analiz edildi. Sürrenal bez lezyonları tanı anında < 1 cm ve ≥ 1 cm olarak gruplandırıldı. Bir cm altında sürrenal bez lezyonu saptanan hastaların %0.7 (7/971)'inde tanıda, %6 (59/971)'sında ise takipte sürrenal bez metastazı gelişti. Bir cm ve üzerinde sürrenal lezyonu olan hastaların %54.6 (154/282)'sında tanı anında sürrenal metastaz, %45.4 (128/282)'inde ise benign sürrenal lezyon tespit edildi. Hastaların sağ kalım süresi tanıda metastazı olmayan hastalarda 12.0 ± 12.5 (11.0 – 13.0) ay, sadece sürrenal bez metastazı olan hastalarda 10.0 ± 3.1 (4.0 – 16.0) ay, sürrenal bez ve diğer organ metastazı olan hastalarda ise 7.0 ± 0.6 (5.9- 8.1) ay olarak saptandı. Metastazı olmayan hastaların sağ kalım süresi sadece sürrenal bez metastazı olan hastaların sağ kalımı ile benzer iken (p=0.119), hem metastazı olmayan hastaların hem de sadece sürrenal bez metastazı olan hastaların sağ kalımı sürrenal ile birlikte diğer organlarda metastazı olanlara göre daha uzundu (sırasıyla p<0.001, p=0.002). Çok değişkenli analiz sonucuna göre tanıda sürrenal bez metastazının belirleyicileri sürrenal lezyonun nodüler yapıda olması (OR; %95GA: 4.97; 2.10-11.87), SUVmax değerinin ≥ 2.5 olması (5.57; 3.25-9.53), beyin (OR:3.24; 1.17-8.18), kemik (3.87; 1.59-9.43) ve plevra (2.55; 1.02-6.38) metastazının bulunmasıydı. Sürrenal bez lezyonlarının malign ya da benign olmalarını öngören değişkenler ise sürrenal lezyonun boyutu (2.98; 1.33- 6.67) ve SUVmax değeri (8.25; 5.00-13.61) idi.
Soliter pulmoner nodüllerde malignite riskinindeğerlendirilmesi
Soliter pulmoner nodül (SPN) sık karşılaşılan önemli bir klinik sorundur. Malign-benign ayırımının doğru bir şekilde yapılması erken evre akciğer kanserinin etkin tedavisinin yanında benign lezyonlara gereksiz müdahalenin oluşturabileceği potansiyel sorunların da önlenmesini sağlar. Bu çalışmanın amacı rastlantısal olarak SPN saptanan ve histopatolojik tanısı kesin olan hastalarda malign nodül olmayı öngören değişkenlerin belirlenmesidir. Çalışmamıza 1 Ocak 2010 – 30 Haziran 2023 tarihleri arasında 229 hasta dahil edildi. Yaş, cinsiyet, sigara, mesleksel risk, asbest maruziyeti, akciğer hastalığı, özgeçmiş ve ailede kanser öyküsü, nodülün boyutu, yerleşimi, kenar özelliği, yoğunluğu, kavitasyon, kalsifikasyon, yağ içeriği, tomografide amfizem olup olmadığı ve SUVmax değeri kaydedildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalamaları 61.69±10.64 yıl, 165 hasta erkekti. Hastaların 185'inde malign nodül tespit edildi. Tek değişkenli analizde ileri yaş (p<0.001), akciğer hastalığı olan (p=0.030), nodül çapı> 2 cm (p=0.001), spiküle (p=0.001) ve lobüle (p=0.019) kenar özelliği, SUVmax değeri ≥3.96 nodülü (p<0.001) ve BT'de amfizem bulgusu olan (p=0.050) hastalarda malign nodül görülme oranı daha yüksekti. Kalsifikasyon (p<0.001) ve yağ (p=0.007) içeren nodül ile fissürle bağlantılı nodülü (p=0.011) olan hastalarda ise benign nodül olma oranı daha yüksekti. Çok değişkenli regresyon analizi sonucunda yaşın ≥ 65 (OR; %95GA: 3.51; 1.31-9.45) yıl ve SUVmax değerinin ≥ 3.96 olması durumunun (4.55; 1.84- 11.27) malign SPN'yi öngördüğü, nodülün fissür ile bağlantılı olmasının (0.10; 0.02- 0.44) ise benign SPN'yi öngördüğü tespit edildi. Malign SPN'lerin ayırımı için geliştirilen modelin duyarlılığı %78.3, özgüllüğü %78.6, pozitif olabilirlik oranı 3.65, negatif olabilirlik oranı 0.28'di. Rastlantısal SPN'lerin ileri yaştaki hastalarda saptanması ve SUVmax değerinin yüksek olması malignite olasılığını belirleme açısından anlamlı bulunmuştur. Fissürle ilişkili SPN'lerin benign olma olasılığı yüksek bulunduğundan takipte izlenmeleri önerilebilir. PET-BT malignite olasılığı olan hastalarda uzak metastazı da dışlayacağından aynı anda tanı ve tedavi şansı için histopatolojik tanı öncesinde elde edilebilir.
Pulmoner emboli hastalarında Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi, Basitleştirilmiş Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi ve Hestia kriterlerinin değerlendirilmesi
Şener, P. Pulmoner Emboli Hastalarında Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi, Basitleştirilmiş Pulmoner Emboli Şiddet İndeksi ve Hestia Kriterlerinin Değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2025. Pulmoner emboli (PE) tekrarlayabilen, mortalite ve morbiditesi yüksek, önlenebilir bir hastalıktır. Çalışmamızın amacı; akut PE hastalarında mortalite ve prognostik faktörlerin belirlenmesinde PESİ, sPESİ sınıflamaları ve Hestia kriterlerinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla 378 akut PE hastası çalışmaya alındı. Hastaların %52,1'i kadın, %47,9'u erkek ve yaş ortalaması 67,62±15,72 yıl idi. Hastalar PESİ sınıflamasına göre 5 gruba ayrıldı. sPESİ ve Hestia'ya göre ise düşük ve yüksek riskli olarak gruplandırıldı. Hastaların %6,1'inde majör kanama, %1,1'inde PE nüksü saptandı, %24,6'sı mortal seyretti. 80 yaş üstü, kanser varlığı, hemodinamik instabilite, oksijen ihtiyacı, sağ ventrikül yetmezlik bulguları ve troponin yüksekliği mortalite ile anlamlı bulundu. Multipl lojistik regresyon analizinde sadece troponin yüksekliği anlamlı idi (p=0,034). 30 günlük mortaliteyi öngörmede PESİ, sPESİ sınıflaması ve Hestia kriterleri benzer duyarlılık ve negatif öngörü değerine sahip olsa da lojistik regresyon analizine göre sadece PESİ sınıflaması anlamlı bulundu (p=0,002). Hestia kriterlerinin düşük riskli PE hastalarını yüksek duyarlılık ve negatif öngörü değeri ile belirleyebileceğini gösterse de yüksek risk grubundaki PE hastalarını değerlendirme ve prognostik performansının doğrulanması ve geliştirilmesi gerektiği görüldü. PESİ risk sınıflaması kardiyak troponin ve sağ yetmezlik bulguları ile birleştirilerek yeni bir model oluşturuldu. Bu yeni model ile hastaların risk sınıflandırmasında ve buna bağlı karar verme sürecini iyileştirmede daha fazla fayda sağladığı görüldü. Anahtar Kelimeler: Pulmoner emboli, PESİ, sPESİ, Hestia
Obstrüktif uyku apne sendromunda pozitif havayolu basınç tedavisinin enerji metabolizması üzerine etkileri
Amaç: Bu çalışmada pozitif havayolu basıncı (PAP) tedavisi uygulanan OSAS hastalarında tedavi öncesi ve tedavi sonrası enerji metabolizması değişikliklerini değerlendirmeyi amaçladık.Metod: Çalışmaya >18 yaş 39 hasta kabul edildi. PSG'de orta-ağır OSAS saptanan CPAP tedavisi planlanan hastalar dahil edildi. CPAP tedavisi öncesi ve sonrasında Metabolik Holter Cihazı (SenseWear Pro3 Armband, SWA) ile enerji metabolizması değerleri kaydedildi.Sonuçlar: Hastaların yaş ortalaması 51,53± 11,16 / yıl (K/E:17/22)'dı. Hastaların 15 (%38,46)'ine BPAP, 24 (%61,54)'üne CPAP tedavisi başlandı.3 gün Metabolik Holter Cihazı kullanımı sonrasında;1-Hastaların günlük toplam enerji tüketimi, tedavi öncesinde 482,44 ± 296 kCal/gün, tedavi sonrasında 524,51 ± 343,18 kCal/gün, istatiksel olarak anlamlı saptandı (p<0,000).2-Hastaların günlük fiziksel aktivitesi (günlük yürüyüş mesafesi, toplam adım sayısı) tedavi öncesinde 7867 ± 3319 adım/gün, tedavi sonrasında 12416 ± 1451 adım/gün, istatiksel olarak anlamlı saptandı (p<000).3-Hastaların günlük toplam istirahat süresi (immobilizasyon, uyku dahil toplam uzanma süresi) tedavi öncesinde 7,90 ± 1,36 saat/gün, tedavi sonrasında 7,44 ±1,42 saat/gün, istatiksel olarak anlamlı saptandı (p<000).4-Hastaların günlük toplam uyku süresi tedavi öncesinde 5,50 ± 1,88 saat/gün, tedavi sonrasında 5,87 ± 1,20 saat/gün, istatiksel olarak anlamlı saptandı (p<000).Tartışma: Bu çalışmada PAP tedavisi ile günlük enerji tüketimi artmaktadır. Böylece obezite, DM, HT gibi hastalıkların PAP tedavisi ile kontrol altına alınması sağlanabilir. Ayrıca PAP tedavisi ile uyku nörofizyolojisindeki düzelme ile efektif uyku sağlandığından uyku süresi azalmış ve dolayısı ile gün içi fiziksel aktivite süresi uzamıştır. Bu etkiler ile hastaların tedaviye uyumu artar.Sonuç olarak PAP tedavisi OSAS'da her hastanın kullanması gereken tedavidir. Hastalar PAP tedavisi konusunda teşvik edilmelidir.Anahtar Kelimeler: Obsrüktif Uyku Apne Sendromu, Metabolik Holter Cihazı, PAP Tedavisi
Kayısı kükürtleme işinde çalışan işçilerde sülfür dioksit gazına maruziyetin bronş hiperreaktivitesi üzerine etkisi
7-OZET KAYISI KÜKÜRTLEME İŞİNDE ÇALIŞAN İŞÇİLERDE SÜLFÜR DİOKSİT GAZINA MARUZİYETİN BRONŞ HİPERREAKTİVİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ AMAÇ: Malatya yöresinde kayısı kükürtleme işinde çalışan sağlıklı işçilerde sülfür dioksit gazının bronş hiperaktivitesi üzerine etkisini araştırmak GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya yaşları 16-63 arasında 30 sağlıklı erkek kayısı işçisi ve 25 kişiden oluşan kontrol grubu dahil edildi. Kayısı mevsiminden 1 ay önce, bu kişilerin demografik özellikleri, solunumsal yakınmaları, özgeçmişleri, alışkanlıkları belirlendikten sonra, işçilere fizik muayene, alerji testi, SFT ve BPT yapıldı. İşçiler, kayısı hasat sezonu ve kükürtleme işlemi bitiminde tekrar görüldü. Bu görüşmede, işçilere kükürtleme işlemi ve kükürtleme odasının özellikleri ile işlem sonrası gelişen şikayetler sorulduktan sonra tekrar BPT yapıldı. Ayrıca işçilerden seçilen 10 kişiye, sahada islim odasına girmeden önce ve çıktıktan sonra SFT yapılarak bu işçilerde akut etkilenmenin düzeyi araştırıldı. BULGULAR: Yaşları 16-63 (34.6 ± 14.2) arasında değişen 25 erkek kayısı işçisi çalışmaya alındı. Bütün işçilerin fizik muayeneleri normaldi. İşçilerin 2'sinde (%8) cilt testi pozitif iken, 23 kişide (%92) negatif bulundu. İşçilerin kayısı kükürtleme mevsimi öncesi hastanede yapılan bazal SFT (FVC, FEVı, FEVı/FVC, FEF, FEF25-75) ölçümleri ile mevsim sonu SFT ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı düşme 43tespit edilmedi. Mevsim öncesi 25 işçiden 4'ünde (%16) BPT testi pozitif bulundu. Mevsim öncesi BPT testi negatif iken mevsim sonunda pozitif BPT elde edilen bir işçi oldu. Sahada 10 işçiye yapılan SO2 gazına maruz kalmadan hemen önce ve- maruziyetten hemen sonraki S FT parametrelerinden FEV//FVC hariç diğer parametrelerdeki düşüşler istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Kronik etkilenmeyi araştırmak üzere, kontrol grubunun SFT değerleri ile işçi grubunun maruziyet öncesi SFT değerleri karşılaştırıldı, ancak değerler arasında anlamlı bir farklılık gözlenmedi. SONUÇ: SO2 gazı hava yollarında obstrüksiyon oluşturmaktadır ancak bu akut bir etkidir; gaz inhalasyonunun bronş hiperreaktivitesi üzerine etkisi gösterilememiştir. Anahtar kelimeler: Bronş hiperreaktivitesi, bronkoprovokasyon, bronkokonstriksiyon, ' sülfür dioksit gazı 44
Kronik obstruktif akciğer hastalığı olan hastalarda senesans ve hastalık şiddeti ile karotis damar değişiklikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Senesans, kişinin homeostaz dengesinin progresif olarak bozulması sonucu hastalık veya ölüm riskinin artması durumudur. Her hücre bölünmesinde genetik bilginin değişmeden korunmasını sağlayan telomerler yaşlanmayla kısalır ve bu kısalmayı yavaşlatan enzim telomerazdır. Bu çalışmada, KOAH'da hücresel yaşlanma ile ilişkili serum telomeraz aktivitesi, inflamasyon belirteçleri, cilt elastikiyeti ve karotis kominis arterin intima-media kalınlığı araştırılmış, normal yaşlanma sürecinden olan farklılıkların tartışılması amaçlanmıştır. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları polikliniğinde takip edilen ve onam formu alınan 44 KOAH (60.4±7.51) ve kontrol grubu olarak 42 olgu (57.9±8.23) çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubundaki tüm olgulara solunum fonksiyon testi yapılarak SGRQ, CAT ve mMRC anketleri uygulandı. LDL, HDL, TSH, trigliserit, telomeraz, Nrf2, sürfaktan protein-D, ve Vitamin D düzeyleri için açlık kan örnekleri alınarak, Doppler USG ile arteria carotis communis'ten intima-media kalınlığı ölçümü yapıldı, MPA-5 deri elastikiyetini ölçen prob ile deri elastikiyet düzeyi ölçüldü. KOAH ve kontrol grubunda sırasıyla ortalama Nrf2 (4,84 pg/mL ve 13,77 pg/mL), sürfaktan protein-D (1908,64 pg/mL ve 1577,72 pg/mL), telomeraz (25,39 pg/mL ve 34,13 pg/mL) ve Vitamin D (31,98 ng/mL ve 54,26 ng/mL) olup, gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (telomeraz için p=0,007; SP-D, Nrf2 ve Vitamin D için p<0.01). Karotis kommunis arterden ölçülen intima-media KOAH'ta daha kalın bulundu (p=0,02). İki grup arasında cilt elastikiyet düzeyi, serum LDL, HDL, trigliserit, TSH anlamlı fark gözlenmedi. Sonuç olarak, yaşlanma ile ilişkili çalışmada değerlendirilen endotipik ve fenotipik özelliklerin benzer yaş gruplarına göre KOAH'ta daha belirgin olduğu, enflamasyon ve yaşlanma süreci arasındaki kısır döngünün hastalık sürecini daha da olumsuz etkileyebileceği düşünüldü.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığında anksiyete ve depresyon semptomlarının egzersiz performansı ve yaşam kalitesine etkisi
ÖZETAmaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan hastalarda depresyon ve anksiyeteye beklenene göre çok daha az tanı konmaktadır. Depresyon ve anksiyete KOAH'lı hastaların egzersiz kapasitesini ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada amacımız KOAH'a eşlik eden anksiyete ve depresyon semptomlarının sıklığını araştırmak, depresyon ve anksiyete semptomları ile hastanın nefes darlığı şiddeti, hastalığın evresi, yaşam kalitesi ve egzersiz kapasitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir.Gereç-Yöntem: Şubat 2010 ? Nisan 2012 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvuran hastalar değerlendirildi ve bunlar arasından 90 stabil KOAH'lı hasta telefon ile veya sözel olarak davet edilerek bu çalışmaya alındı. Hastalara anksiyete ve depresyon semptom taraması için Hastane Anksiyete ve Depresyon (HAD) Ölçeği, yaşam kalitesinin değerlendirilmesi için St. George Solunum Anketi (SGRQ), egzersiz performansının değerlendirilmesi için altı dakika yürüme testi, nefes darlığının şiddetini değerlendirmek için spirometri ve Medical Research Council (MRC) dispne ölçeği uygulandı.Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %18,9'u evre 1, %64,4'ü evre 2, %15,6'sı evre 3, %1,1'i evre 4 KOAH idi. Hastaların en düşük yaşı 39, en yüksek yaşı 78 ve yaş ortalaması 62,92±8,49 idi. Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği uygulanan 90 hastanın %26,7'sinde (24 hasta) depresyon, %12,2'sinde (11 hasta) anksiyete semptomları saptandı. Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeğinde anksiyete için kesme puanı 10, depresyon için kesme puanı 7 idi. Altı dakika yürüme mesafesi minimum 180 m, maksimum 671 m ve ortalama yürüme mesafesi 494,16±88,57 metre idi. St. George Solunum Anketi semptom skoru ortalaması 55,56±20,11; aktivite skoru ortalaması 45,50±13,38; etki skoru ortalaması 28,79±20,35; toplam skoru ortalaması 38,31±16,75 hesaplandı. Hastaların %21,1'i MRC evre 1, %55,6'sı MRC evre 2, %20'si MRC evre 3, %3,3'ü MRC evre 4 idi.Evre 1 (%18,9) KOAH'lı hastalarda anksiyete ve depresyon ile yaşam kalitesi arasında, evre 2 (%64,4) KOAH'lı hastalarda depresyon ile yaşam kalitesi arasında anlamlı korelasyon saptandı. Evre 2 KOAH'lı hastalarda depresyon ile altı dakika yürüme mesafesi arasında negatif yönde anlamlı korelasyon saptandı. Evre 1, 2, 3 KOAH'lı hastalarda dispne şiddeti ile SGRQ skorları arasında anlamlı korelasyon saptandı. Evre 2 KOAH'lı hastalarda dispne şiddeti ile altı dakika yürüme mesafesi ve evre 1, 2 KOAH'lı hastalarda altı dakika yürüme mesafesi ile SGRQ skorları arasında negatif yönde anlamlı korelasyon saptandı.Sonuçlar: Hafif ve orta evre KOAH'lı hastalarda (FEV1?%50) yaşam kalitesi ile anksiyete ve/veya depresyon arasında, dispne düzeyi ile yaşam kalitesi arasında, dispne düzeyi ile egzersiz performansı arasında, yaşam kalitesi ile egzersiz performansı arasında ilişki saptanmıştır. Orta KOAH'lı hastalarda dispne düzeyi ile depresyon arasında ilişki saptanmıştır. Bu çalışmaya katılan hastaların %84'ü hafif ve orta evre KOAH'lı hastalardan oluşmaktaydı. Ayrıca 53-78 yaş aralığındaki KOAH'lı hastalarda yaşam kalitesi ile depresyon semptomları arasında ilişki saptanmıştır. KOAH'lı hastalarda dispne şiddeti, hava yolu obstrüksiyon düzeyi, depresyon ve anksiyete semptomları, egzersiz performansı ve yaşam kalitesi ölçütlerinin herbiri KOAH'lı hastanın hayatını etkileyen bütünün parçalarıdır ve birbirleriyle ilişkilidirler. Hastayı değerlendirirken bu bileşenlerden bir veya birkaçına odaklanılmamalı, parçaların hepsine birlikte bir bütün olarak bakılmalıdır.Anahtar Kelimeler: KOAH, Anksiyete ve Depresyon, Dispne, Egzersiz Kapasitesi, Yaşam Kalitesi
Kistik fibrozis dışı bronşektazi tanılı hastalarda malnütrisyonun alevlenme üzerine etkisi
Kistik fibrozis dışı bronşektaziler (KFDB); kronik öksürük, balgam ve bronşial enfeksiyon semptomlarının eşlik ettiği kalıcı anormal bronşial genişlemelerdir. Malnütrisyon, KFDB'de yetersiz besin alımı, inflamasyona ikincil artmış protein/enerji ihtiyacına bağlı gelişebilir ve alevlenme sıklığını arttırabilir. Çalışmamızın amacı KFDB hastalarında malnütrisyonun alevlenmeler üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Araştırmamıza 01.01.2020-31.08.2021 tarihleri arasında BUÜ Göğüs hastalıkları polikliniğine başvuran ICD-10 kodu J47 olan stabil dönemdeki 86 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, semptomları, SFT parametreleri, VKI, Charlson ve BACI komorbidite indeksleri, BSI, HADS, yorgunluk ağırlık skorları, bioimpedans analiz ve antropometrik ölçümleri, Toraks BT L1 kesiti iskelet kas alanı tespit edildi. NRS-2002 skoru, yıllık alevlenme sayıları arasındaki korelasyonlar ve hastane yatışları değerlendirildi. Çalışmamızda olgular NRS-2002≥3 olma durumlarına göre değerlendirildiğinde VKI, BSI, lenfosit ve hemoglobinde değerlerinde, FFMI, üst kol çevresi, baldır çevresi, SMI değerlerinde azalma ve CRP, hastaneye son 1 yıl içinde yatış değerlerinde artış ile istatistiksel anlamlılık izlendi. Alevlenme sıklığı ≥3 olan olguların FEV1 ve FVC, hemoglobin değeri, paraspinal kas alanında azalma; platelet sayısı, balgam semptomu varlığı, hastane anksiyete skoru, BSI değerinde ise artma ile istatistiksel anlamlılık izlendi. Hastaların alevlenme durumlarının ≥2 olduğu durumda FEV1, FVC'de ve dominant el kavrama testinde (DEKT) azalma; öksürük, balgam varlığında ve BSI değerinde artış ile istatistiksel anlamlılık izlenmiştir. Lojistik regresyon analizinde BSI skorundaki her bir birim artışın son bir yıl içerisinde 2 ve üzeri alevlenme geçirme riskini 1.04 kat; 3 ve üzeri alevlenme geçirme riskini 1,05 kat arttırdığı saptandı. DEKT'deki her bir birimlik artışın son 1 yıl içerisinde 2 ve üzeri alevlenme geçirme riskini %2 azalttığını; erkek cinsiyet varlığının malnütrisyon riskini %19 oranında düşürdüğü, FFMI deki 1 birim artışın malnütrisyon riskini %6 oranında azalttığını, CRP'deki bir birim artışın ise malnütrisyon riskini 1,01 kat arttırdığı saptandı. Çalışmamızın sonuçları ışığında KFDB yönetiminde günlük pratikte sıkça kullanabildiğimiz basit ve tekrarlanabilir tetkiklerin alevlenme ve malnütrisyon riskini öngörmede yol gösterici olacağını düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: alevlenme, malnütrisyon, bronşektazi
Kalıtsal trombofilinin COVID-19 pnömoni klinik ciddiyetine etkisi
Kalıtsal Trombofilinin COVID-19 Pnömoni Klinik Ciddiyetine Etkisi Giriş: COVID-19 hastalığı halen dünyada önemli bir sorun olarak devam etmektedir. Asemptomatik klinikten akut solunum sıkıntısı sendromu ile ölüme kadar değişken seyir göstermektedir. COVID-19 hastalığında endotel hasarı, koagülasyon ve fibrinolizis dengesizliği, vaskülopati, aşırı sitokin salınımı ve immünotromboz mekanizmaları görülmektedir. Bunun sonucu olarak hem arteriyel hem de venöz sistemde trombozlar görülmekte ve mortalite ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. COVID-19 pnömonisinde şiddetli koagülopati tablosu hakimdir. Biz de bu çalışma ile daha öncesinde var olan tromboza eğilim oluşturan kalıtsal trombofilinin COVID-19 pnömoni ciddiyetine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışmamız Mart 2022 - Temmuz 2022 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Covid takip polikliniğinde ayaktan takip edilen hastalarda yapıldı. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Etik Kurulu'ndan onay alınarak çalışmaya başlandı. Çalışmaya daha önce COVID-19 pnömonisi geçiren hastaların dahil edilmesi planlandı. Çalışmamıza Covid Takip Polikliniği'nde takipli COVID-19 geçirdiği dönemde RT-PCR testi pozitif olan toraks BT'si COVID-19 pnömonisi ile uyumlu olan toplam 100 olgu alındı. Olgular klinik ağırlıklarına göre ayaktan, serviste ve yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastalar olarak üç gruba ayrıldı. Çalışmaya alınan hastaların COVID-19 pnömonisi geçirdikleri döneme ait bilgileri geriye dönük olarak hastane kayıt sisteminden elde edildi. Olguların demografik özellikleri, komorbiditeleri, edinsel trombofili faktörleri, varsa uygulanan oksijen destek tedavileri kaydedildi. Pnömoni geçirdikleri döneme ait rutin laboratuar bulguları, pnömoni ağırlık indeksleri ve toraks bilgisayarlı tomografi bulguları kaydedildi. Çalışmaya katılan hastalardan kalıtsal trombofili varlığını değerlendirmek için bir tüp kan alındı ve +4 derecede saklandı. Analiz gününde Tromboz paneli FII 20210 G>A (Protrombin), FV 1691 G>A (Leiden), MTHFR 677 C>T, MTHFR 1298 A>C ve PAI-1 4G/5G çalışmaları yapıldı. Bulgular: Olguların %37'si (n=37) erkek, %63'ü (n=63) kadındı. Olguların yaş aralığı 27-84 yıl ve ortalaması 57.04 ± 12.68 yıldı. Çalışmaya alınan olguların %65'inde ek hastalık mevcuttu. Bunlardan en sık saptanan ek hastalık hipertansiyon (%37) olup, bunu sırasıyla diyabetes mellitus (%31), kalp hastalığı (%24) ve astım (%11) takip etti. Olgularda Faktör V-Leiden heterozigotluğu %16, protrombin heterozigotluğu %7, PAI-1 4G/4G mutasyonu %19, PAI-1 4G/5G mutasyonu %48, MTHFR 677 heterozigotluğu %45, MTHFR 677 homozigotluğu %6, MTHFR 1298 heterozigotluğu %42, MTHFR 1298 homozigotluğu %14 olarak saptandı. Faktör V-Leiden homozigotluğu ve protrombin homozigotluğu izlenmedi. Olguların klinik ağırlıklarına göre kalıtsal trombofili özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi (p>0.05). Ancak olguların 1'i dışında tüm olgularda kalıtsal trombofili varlığı izlendi. Yapılan korelasyon analizinde; CURB-65 ve PSI arasında pozitif yüksek düzeyde ilişki, CURB-65 ve Toraks BT yaygınlık derecesi arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki, PSI ve Toraks BT yaygınlık derecesi arasında orta düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ancak kalıtsal trombofili ile CURB-65, PSI ve toraks BT yaygınlık derecesi arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamıza alınan COVID-19 pnömonisi olan olguların hemen tamamında trombofiliye eğilim mevcuttu. Bu durumun COVID-19 pnömonisine risk oluşturduğu düşünülmüştür. Ancak kalıtsal trombofili varlığı olgu grupları arasında farklılık göstermemiştir. Bu durumun çalışmaya dahil edilen olgu sayısının kısıtlı olmasıyla ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Bununla birlikte kalıtsal trombofili ile pnömoni ağırlık göstergeleri olan CURB-65, PSI ve toraks BT'de yaygınlık derecesi arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Kalıtsal trombofili, COVID-19, pnömoni, pnömoni ağırlığı
COVİD-19 pnömonisi geçiren olgularda uykusuzluk şiddeti ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Uykusuzluk genel olarak uykuya başlamada güçlük, yeterli zaman ya da fırsat olmasına karşın uykunun süresinde, bütünlüğünde ve kalitesinde yetersizlik ve gün içine yansıyan olumsuz sonuçları ile tanımlanır. Çalışmada COVID-19 pnömonisi geçiren olgularda uykusuzluk şiddeti ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Mart 2020 - Ekim 2021 arasında COVID-19 pnömonisi geçiren, Bursa Uludağ Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'ne ayaktan başvuran, pandemi kliniklerinde ve pandemi yoğun bakım ünitelerinde yatarak tedavi görmüş 250 hasta retrospektif olarak değerlendirildi.Çalışma yapılırken Obstruktif Uyku Apnesi Sendromu(OSAS) açısından hastaların semptomları sorgulandı.OSAS tanısı ve genel olarak uyku ile ilişkili solunum bozuklukları tanısı olan hastalar çalışmaya alınmadı.Hastaların demografik özellikleri, sigara kullanımları, komorbid hastalıkları, uyku süreleri, tedavi şekilleri, pandemi klinik ve yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri not edildi.Uyku kalitesi Pitssburgh Uyku Kalitesi ölçeği (PSQI) ile Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (ISI) ile değerlendirildi. Olgulara Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi uygulandığında, total ortalama skor 6 [0-18] olarak saptandı. Hastaların 164'ü (%65,6) 5 ve üzerinde skor alarak kötü uyku kalitesine sahip olduğu saptandı. Pandemi kliniğinde daha uzun süreyle yatan hastaların uyku kalitesinin istatistiki anlamlı olarak daha kötü olduğu saptanmıştır. İmmünsüpresif hastalığı olan COVID-19 olguları insomnia açısından değerlendirildiğinde, immünsüpresif hastalık varlığının şiddetli insomnia riskinde artış ile ilişkili, istatistiki anlamlı olduğu belirlendi (p=0,001). Yoğun bakım ünitesinde takip edilen olguların Uykusuzluk Şiddeti İndeksi(ISI) total skoru ortalama değeri 7,5 [0-28], ayaktan tedavi verilen hastaların 7 [0-27] saptanmış iken kliniklerde takip edilen hastalarınki 5 [0-28] olarak saptanmıştır (p=0,023). Özellikle COVID-19'u ağır geçiren, yoğun bakımda ve hastanede uzun süre yatan hastalar olmak üzere, COVID-19 pnömonisi geçiren tüm hastalar taburculuk sonrasında psikiyatrik durum ve uyku bozukluklarının ortaya çıkabileceği unutulmamalı ve bu açıdan değerlendirilmelidir. Anahtar kelimeler: COVID-19, uyku bozukluğu, insomnia
Göğüs hastalıkları acil başvurularının hava kirliliği ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Giriş: Hava kirliliği akciğerde ve akciğer aracılığı ile sistemik dolaşıma ulaşarak solunum fonksiyonlarında azalmaya, solunum yolu enfeksiyonlarına, astım ve KOAH gelişimine ve alevlenmelerin artışına sebep olur. Literatürde Ankara ilinde hava kirliliği ile alt solunum yolu acil servis başvurularını gösteren çalışma mevcut değildir. Bu çalışma, acil servisine başvuran göğüs hastalıkları hastalarının başvuru oranlarının (astım ve KOAH yanında pnömoni, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları ve pulmoner tromboemboli) hava kirliliği ile ilişkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Araştırma, Ağustos 2018 ve Şubat 2019 tarihleri Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine Göğüs Hastalıkları konsültasyonu sonucunda primer pulmoner patoloji düşünülen hasta başvuruları alınmıştır. Araştırmaya 302 hasta dahil edildi. Araştırmada hava kirliliği indikatörleri olarak SO2, PM10 ve PM2,5 seçilmiştir. İndikatörlere ilişkin günlük veriler, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Hava Kalitesi İzleme İstasyonları Web Sitesi'nden alındı. Araştırmada hastaların demografik özellikleri, acil servise başvuru semptomları ve başvuru tanıları, arter kan gazı (pH, pCO2, pO2, sO2), tam kan sayımı (Hemoglobin ve beyaz küre), CRP ve prokalsitonin düzeyleri incelendi. Bulgular: Göğüs hastalıkları acil başvurusunda hastaların %11,6'sı astım, %33,1'i KOAH, %13,9'u PTE, %44,7'si pnömoni, %11,2'si bronşektazi, %4'ü interstisyel AH, %2'si akciğer kanseri ve %44,7'si obstrüktif AH tanılı idi. Hastalarının %87,7'sinde öksürük, %40,4'ünde balgam, %64,9'unda nefes darlığı, %37,4'ünde göğüs ağrısı, %6'sında hemoptizi ve %27,8'inde diğer semptomlar ile başvuru yaptıkları saptandı. Acil servisine başvuruda Aralık ayında hava kirletici parametrelerinden SO2, PM10 düzeylerinin en yüksek değerde olduğu saptandı. Astım, KOAH, pnömoni ve obstrüktif akciğer hastalıkları olanlarda olmayanlara kıyasla hava kirliliği parametresi/parametreleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). Öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı olanlarda olmayanlara kıyasla hava kirliliği parametresi/parametreleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). RDW ve prokalsitonin düzeyleri ile hava kirliliği parametresi/parametreleri arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Sonuçlar: Hava kirliliği düzeyi arttıkça acil servise göğüs hastalıkları nedeniyle olan başvuru sayı artmakta ve bu özellikle SO2, PM10 ve PM2,5 düzeyi artışı ile korelasyon göstermektedir. Hava kirliliğine bağlı tetikleyici faktörlerin göğüs hastalıkları nedeniyle başvuran hastalarda semptomları tetiklediği ve KOAH, astım ve pnömoni riskini artmasında önemli bir faktör olduğu belirlendi. Anahtar kelimeler: Hava kirliliği, KOAH, Pnömoni, SO2, PM10, PM2,5
Toplumda gelişen pnömoni olgularında iskemi modifiye albumin(İMA) düzeyinin prognostik önemi
Toplumda gelişen pnömoni (TGP), sık gözlenmesi, yüksek morbidite ve mortaliteye yol açması ve tedavi maliyetinin yüksek olması sebebi ile önemli bir halk sağlığı sorunudur. Son yıllarda, yeni biyobelirteçlerin kullanılmaya başlanması, yeni moleküler testlerle sonucun hızlı alınması, hem uygun tedavinin erken dönemde başlanabilmesine hem de maliyet açısından kazanç sağlanmasına olanak tanımıştır. Ayrıca prognozun erken ve hızlı belirlenebilmesi ile hasta mortalite ve morbiditesi azaltılabilindiği gibi, gereksiz hastane ve yoğun bakım yatışlarının önüne geçilerek maliyet azaltılmıştır. İskemi modifiye albümin son zamanlarda sıkça kullanılan oksidanantioksidan mekanizması ile ilişkili bir belirteçtir ve özellikle iskemi durumunda artmakla beraber birçok inflamatuar durumda da arttığı saptanmıştır. Bir oksidatif stress belirteci olan iskemi modifiye albümin (İMA) 'in pnömoni ile ilişkili olduğuna dair literatürde acil serviste az sayıda hasta ile yapılmış bir çalışma dışında, pnömoni ağırlığı ve etiyopatogenezi ile ilişkisine dair kapsamlı bir çalışma mevcut değildir. Biz bu çalışma ile pnömoni olgularında İMA düzeyinin pnömoni ağırlık indeksi, hospitalizasyon kararı ve yoğun bakım gerekliliği ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Çalışmamızda; toplumda gelişen pnömoni tanılı 150 hasta ve 150 sağlıklı gönüllünün İMA, hemogram, biyokimya, arter kan gazı, postero-anterior (PA) akciğer grafisi, gereğinde toraks bilgisayarlı tomografisi (BT) bakılarak karşılaştırıldı. Pnömoni hastalarının özgeçmiş, ek hastalık durumu ve fizik muayene bulguları kaydedildi. Pnömonili hastalar ayaktan tedavi edilenler, servis ve yoğun bakımda yatışlarına göre yatarak tedavi almalarına göre gruplandırıldı. Ayrıca hastalar pnömoni ağırlık indeksine (PSI) göre de değerlendirildi. Yüzelli TGP tanılı hastanın yaş ortalaması 61.03 ± 1.77, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 58.07±10.69 olarak bulundu. Pnömoni grubunun %38'i (n=57) kadın ve %62'si (n=93) erkek, kontrol grubunun %47,3'ü (n=71) kadın ve %52,7'si (n=79) erkekti (sırasıyla p değerleri; p=0.082, p=0.102). Çalışmamızda pnömoni grubunda İMA ile CRP arasında pozitif yönde zayıf derecede istatistiksel olarak anlamlı derecede korelasyon saptandı (p=0,001). Pnömoni grubu ile kontrol grubu arasında İMA değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılık bulunmadı (p˃0.05). Ayaktan tedavi edilen hastalarda iskemi modifiye albümin düzeyi, servis ve yoğun bakımda yatan hastalardan daha düşük, serviste yatan hastalarda ise yoğun bakım hastalarından daha düşük düzeyde bulundu (p=0,001). Pnömoni ağırlığına göre İMA ortalama değeri bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu (p˃0.05). İMA için hastaları ayaktan ve servis veya yoğun bakıma yatanlar olarak iki grupta değerlendirdiğimizde cut-off değer 77.60 ABSU, sensitivite=%64.9 spesifite=%75.0 pozitif prediktif değer=%89.2, negatif prediktif değer=%40.3 olarak saptandı. Çalışmamızın sonucunda yeni biyolojik belirteçlerden olan İMA'nın pnömoni hastalarının ayaktan veya yatırılarak tedavi edilme kararında ve yatırılacak hastanın servise veya yoğun bakıma yatırılması konusunda karar verilmesinde yararlı olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla ilgili yeni yapılacak daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Toplumda gelişen pnömoni, iskemi modifiye albümin, biyobelirteç, prognoz
KOAH'ın sigarayla ilişkili oksidatif stres patogenezinde NRF2/KEAP1 yolağının rolü
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) hava akım kısıtlanması ve artmış kronik inflamatuar yanıt ile karakterize yaygın bir akciğer hastalığıdır. Başta sigara olmak üzere, genetik ve çevresel birçok risk faktörü hastalık patogenezinde rol oynamaktadır. Çalışmamızın amacı KOAH'ın sigarayla ilişkili oksidatif stres patogenezinde Nrf2/Keap1 yolağının rolünün araştırılması, altta yatan patofizyolojinin daha net anlaşılması ve sigara ilişkili KOAH' ta yeni destekleyici belirteçlerin (Nrf2, Keap1, Gsk-3β, Malondialdehit, Peroksinitrit) kullanılıp kullanılmayacağının belirlenmesidir. Çalışmamıza kliniğimize başvuran 31 KOAH hastası, 31 sigara içicisi olup KOAH tanısı almamış olan kişiler ve 34 sigara içmeyen gönüllüler dahil edildi. KOAH hastalarının rutin kan tetkikleri yapıldı. KOAH hastaları ve sigara içen kişilere solunum fonksiyon testi yapıldı. Her üç grubun periferik venöz kan örneklerinde Nrf2, Keap-1, Gsk-3β, Peroksinitrit ve Malondialdehit çalışıldı. Analizlerde SPSS 22,0 Windows versiyon paket programı kullanıldı. Çalışmaya katılan KOAH hastaları, sigara içen kişiler ve sigara içmeyen gönüllüler arasında yapılan karşılaştırmada; Nrf2 düzeyi sigara içen kontrol grubunda diğer iki gruba göre anlamlı düzeyde düşük saptandı. Keap1 düzeyi KOAH grubunda her iki kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşüktü. GSK-3β düzeyi KOAH grubunda daha yüksek düzeydeydi fakat bu fark istatistik olarak anlamlı değildi. KOAH hastaları aldıkları tedaviler yönünden değerlendirildiğinde LABA kullanan hastalarda ise peroksinitrit düşük saptandı (p=0,012). Peroksinitrit düzeyleri KOAH grubunda anlamlı düzeyde yüksekti. Verilerimiz Nrf2, Keap1, Gsk-3β, MDA düzeyleri ile KOAH ve sigara kullanımı arasında anlamlı ilişki olmadığını göstermektedir. KOAH'ın sigarayla ilişkili oksidatif stres patogenezinin açıklanmasında daha geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır.
Kistik fibrozis olan ve olmayan bronşektazi hastalarında inflamatuar ve oksidatif stres belirteçlerinin araştırılması
Bronşektazi bronşların anormal ve geri dönüşümsüz genişlemesiyle karakterize ilerleyici bir solunum yolu hastalığıdır. Bronşektazi nedenlerinden biri olan kistik fibrozis (KF); akciğer, pankreas, bağırsak, ter bezlerinde görülen, otozomal resesif kalıtımlı bir gen hastalığıdır. KF tanısı için yenidoğan tarama testleri yapılmasına rağmen yetişkin hastalarda tanı almamış KF hastaları olabilmektedir. KF ve KF dışı bronşektazide genellikle enfeksiyonun neden olduğu kronik enflamasyon ve oksidatif stres bulunur. KF hastalarında enfeksiyon dışında bu iki durumu tetikleyen farklı yolaklar da vardır. Bu nedenle enfeksiyon olmayan dönemlerde KF dışı bronşektaziye göre KF hastalarında daha fazla inflamasyon olması beklenir. Çalışmanın amacı, enfeksiyon olmayan dönemindeki KF ve KF dışı bronşektazi ayrımında, inflamatuar ve oksidatif stres belirteçlerinin tanısal değerini araştırmaktı. Böylece kandan bakılan, hızlı sonuç veren, pahalı olmayan ve tanısal değeri olan bir test araştırılmıştır. Çalışmamıza kliniğimizde takipli 21 KF ve 29 KF dışı bronşektazi hastası ile 31 sağlıklı gönüllü dahil edildi. KF ve KF dışı bronşektazi hastalarından örnekler, enfeksiyon olmayan ve semptomlarının stabil olduğu dönemde alındı. Çalışmaya alınan hastaların cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), sigara ve kronik hastalık öyküsü, kullandığı ilaçlar, kolonizasyon durumu, son 1 yılda hastane yatış sayısı, son 1 yılda atak sayısı kaydedildi. Her üç grup için tam kan sayımı, eritrosit sedimantasyon hızı (ESH), C- reaktif protein (CRP), Prostaglandin F2 alfa (PGF2 alfa), malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), nükleer faktör eritroid 2 ile ilişkili faktör 2 (Nrf 2), interlökin (IL) 17 ve IL 22 ve fekal elastaz sonuçları değerlendirildi. Lökosit, nötrofil ve CRP'yi, KF hastalarında sağlıklı gönüllülerden ve KF dışı bronşektazi hastalarından yüksek bulduk. ESH ise hem KF hem KF dışı bronşektazi hastalarında sağlıklı gönüllülere göre daha yüksekti. PGF2 alfa için KF dışı bronşektazi ile KF arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p:0,513). MDA KF ve KF dışı bronşektazi hastaları arasından KF grubunda daha yüksek saptanmıştır (p:0,01). GSH KF hastalarında KF dışı bronşektaziye göre istatistiksel olarak anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır (p:0,045). IL 17, IL 22 ve fekal elastaz KF hastalarında KF dışı bronşektaziye göre yüksek saptanmış olmasına ragmen bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi (p:0,869, p:0,859, p:0,545). MDA ve GSH'ın, KF ve KF dışı bronşektazilerde belirgin farklılığının olması, ayırıcı tanıda kullanılabilineceklerini düşündürmektedir. Ancak yine de ayırıcı tanıda kullanılabilecek bu ve buna benzer inflamatuar-oksidatif stres belirteçlerinin araştırılacağı, daha çok katılımcı içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı alevlenmesinin ağırlığını belirlemede serum iskemi modifiye albumin düzeyinin değerlendirilmesi
Giriş: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), yüksek morbidite ve mortalite riski nedeni ile önemli bir halk sağlığı sorunudur. Hastalığın patogenezi ve ilerlemesinde rol alan temel faktörler inflamasyon ve oksidatif strestir. KOAH alevlenmesinde hipoksi sırasında reaktif oksijen radikallerinin arttığı, oksidan ve antioksidan sistemler arasındaki dengenin bozulduğu bilinmektedir. İskemi modifiye albumin (İMA), oksidatif stres koşulları altında oluşan modifiye olmuş bir serum albuminidir. Literatürde miyokard iskemisi, pulmoner emboli, kardiyopulmoner resüsitasyon, enfeksiyonlar, serebrovasküler iskemi, akut mezenterik iskemi, diabetes mellitus, son evre böbrek hastalıkları, bazı kanserler, sepsis, metabolik sendrom, karaciğer hastalıkları, sistemik skleroz ve obstrüktif uyku apne sendromunda İMA'nın arttığını gösteren çalışmalar vardır. KOAH alevlenmesinde İMA düzeyinin değerlendirildiği az sayıda hasta ile yapılmış sadece bir çalışma mevcuttur. Çalışmamızda, İMA düzeyinin KOAH alevlenmesinin prognozunu belirlemede kullanılabilirliğini araştırmayı amaçladık. Materyal- Metod: Çalışmaya KOAH grubundan 90 ve kontrol grubundan 60 olmak üzere toplam 150 olgu dahil edildi. KOAH grubu; stabil KOAH hastaları (n=34), NİMV uygulanan KOAH alevlenme hastaları (n=33) ve NİMV uygulanmayan KOAH alevlenme hastaları (n=23) olmak üzere 3 alt grupta değerlendirildi. Ayrıca hastalar NİMV tedavisinden bağımsız olarak ayaktan stabil KOAH hastaları, servis yatışı olan KOAH alevlenme hastaları ve yoğun bakım yatışı olan KOAH alevlenme hastaları olarak 3 alt grupta incelendi. Hastalarda İMA, tam kan sayımı, C-reaktif protein (CRP), biyokimyasal analiz ve SpO2 değerlendirmeleri yapıldı. Hastaların sosyodemografik özellikleri, medikal öyküleri, hastaneye yatış süreleri kaydedildi. Bulgular: KOAH'lı hastaların yaş ortalaması 67 (min-max: 51-80), kontrol grubunun yaş ortalaması ise 65 (min-max: 50-80) olarak bulundu. Çalışmamızda kontrol grubu ile, stabil KOAH hastaları, NİMV uygulanan KOAH alevlenme hastaları ve NİMV uygulanmayan KOAH alevlenme hastalarının İMA değerleri karşılaştırıldı. Stabil KOAH hastaları ile kontrol grubunun İMA düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,258). NİMV uygulanmayan ve uygulanan grubun İMA düzeylerinin ortalaması, stabil KOAH grubuna göre yüksek olarak bulundu (p<0,001). NİMV uygulanan grubun İMA ortalaması da NİMV uygulanmayan gruba göre yüksekti (p<0,001). İMA ve albumin değerleri arasında negatif korelasyon saptandı (p<0,001, r=0,476). İMA ve SpO2 değerleri arasında da negatif korelasyon bulundu (p<0,001; r=0,615). İMA ile CRP arasındaki ise pozitif yönde korelasyon vardı (r=0,539; p<0.001). Sonuç: Çalışmamızın sonucunda, SpO2 düşüklüğü ile korele artış gösteren İMA'nın KOAH'ın alevlenme döneminde, non-invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacının değerlendirilmesinde ve hatta alevlenme döneminde yoğun bakım ünitesine gereksinimi belirlemede yararlı olabileceği düşünülmüştür.
SARS-COV-2 hastalarında serum ACE düzeyi ve hipertansiyon ilaçları arasındaki ilişki
Yeni bir virüs olan Sars-CoV-2, 2019 yılı sonunda Çin'in Hubei eyaletinde başlayıp pandemiye neden olmuştur. Virüs dokulara serum angiotensin converting enzim 2 (ACE2) molekülü ile birleşip girmektedir. Antihipertansif ilaçlardan Angiotensin converting enzim inhibitörlerinin (ACEi) insan dokularında ACE2 salınımını arttırıp Sars-CoV-2'nin dokulara geçişini kolaylaştırabileceği konusunda görüşler vardır. Sars-CoV-2 nedeniyle hastaneye yatan hastalarda antihipertansif ilaç kullanımı ve klinik ağırlık arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar varsa da bunların ACE ile olan ilişkisini inceleyen çalışmalar kısıtlıdır. Çalışmamızda, serum ACE düzeyinin antihipertansif ilaçlarla (özellikle ACEi) ve klinik ağırlık ile olan ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Sars-cov-2'ye bağlı gelişen viral pnömonilerde semptomları olan hastaların tanısında RT-PCR ve toraks BT bulgularının karşılaştırılması
COVID-19 tanısında altın standart tanı yöntemi boğaz ve burun sürüntüsünden elde edilen ve viral RNA'yı saptayan reverse transkripsiyon polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) testidir. Semptomatik hastalarda toraks bilgisayarlı tomografi (BT) COVID-19 enfeksiyonunu erken evrede tanımlayabilir. Buzlu cam opasiteleri, multifokal yamalı konsolidasyon ve/veya periferik dağılımlı interstisyel değişiklikler, COVID-19 için tipik toraks BT bulguları olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmada semptomatik ve hastaneye yatırılan hastalarda, klinik ve laboratuvar bulguları ile RT-PCR ve toraks BT bulgularının ilişkisini ve toraks BT'nin tanısal performansını araştırmayı amaçladık. Çalışma pandemi kliniğinde yatan toplam 408 hasta ile yapıldı. Çalışmamıza RT-PCR testi pozitif olup toraks BT bulguları COVID-19 pnömonisi ile uyumlu olan 176 hasta, RT-PCR testi negatif olup toraks BT bulguları COVID-19 pnömonisi ile uyumlu olan 181 hasta ve RT-PCR testi pozitif olup toraks BT bulguları normal olarak saptanan 51 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil olan bütün hastalar semptomatik olup COVID-19 tanısı için hastalara rutin olarak RT-PCR testi yapıldı ve toraks BT çekildi. Araştırma popülasyonu 164 kadın (%40,2) ve 244 erkekten (%59,8) oluştu. Hastaların yaş aralığı 34-86 yıl ve yaş ortalaması 45,2±16,7 yıldı. Eşlik eden hastalık oranı %35,8 (n:146) idi. Semptomların dağılımı sıklıkla öksürük (%65,2), ateş (%40,7), halsizlik (%35,3) ve nefes darlığı (%32,6) olarak belirlendi. Hastaların %55,6'sında (n:227) PCR testi pozitif iken %44,4'ünde (n:181) PCR testi negatifti. Hastaların %87,5'inde (n:357) BT bulgusu saptanırken, %12,5'inde (n:51) BT sonucu normaldi. BT bulgusu olanların %74,3'ünde (n:303) tipik BT bulgusu, %13,2'sinde (n:54) ise atipik BT bulgusu saptandı. PCR testi pozitif olanların %77,5'inde BT bulgusu mevcuttu. Bunların %62,1'inde tipik BT bulguları %15,4'ünde atipik BT bulguları saptandı. PCR testi pozitif olan toplam 227 hastanın 32'sinde (%14,1) ilk PCR sonucu negatif olup, 2. veya 3. PCR sonucunda pozitiflik saptandı. Bu 32 hastanın %65,6'sında (n:21) tipik BT bulguları, % 6,2'sinde (n:2) atipik BT bulguları saptanırken, %28,1'inde ise (n:9) BT bulgusu yoktu Nefes darlığı tipik BT grubunda (normal BT; %11,8 vs tipik BT; %36,6 vs atipik BT; %29,6 p=0,001), boğaz ağrısı ise normal BT grubunda (normal BT; %41,2 vs tipik BT; %19,8 vs atipik BT; %22,2 p=0,005) diğer gruplardan daha yüksek saptandı. Miyalji (%22,0 vs %13,3; p=0,022), halsizlik (%39,6 vs %29,8; p=0,039) ve baş ağrısı (%18,1 vs %9,4; p=0,013) semptomları PCR testi pozitif saptanan hastalarda, negatiflere kıyasla daha yüksekti. Laboratuvar parametrelerinde CRP düzeyi (10,1 vs 3,5; p<0,001), D-dimer düzeyi (0,4 vs 0,3; p=0,031), ferritin düzeyi (126,9 vs 46,8; p<0,001) ve IL-6 düzeyi (8,9 vs 3,8; p=0,001) BT bulgusu olanlarda BT sonucu normal olanlara kıyasla yüksek saptandı. Çalışmamızda BT bulgusu olan hastaların yaş ortalaması, BT sonucu normal olan hastalara göre yüksek bulundu (46,6±16,6 vs 35,8±13,8; p<0,001). Erkek cinsiyet (BT bulgusu olan %62,5; BT sonucu normal olan %41,2 p=0,006) ve komorbidite varlığı (BT bulgusu olan %38,1; BT sonucu normal olan %19,6 p=0,012), BT bulguları olan hastalarda anlamlı olarak daha yüksek saptandı. PCR sonuçları referans olarak alındığında, COVID-19 enfeksiyonunu göstermede toraks BT'nin duyarlılığı %77,6 olarak saptandı. Sonuç olarak; çalışmamızda toraks BT sonuçları, COVID-19'u tespit etmede anlamlı bulunmuştur. RT-PCR testi tanıda şu an için altın standart tanı aracı olmaya devam etmektedir. Ancak negatif RT-PCR testi olanlarda temas öyküsü, klinik bulgular ve görüntüleme bulguları COVID-19 tanısında birlikte değerlendirilmelidir. Tipik BT bulguları olan hastaların izole edilerek, yanlış tanıdan kaçınmak için RT-PCR testinin tekrarlanması gerekmektedir. Özellikle ileri yaş ve komorbidite varlığında ve mortalitenin yüksek olduğu hastalarda, PCR sonucu negatif bile olsa başvuru anında çekilen toraks BT hastalığın erken teşhisi açısından çok önemlidir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, pnömoni, RT-PCR, toraks BT
Onkolojik hastalarda görülen pulmoner tromboembolinin tanı,klinik ve prognoz açısından genel popülasyon ile karşılaştırılması
Giriş ve Amaç: Maligniteli hastalarda pulmoner tromboembolizm (PTE), sık gözlenen ve ölümcül olabilen bir komplikasyondur. Maligniteli hastalarda görülen PTE'nin (Mi-PTE) tanısı, tedavisi ve prognozu genel popülasyonda görülen olgulardan farklıdır. Bu çalışmada, PTE tanılı hastalarda malignite varlığının klinik tablo ve prognoz üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Merkezimizde 2020-2023 tarihleri arasında PTE ön tanısı ile tetkik edilen her biri 80 kişilik üç hasta grubunun (PTE, Mi-PTE ve kontrol) semptomları, risk faktörleri, laboratuvar verileri, PTE lokalizasyonu ve klinik skorları (Wells Skoru, Modifiye Geneva Skoru ve malignite hastalarında ek olarak Khorana skoru) dosyalarından retrospektif olarak kaydedildi. Prognoz ve mortalite skorları (PESI, Bova, Pompe-C, 30 günlük mortalite ve Modifiye Glasgow Prognostik Skoru) ile mortalite zamanları da kaydedildi. Bulgular: En sık saptanan malignite, akciğer ve beyin tümörleri idi. Malignite hastalarının %15'i erken evrede, %35'i lokal ileri evrede, %50'si metastatik evrede idi. Olguların 54'ü (%67,5) aktif kemoterapi alıyordu. Hastaların başvuru semptomları her iki grupta benzerdi. Embolinin pulmoner arterde yerleşim yerleri benzer olmakla birlikte pulmoner trunkus yerleşimi Mi-PTE grubunda daha sık görüldü (p=0,05). Mi-PTE grubunda nötrofil/lenfosit oranı (p=0,006), monosit/lenfosit oranı (p=0,01) ve trombosit/lenfosit oranı (p=0,015) daha yüksekti. Mi-PTE grubunda PESI skoru daha yüksek (p<0,01) olmasına rağmen ekokardiyografide sağ ventriküler disfonksiyonu daha az oranda tespit edilirken (p=0,031), Troponin-I ve BNP değerlerinde anlamlı farklılık saptanmadı. Mi-PTE grubunda üç aylık (p<0,01) ve bir yıllık mortalite (p<0,01) oranı daha yüksek olmasına rağmen 30 günlük mortalite oranları iki grup arasında benzerdi (p=0,087). Sonuç: Sonuçlarımız PTE olgularında malignite varlığının inflamatuvar indeksleri artırdığını ancak klinik seyir ve emboli şiddetinde genel popülasyona göre anlamlı bir fark oluşturmadığını göstermiştir. Malignite olgularında tespit edilen artmış uzun vadeli mortalite, PTE dışında kanserle ilişkili diğer mortalite nedenlerine bağlı olabilir. Malignite hastalarında mevcut PTE risk tahmin ve şiddet değerlendirme skorlarının yetersiz kaldığı ve maligniteye özgü faktörleri göz önünde bulunduran yeni skorlama sistemlerinin geliştirilmesi gerektiği düşündürmektedir.
Obstrüktif uyku apne hastalarında ortalama apne süresinin koroner arter hastalığı üzerine etkisi
Uyku sırasında gelişen obstrüktif apne, hipopne ve/veya solunum çabası ile karakterize bir hastalık olan obstrüktif uyku apne (OUA); kardiyovasküler, serebrovasküler ve metabolik pek çok komorbidite ile ilişkilidir. Apne/hipopne atakları; hipoksi, hiperkapni ve solunumsal asidoza sebep olarak sistemik enflamasyona zemin hazırlamaktadır. Sistemik enflamasyon; oksidatif strese yol açmakta, endotel fonksiyon bozukluğu ve ateroskleroz üzerinde rol oynamaktadır. Hastalığa eşlik eden komorbiditelerin ortaya çıkmasında oksidatif stresin önemli bir yeri olduğu düşünülmektedir. Günümüzde hastalığın şiddetini sınıflamada kullanılan Apne-Hipopne İndeksi (AHİ) sayısal olarak OUA ağırlığını gösterse de hastanın maruz kaldığı hipoksi süresini ve şiddetini objektif olarak göstermemektedir. Bu çalışmada, polisomnografi kayıtlarında ölçülen ortalama apne süresinin koroner arter hastalığı (KAH) gelişimi ile ilişkisini tanımlamak amaçlanmıştır.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı'nda hava yolu epitel hücreleri, lenfosit, nötrofil ve makrofaj apoptozisi
Küçük hücreli dışı akciğer kanserlerinde ERCC1 ve RRM1 gen ekspresyonlarının prognostik değeri
Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserlerinde ERCC1 ve RRM1 Gen Ekspresyonlarının Prognostik DeğeriAmaç: Akciğer kanseri, tanı ve tedavideki tüm gelişmelere rağmen kansere bağlı ölümlerin en sık nedenidir. Prognozun belirlenmesi ve tedaviden yararlanımın arttırılabilmesi için yeni moleküler belirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. ERCC1 (Excision repair cross-comlemetation group 1) nükleotid eksizyon tamir komplexinin 5' endonükleazını kodlayan DNA hasar tamir genidir ve RRM1 de (Regulatory subunit of ribonucleotide reductase) ribonükleotid redüktazın regülatuar alt birimini kodlayan gendir; her ikisi de akciğer kanserli hastaların prognozunu ve kemoterapiye yanıtı belirlemedeki yararları araştırılmaktadır. Biz de, ileri evre KHDAK'li hastalarda RRM1 ve ERCC1 gen ekspresyon profillerinin prognozu ve tedaviye direnci belirlemedeki etkisini araştırmayı hedefledik.Gereç ve yöntemler: Çalışmamızda ileri evre KHDAK'li hastadan bronkoskopik yöntemle alınan biyopsi örneklerinin parafin blokları eritilerek elde edilen mRNA'lardan, RT-PCR yöntemi kullanılarak RRM1 ve ERCC1 gen ekspresyon profilleri incelendi.Bulgular: Çalışmaya alınan 76 hastanın yaş ortalaması 59,8 ± 9,3 (yıl ± SS) idi. Gen ekspresyon düzeyleri ERCC1 için medyan 4,9 (aralık: 2-9), RRM1 için medyan 6,85 (aralık: 1,3-17,7) saptandı. Medyan ekspresyon değerleri cut-off değeri olarak alındığında ERCC1 ve RRM1 düzeyleri ile yaş, cinsiyet, histolojik tip, ECOG, kilo kaybı karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Düşük ERCC1 mRNA düzeyli hastalar (medyan: 5 ay) ile yüksek düzeyli hastaların sağkalım süreleri (medyan: 6 ay) arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p= 0,41). Benzer şekilde düşük ve yüksek RRM1 mRNA düzeyli hastaların sağkalım süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p=0,43). Sağkalım analizleri kemoterapi alan ve almayan hastalara ayrı ayrı uygulandığında, ERCC1 ve RRM1 düzeylerine göre sağkalımlar arasında da anlamlı farklılık yoktu.Sonuç: Çalışmamızda KHDAK'li hastalarda ERCC1 ve RRM1 gen ekspresyonları düzeyi ile prognoz ve tedaviye direnç arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. ERCC1 ve RRM1 ekspresyonlarının prognozu ve tedaviye direnci belirlemede yardımcı belirteçler olarak kullanılmasını değerlendirebilmek için daha geniş serilerde çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varıldı.Anahtar sözcükler: Küçük hücreli dışı akciğer kanseri, ERCC1, RRM1
Akciğer kanserli hastalarda PET/BT bulguları ile bilinen prognostik faktörlerin karşılaştırılması
Amaç: Akciğer kanseri tanı ve tedavi alanındaki tüm gelişmelere rağmen tüm dünyada her iki cinste de kanserden ölümlerin birinci nedenidir. Prognozu belirlemede tümörün evresi hala en önemli faktördür. Ancak aynı evredeki hastalarda bile sağ kalım süreleri farklı olması nedeniyle, prognozu belirlemek için ek faktörlere gereksinim vardır. Bu çalışmada, akciğer kanserinde FDG-PET'in ([18F]-fluoro-2-deoxy-D-glucose Positron Emission Tomography) prognostik faktör olarak rolünü değerlendirmek amacıyla, primer tümörün SUVmax değerinin (maximum Standardized Uptake Value) histolojik, radyolojik ve klinik verilerle ilişkisinin incelenmesi hedeflendi.Gereç ve Yöntemler: Çalışmada Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğine Haziran 2006 ile Ağustos 2009 tarihleri arasında başvuran, kesin akciğer kanseri tanısı almış, evre I-IV arası, KHDAK (Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri) ve KHAK (Küçük Hücreli Akciğer Kanseri) 97 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi.Bulgular: Çalışmaya alınan 8 (% 8,2) kadın, 89 (% 91,8) erkek hastanın ortalama yaşları 57,3 yıl idi. (aralık: 32-81). Histolojik olarak, 38 (% 39,2) adenokarsinom, 33 (% 34) epidermoid karsinom, 11 (% 11,3) KHAK ve 15 (% 15,5) alt tipi belirlenemeyen KHDAK'lı olgu bulunmaktaydı. Evre I-IIIA grubunda 30 (% 30,9), evre IIIB-IV grubunda 67 (% 69,1) hasta bulunmaktaydı. SUVmax ile tümör boyutu arasında zayıf pozitif korelasyon saptandı (r=0,255 p=0,012). Santral yerleşimli tümörlerde SUVmax, perferik olanlara göre anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p=0,047). SUVmax'ın solunum fonksiyon testinde (SFT) hava yolu obstrüksiyonu olanlarda, obstrüksiyon olmayanlara göre anlamlı olarak daha düşük olduğu bulundu (p=0,026). SUVmax ile histolojik alt tip, TNM evresi, T, N, M kategorileri, atelektazi varlığı, tümör radyolojik görünümü ve sınır özelliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamadı.Sonuç: Çalışmamızda çoğunluğu ileri evrelerde olan akciğer kanseri olgularında SUVmax ile TNM evresi ve histolojik alt tip arasında ilişki saptanamadı. Buna karşılık SUVmax ile tümör boyutu arasında pozitif korelasyon saptandı. Her ne kadar ulaşabildiğimiz İngilizce literatürdeki klinik çalışmalarda değerlendirilmemiş olsa da bizim çalışmamızda, SUVmax ile SFT bulguları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Akciğer kanserinde SUV'un prognoz ile ilişkisine ve FDG tutulumunu etkileyen parametrelere yönelik prospektif, çok merkezli, geniş hasta sayılarıyla yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, prognoz, FDG PET, SUV
KOAH'da vitamin D'nin rolü
ÖZETAmaç: Bu çalışmada KOAH'lı hastalarda vitamin D düzeyi ve vitamin D eksikliğinin, KOAH gelişimi ve akciğer fonksiyonları ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Temmuz 2011- Ekim 2011 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvuran, klinik olarak KOAH düşünülen ve solunum fonksiyon testi ile GOLD kriterlerine göre KOAH tanısı konulan 40 yaş üzeri, halen sigara içen veya bırakmış 86 stabil hasta ile benzer yaş ve cinsiyete sahip sigara içen veya bırakmış 72 sağlıklı yetişkinden oluşan kontrol grubu karşılaştırılmıştır. Çalışmaya katılan hasta ve kontrol grubundaki kişilerden onam formu alındıktan sonra, bir anket formu ile katılımcıların sosyo-demografik özellikleri, semptomları ve medikal öyküleri sorgulanmıştır. Vitamin D düzeyini değerlendirmek amacıyla, serum 25(OH)D3 ile beraber serum albümin, parathormon, kalsitonin, fosfor, kalsiyum değerlerini içeren biyokimyasal değerlendirme yapılmıştır.Bulgular: Serum ortalama vitamin D düzeyi, KOAH'lı hastalarda (24,2±9,9 ng/mL), kontrol grubundan (30,8±8,3 ng/mL) anlamlı boyutta daha düşüktür (p<0,001). KOAH'lı hastalarda (% 39,5) vitamin D eksikliğinin (?20 ng/mL), kontrol grubundan (% 5,6) daha yaygın olduğu saptanmıştır (p<0,001). KOAH'lı hastalarda vitamin D düzeyini etkileyen bağımsız faktörleri belirlemek amacıyla yapılan lineer regresyon analizinde (yaş, cinsiyet, VKİ ve sigara içme yoğunluğuna göre standardize edilmiştir) FEV1 düzeyinin vitamin D düzeyini belirleyen bağımsız bir faktör olduğu saptanmıştır (beta=0,286 p=0,007).KOAH'lı hastalarda, hastalık şiddetinin vitamin D eksikliğinin üzerine etkisini gösteren çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; (yaş, cinsiyet, VKİ ve sigara içme öyküsüne göre standardize edilmiştir), Evre 1-2 KOAH referans alındığında, Evre 3-4 KOAH'da vitamin D eksikliği riski 2,8 kat artmaktadır (OR:2,8, p=0,024). Yeni GOLD sınıflamasına göre (yaş, cinsiyet, VKİ ve sigara içme öyküsüne göre standardize edilmiştir) A grubu referans alındığında, D grubunda, vitamin D eksikliği riski 4,83 artmaktadır (OR:4,83, p=0,003). Buna ek olarak, vitamin D'nin sigaranın akciğer fonksiyonları üzerindeki etkilerini azalttığı gösterilmiştir.Sonuç: Bu çalışmada sağlıklı yetişkinlerle karşılaştırıldığında, KOAH'lı hastalarda serum ortalama vitamin D düzeylerinin daha düşük, vitamin D eksikliğinin daha yaygın olduğu görülmüştür ve KOAH şiddeti arttıkça vitamin D eksikliğinin arttığı gösterilmiştir. Buna ek olarak vitamin D'nin, sigaranın akciğer fonksiyonları üzerindeki etkilerini azalttığı saptanmıştır. Ancak şu an için KOAH'da akciğer fonksiyonlarının birincil ve ikincil korumasında vitamin D eksikliği tedavisinin kullanımı için, uzun takipli randomize kontrollü çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Akciğer fonksiyonları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), Vitamin D.
Bronkoplevral fistüllerde cerrahi onarım teknikleri
Bronkoplevral fistül, göğüs cerrahisi ameliyatları sonrasında görülebilecek en sıkıntılı komplikasyonlardandır. Tedavi sürecinde multidisipliner cerrahi yaklaşım gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı BPF gelişen olgularda cerrahi kapama yöntemleri ile cerrahi dışı yöntemleri kıyaslamak ve cerrahi kapama yöntemlerini tam iyileşme, rekürrens fistül ve sağ kalım açısından incelemektir. Kliniğimizde 2000-2016 yılları arasında anatomik rezeksiyon sonrası gelişen BPF nedeniyle fistül onarımı yapılan 52 hasta vardır. Bu hastalar yaş, cinsiyet, DM, KOAH, Tbc, immunosupressif ilaç kullanımı gibi risk faktörleri açısından incelenmiştir. Ayrıca bu hastalar ilk operasyonda bronş kapama yöntemi olarak manuel kapama, stapler ile kapama ve subkarinal diseksiyon yapılması gibi cerrahi teknikler açısından; ve fistül onarımını takiben rekürrens, fistül, tam iyileşme ve sağ kalım açısından retrospektif olarak incelenmiştir. İstatistiksel olarak cerrahi kapama tekniklerinin cerrahi dışı tekniklerle kıyaslanmasında ve cerrahi kapama tekniklerinin kendi içinde karşılaştırılmasında tek değişkenli ikili lojistik regresyon analizi kullanıldı. Bu çalışmada cerrahi teknikler, omentopeksi ve canlı kas doku flepleri (interkostal kas, serratus anterior kası, latissimus dorsi kası, pektoralis major kası, diafragma) olmak üzere iki grupta incelendi. Omentopeksi uygulaması tam iyileşme açısından 6.250 kat daha üstün bulundu (p=0,058). Cerrahi yöntemler, cerrahi dışı yöntemlerden tam iyileşme açısından 3,7530 kat daha üstün bulundu (p= 0.026). Sağ pnömonektomi uygulamasının rekürrens fistül oluşumu açısından 6,222 kat daha riskli olduğu görüldü. Elde edilen sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,030). Sol pnömonektomi, rekürrens fistül açısından istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,975). Omentum transpozisyonu uygulaması rekürrens fistül açısından istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.220). Sonuç olarak, BPF onarım yöntemlerinde cerrahi kapama tekniklerinin üstün olduğu görüldü. Cerrahi kapama yöntemlerinden de omentopeksinin üstün olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: BPF, Tam iyileşme, Rekürrens fistül
COVID-19 pnömonisi nedeniyle yatarak tedavi alan hastalarda uzun dönem semptom varlığı ve COVID-19'a bağlı komplikasyonların değerlendirilmesi
SARS-CoV-2 enfeksiyonu (COVID-19), dünya çapında ciddi anlamda mortalite ve morbiditeye sebep olmuş bir pandemidir. Ağır enfeksiyondan sonra hastalığın bazı semptomları uzun süre devam edebilmekte ve yeni komplikasyonlar gelişebilmektedir. Bu çalışma, orta ve ağır COVID-19 enfeksiyonu tanısı ile hastanede yatmış olan hastaların taburculuktan sonraki altı ay içindeki şikayetlerini, hastalıkları ve bununla risk faktörlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi pandemi servisine COVID-19 tanısı ile 01.03.2020 ve 31.08.2022 tarihleri arasında interne edilmiş olan hastalar tarandı. Çalışmaya 5993 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar verileri, vücut kitle indeksleri, yatış döneminde aldıkları tedaviler, oksijen desteği ihtiyaçları, hastanede yatış süreleri, radyolojik olarak akciğer tutulumları, bazı komorbiditeleri kaydedildi. Bu hastalar telefon ile görüşülerek taburculuktan sonraki altı ay içinde var olan semptomları için sorgulandı. Hastaların özellikleri ile semptomları arasındaki risk katsayıları lineer regresyon analizi ile belirlendi. Tüm hastalardan yazılı onam alındı. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Etik Kurulu'ndan onay alındı. Hastaların yaklaşık dörtte birinde post-COVID semptom mevcuttu. Bu hastalarda en sık görülen semptom halsizlik ve yorgunluktu. En sık gözlenen komorbidite arteriyel hipertansiyondu. Tip II diyabetes mellitus, arteriyel hipertansiyon, intersitisiyel akciğer hastalığı malign hastalık, COVID 19 akciğer tutulumunun, hastalık döneminde yüksek serum C- reaktif proteinin ve sigara içiyor olmanın; yapılan hemen hemen tüm analizlerde ciddi risk faktörleri olduğu gösterilirken normal vücut kitle indeksine sahip olmanın koruyucu bir faktör olduğu görüldü. Gelecekte bir benzerinin görülme riski olan bu pandeminin uzun dönem semptomlarının ve bu semptomların risk faktörlerinin araştırılması için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Kistik fibroz dışı bronşektazi hastalarında inhaler tedavilerin solunum fonksiyonlarına ve atak sıklığına etkisi
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kistik fibroz dışı bronşektazi hastalarında inhaler tedavilerin solunum fonksiyonlarına ve atak sıklığına etkisinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Retrospektif dosya taraması şeklinde dizayn edilen çalışmaya Mart 2019-Ocak 2022 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde BT/HRCT ile bronşektazi tanısı almış, 18 yaşından büyük 146 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan hastaların yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi, eğitim durumu, sigara içme durumu, ek hastalıklar, hastalık süresi, bilinen etyolojik faktörler sosyodemografik veriler olarak kaydedildi. Bronşektazi tanısı olan hastaların son 1 yıl içindeki alevlenme sayıları kaydedeildi.Hastaların mMRC skorları belirlenip, BT/HRCT ile mReiff skorlaması yapılarak mReiffclass ile bronşektazi sınıflaması hafif, orta ve ağır olarak yapıldı. Hastaların solunum fonksiyon değerleri FEV1, FVK ve FEV1/FVK olarak kaydedildi. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 146 hastanın 90'ı (%61.6) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 56,14±16.22 idi. Ortalama vücut kitle indeksi 26,68±5.21'di. Sigara kullanma durumuna baktığımızda 112'si (%76.7) hiç sigara kullanmamıştı. Hastaların 78'inde(%53.4) bronşektazi etiyolojisi bilinmiyordu. Bilinen etiyolojik nedenlere baktığımız zaman 51'i (%34.9) postenfeksiyöz (pnömoni dışı) nedenlerdi. Hastaların 88'inde (%60.3) ek hastalık mevcut iken, en sık görülen komorbidite astımdı. mMRC dispne ölçeğine göre 66(%45.2) hastanın mMRC skoru ''0''dı. Modifiye Reiff skorlamasına göre yapılan sınıflamada hastaların 91'i (%62.3) hafif bronşektazi olarak sınıflandırıldı. Solunum fonksiyon testine göre yapılan değerlendirmede hastaların 26'sında (%17.8) havayolu obstrüksiyonu vardı. İnhaler kortikosteroid kullanan 93 (%63.7) hasta varken, 32 (%21.9) hasta antikolinerjik kullanıyordu. Hastaların 18'inin (%12.7) son 1 yıl içinde 2'nin üzerinde alevlenme öyküsü vardı. Antikolinerjik tedavi alan hastaların büyük çoğunluğunun (%71.8) mMRC skoru 0 veya 1'di. Hastaların büyük çoğunluğunda solnum fonksiyon testinde obstrüksiyon izlenmezken, son 1 yıl içinde 2 ve altında alevlenme yaşayanların sayısı daha fazlaydı. İnhaler kortikosteroid kullanan hastalarında büyük çoğunluğunun (%76.2) mMRC skoru 0 veya 1'di. Antikolinerjik tedavi alan gruba benzer olarak inhaler kortikosteroid tedavi alan hastaların da büyük çoğunluğunda solnum fonksiyon testinde obstrüksiyon izlenmezken, son 1 yıl içinde 2 ve altında alevlenme yaşayanların sayısı daha fazlaydı. Tartışma ve Sonuç: Kistik fibroz dışı bronşektazi hastalarında, inhaler antikolinerjik ve inhaler steroid tedavilerin solunum fonksiyonlarına ve atak sıklığına etkisinin olmadığı görüldü. Kisitk fibroz dışı bronşektazide inhaler tedavilerin solunum fonksiyonlarına ve atak sıklığına etkisi ile ilgili az sayıda literatürün içinde yerini alacak olan bu çalışma, bundan sonra yapılacak çalışmalara ışık tutacaktır. Anahtar kelimeler: Bronşektazi, inhaler tedavi, fonksiyonel durum
Omalizumabın 10 yıldan fazla kullanan ağır astım tanılı hastalardaki etkinliği ve güvenirliği
Giriş ve Amaç Ağır alerjik astımlı hastaların tedavisinde kullanılan omalizumab, etkili olduğu gösterilmiş, kullanımı giderek artan bir monoklonal antikordur. Bu çalışmada ağır alerjik astımlı hastalarda kullanılan omalizumab tedavisini 10 yıl ve üzerinde kullanan hastalarda omalizumabın etkinliğini ve güvenirliğini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Omalizumab tedavisinin etkinliği ve güvenirliği hastaların dosyaları retrospektif incelenerek değerlendirilmiştir. Hastaların omalizumab tedavisi süresince klinik değerlendirilmesi aylık olarak yapılmıştır. Tedavi etkinliğinin değerlendirmesinde Küresel Astım Girişimi (GINA) klavuzunda belirtildiği şekilde astım semptom kontrol seviyesi kullanılmıştır. Bunun yanında mevcut tedavileri, hastane başvuruları, atak sayıları, yan etkileri de kaydedilmiştir. Bulgular 36 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların 25'i kadın ve yaş ortalaması 54,7±12,9 yıldır. Total IgE seviyesi 247,1±179,4 IU/ml, eozinofil seviyesi 419,5 240,9/L'dır. Omalizumab tedavi süresi 11,3±0,9 yıldır (10-15 yıl). Omalizumab tedavisi sonunda 23 (%63,9) hastada iyi kontrollü, 13 (%36,1) hastada kısmi kontrollü astım mevcuttur. Hastaların son bir yılı değerlendirildiğinde 16 (%44,4) hastada son bir yıl içerisinde hiç planlanmamış doktor başvurusu görülmemiştir. Son bir yıl içerisinde 5 hastada bir, 4 hastada da 2 astım alevlenme nedenli hastane yatış görülmüştür. 11 hastada son bir yıl içerisinde sistemik steroid kullanımı mevcuttur. Yıllar içerisinde değerlendirildiğinde istatistiksel farklılık olmasa da özellikle 6 yıldan sonra ilk yıllara göre hastalık kontrolünün daha kötü olduğu görülmüştür. Bunun yanında başlangıçtaki IgE ve eozinofil seviyeleri ile uzun dönemdeki kontrollerinin korelasyonu yapıldığında IgE seviyesi ile bir ilişki görülmezken eozinofil seviyesi 500/L'nin üzerinde olan hastalarda kontrolün daha iyi olduğu görülmüştür. Hastalar omalizumab ile ilişkilendirilen önemli bir yan etki yaşamamıştır. Tüm tedavi süresince 4 hastada lokal yan etki, 3 hastada da ilaç ile ilişkili olduğu düşünülen myalji görülmüştür. Bu yan etkiler, tedavi başlangıcından sonraki ilk üç yıl içerisinde görülmüştür ve tedavinin üçüncü yılından sonra hastalarda herhangi bir yan etki görülmemiştir. Sonuç 10 yıl ve üzeri omalizumab kullanan hastaların değerlendirildiği literatürde rastlanılan ilk çalışmadır. Bu çalışma gerçek yaşam koşullarında 10 yıl ve üzerinde süren omalizumab tedavisinin kontrolsüz alerjik astımda etkin ve iyi tolere edilen bir tedavi olduğunu göstermiştir.
Stabil astımlı olgularda endotel disfonksiyonun değerlendirilmesi ve astım kontrolüne etkisinin belirlenmesi
Amaç: Stabil astım hastalarında endotel disfonksiyonu gösteren endocan ve ICAM 1 düzeyini belirlemek ve bunların astım kontrolüyle ilişkisini ortaya koymayı amaçladık. Materyal metod: ÇalışmayaMayıs 2018 – Kasım 2018 tarihleri arasında Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğinde takip edilmekte olup çalışmaya katılmayı kabul eden ve dahil edilme kriterlerine uyan (18 yaş üzerinde, astım tanısı alan, bilinen kardiyovasküler hastalığı, nörolojik hastalığı, diabetes mellitus hastalığı, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı, malignite vb ek hastalığı olmayan hastalar )stabil astım olguları ve kontrol grubu alındı. Olguların yaş, cinsiyet, eğitim durumu, yaşama alanı, aile öyküsü, VKİ ve sigara öyküsü gibi demografik verileri ve solunum fonksiyon testi sonuçları kaydedildi. Astım hastaları GINA 2019 sınıflamasına göre hafif, orta ve ağır olarak sınıflandırıldı. Astım grubuna astım kontrol testi yapıldı. Olguların endocan, ICAM1, ECM, IL8, periostin ve eozinofil düzeyleri biyokimyasal olarak incelendi. Bulgular: 50 astım, 39 kontrol grubu olgusu incelendi. Gruplar arasında sosyo-demografik olarak farklılık saptanmadı. Astım grubunda FEV1 (L, %pred), FEV1/FVC değerleri anlamlı olarak düşük saptandı. Obez astımlı olgularda FVC (L) ve FEV1 (L)değeri obez olmayan astımlı olgulara kıyasla anlamlı olarak düşük bulundu. Endocan, ICAM 1, ECM, IL8, periostin ve eozinofil değerleri astım grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek ancak astım ağırlık sınıflamasındaki gruplararasında ve kontrol altında olan ve olmayan gruplar arasında benzer bulundu.Endotel disfonksiyon belirteçlerinden ICAM-1 ile ECP arasında pozitif korelasyon vardı, diğer belirteçler arasında korelasyon görülmedi. Sonuç: Bu çalışmada astım hastalarında endocan ve ICAM1'in hastalığın ağırlığından ve kontrol altında olup olmamasından bağımsız olarak endotel disfonsiyonun göstergesi olabileceği gösterildi. ICAM-1 düzeyi ile ECP arasında pozitif yönde korelasyon olması eozinofilik astım hastalarında endotel disfonksiyonun daha fazla olabileceğini düşündürmektedir. Astım fenotiplerine göre endotel disfonksiyonun değerlendirildiği daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Astım, Endotel Disfonksiyonu, Endocan, ICAM
KOAH akut atakla yatan hastalarda diyafram disfonksiyonu sıklığı ve prognoza etkisi
Amaç: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); toplumda sıklığı giderek artmakta olan, alevlenmelerle seyreden önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Alevlenmeler esnasında gelişen diyafram disfonksiyonu, hastalık prognozunu olumsuz etkilemektedir. Diyafram disfonksiyonu, ultrasonografi yöntemi ile yatak başında ölçülebilmektedir. Tek merkezli prospektif çalışmamızda ultrasonografi yöntemi kullanarak KOAH akut atak nedeniyle yatırılan hastaların diyafram disfonksiyon sıklığı ile diyafram disfonksiyonunun prognoza etkisini belirlemeyi amaçladık. Ek olarak solunum yetmezliği nedeniyle noninvaziv mekanik ventilasyon (NIMV) kullanımı gereken hastalarda diyafram disfonksiyonu ve NIMV başarısı arasındaki ilişkinin araştırılması da amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Göğüs Hastalıkları kliniğine KOAH akut atak ile yatırılan 50 hasta çalışmaya alındı. Yatış ve taburculuk günü hastalara diyafram ultrasonografisi yapıldı. Taburcu olan hastalar altı aylık dönem için takibe alındı. Hastaların demografik verileri, laboratuvar testleri, NIMV gereksinimi ve başarı durumu, altı aylık mortalite ile bu dönemdeki acil başvuru, servis ve yoğun bakım yatış sayıları kaydedildi. Diyafram disfonksiyonu olan ve olmayan gruplar arasında bu verilerin istatistiksel analizi yapıldı. Bulgular: Hastaların 10'unda (% 20) yatışta diyafram disfonksiyonu saptandı. Altı aylık mortalite diyafram disfonksiyonu olan grupta daha yüksek saptanırken (p>0.01), acil servis başvuru, servis ve yoğun bakım yatış sayıları benzer bulundu (p>0.05). Diyafram disfonksiyonu olan grupta NIMV başarısı daha düşük saptandı (p<0.01). Yüksek mMRC skoru, komorbidite varlığı, başvuruda NIMV ihtiyacı ve solunum yetmezliği olan hastalarda diyafram disfonksiyonu daha sık saptandı (p<0.05). Sonuç: KOAH atak ile başvuran diyafram disfonksiyonu olan hastalarda, hastane içi ve 6 aylık takipte mortalite daha yüksektir ve NIMV başarısızlığı daha sık görülmektedir. DD'nu hızlı, güvenilir ve non invaziv olarak saptayan diyafram ultrasonu yöntemi KOAH akut atakta bir prognoz belirteci olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Diyafram, Disfonksiyonu, KOAH, Akut Atak, Prognoz
Obstruktif uyku apnesinde inflamatuar belirteçlerin değerlendirilmesi
Amaç: Son yıllarda birçok sistemik hastalıkta olduğu gibi obstrüktif uyku apne sendromunda da inflamasyonun önemli rolü olduğunu gösteren çalışmalar yayınlanmıştır. Bu çalışmada tümör nekroz faktör alfa (TNF alfa), interlökin 6 (IL-6) ve serum serbest DNA (ccfDNA) konsantrasyonlarının hastalık şiddeti ve tedavi ile olan ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 2017-2019 yılları arasında polisomnografisi yapılan ve apne hipopne indeksi (AHİ) 5'in üzerinde olan 52 katılımcı hasta, AHİ 5'in altında olan 10 katılımcı kontrol grubu olarak alınmıştır. Tüm katılımcıların ayrıntılı demografik ve klinik özellikleri ile PSG kayıt sonuçları kaydedildi. TNF alfa ve IL-6 düzeyleri ELISA bioassay yöntemi kullanılarak, ccfDNA ise DNA izolasyon kitleri kullanılarak ölçümleri kaydedildi. Hastalık şiddeti ve bazı klinik parametrelerle ile ilişkisi olup olmadığı araştırıldı. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları arasında, baktığımız inflamatuar belirteçler açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Ancak, ccfDNA ortalamaları hasta grubunda kontrol grubuna göre daha yüksekti fakat istatistiksel olarak anlamlı değildi (p= 0,71). Bu belirteçlerin hastalık şiddeti ile ilişkisi değerlendirildiğinde de hafif-orta ve ağır gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. IL-6 ve ccfDNA ortalamaları ağır grupta fazlaydı fakat istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,47; p=0,58). Bakılan klinik özelliklerden Epworth skalası ve VKİ ile IL-6 arasında aynı yönlü zayıf derecede korelasyon saptandı. Yine bu belirteçler açısından NIMV kullanan ve kullanmayan hastalarda anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Bu çalışmada, değerlendirilen inflamatuar belirteçler (TNF alfa, IL-6 ve ccfDNA) ile hastalık şiddeti arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Ancak, bu belirteçlerin bazılarının, bir kaç klinik özellikle zayıf korelasyon gösterdiği saptandı. İnflamatuar belirteçlerin obstrüktif uyku apnesi sendromunda rolünü ortaya koymada daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Obstrüktif uyku apne, İnflamasyon, TNF alfa, IL-6, ccfDNA
COVİD-19 pandemisi sürecinde astım takibinde teletıp hizmetlerinin etkinliği
Giriş: Teletıp, birbirinden uzak mekanlar arasında bilgi ve iletişim günümüz teknolojisini kullanarak tanı, tedavi değerlendirme, önleyici hekimlik amaçlarına yönelik birey ve toplumun sağlığını geliştirme amacı taşıyan sağlık hizmet çeşididir. 2019'un sonlarında ortaya çıkan nCOV-19 adlı virüse bağlı COVİD-19 pandemi sürecinde sosyal kısıtlamalara gidilmiştir. Özellikle kronik hastalığı olanlar bu süreçte hastanelere gidememiş ve takipleri problem haline gelmiştir. Astım hastalarının takibinde uzaktan iletişim ve bilgi teknolojileri aracılığıyla teletıp yöntemleri kullanılmasının etkinliği hakkında çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir. Amaç: Takipli hastalarımızın hastane başvurularını azaltarak COVİD-19 maruziyet riskinin yüksek olduğu hastanelere başvurularının azaltılması hedeflenmiştir. Uzaktan iletişim kanallarının kullanılması ile hasta hekim işbirliğinin artması, hastaların hastane başvurusu olmadan da hastalık kontrollerinin etkin bir şekilde sağlanabilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 18-65 yaş arası tarafımızca astım tanısı solunum fonksiyon testleri ile kesinleştirilmiş tarafımızca takipli 328 adet hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan olguların prospektif klinik değerlendirmesi ve ölçeklerin değerlendirilmesi tek hekim tarafından teletıp uygulamaları ile en az 3 kez yapılmıştır. Çalışmamızda kontrol grubu olarak çalışmamıza katılan tarafımızca takipli astımlı hastalarımızın pandemi döneminden önce hastane kayıtlarından ulaşılacak olan 1 yıl içerisindeki rutin kontrollerindeki yakınma, bulgu, kullanılan astım ilaçları, özgeçmiş, soygeçmiş ve AKT sonuçları kullanılmıştır. Dosya taraması 31/06/2020 ile 01/02/2020 tarihleri arasını kapsamaktadır. Bulgular: Katılımcıların mevcut verileri teletıp ile takip öncesi yüz yüze olmuş olan verileri ile karşılaştırıldığında istatiksel olarak belirgin farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Takiplerde AKT puanlarında hafif azalma görülse de istatiksel olarak anlamlı saptanmamıştır (p>0.05). Katılımcıların takiplerdeki AKT sonuçlarının hastalık şiddetine göre karşılaştırılması sonucu ağır persistan astımlılarda istatiksel anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05). Çalışmamızda ek hastalık varlığının takiplerdeki AKT sonuçlarına olan etkisi incelendiğinde istatiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir (p<0.05). Tartışma ve Sonuç: Astım takiplerinin teletıp yöntemleri ile yapılması sonucu alınan verilerin istatiksel olarak anlamlı farklılık göstermemesi teletıp yöntemlerinin yüz yüze görüşmelere alternatif olabileceğini düşündürmektedir. AKT puanlarının zamanla azalma eğiliminde olduğu görülmektedir. Bu durum takiplerin tamamen teletıp ile sürdürülmemesi gerektiğini öngördürmesi açısından önemlidir. Özellikle ağır persistan astımlıların teletıp yöntemleri ile takibi planlandığında tek başına semptom takibi ve hasta beyanına bağlı anketler yeterli olmamaktadır. Hastalarımızın kormorbiditeleri astım kontrolünü sekteye uğratmaktadır. Her görüşmede komorbiditelerin de değerlendirilmesi, tedavilerin düzenlenmesi, risk faktörlerinin değerlendirilmesi ya da gerekirse ek hastalık ilişkili uzmanlık dallarından tele-konsültasyon ile multidisipliner yaklaşım önerilmektedir. Sonuç olarak astım yakın takip gerektiren bir hastalık olması nedeniyle hastalık kontrolünde teletıpın önemli bir yere sahip olacağı öngörülmektedir. Teletıp ile hastalık takibi, seçilmiş hasta grubunda geleneksel yüz yüze takiplere iyi bir alternatif olacağı öngörülmektedir. Çalışmamız da bu durumu desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Astım, Teletıp, Astım kontrolü
KOAH hastalarında Leicester Öksürük Anketinin (Leicester cough questionnaire) Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Türkiye' de KOAH hastalarında kronik öksürüğü ölçmek ve değerlendirmek için herhangi bir yaşam kalitesi anketi bulunmamaktadır. Bu nedenle Leicester Öksürük Anketi' 'nin (LÖA) Türkiye versiyonunun kronik öksürüğü olan KOAH hastalarında ölçme ve değerlendirme özelliklerini test etmeyi amaçladık. Araştırmaya Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları kliniğine kronik öksürük nedeniyle başvuran 71 erkek, 4'ü kadın toplam 75 KOAH hastası (GOLD B,C,D) ve 75 sağlıklı gönüllü alındı. Hastaların ortalama yaşı 62,32 ± 7,8 yıl idi. İç yapı tutarlık ölçümündetüm alt ölçeklerin cronbach alfa katsayısı 0,72-0,86 arasında değişmekte olup tüm anket için 0,89 olarak bulundu. Test tekrar test güvenirliğinde tüm sorular için korelasyon sayısı 0,609-0,783 arasında değişmekte olup, toplam LÖA skoru için korelasyon sayısı r=0,885 olarak hesaplandı. Geçerlilik analizleri için LÖA skorları ve SF-36 ve WHOQOL-BREF-TR skorları arasındaki güçlü korelasyon izlendi (p<0,05). Sonuç olarak, KOAH hastalarında da kolay uygulanabilir ve tekrarlanabilir bir ankettir. KOAH hastalarının izleminde kronik öksürüğün değerlendirilimesinde objektif bir ölçüm yöntemi olarak kullanılabilir