Kullanıcı merkezli ürün tasarımı için bütünleşik bir zeki model: Cep telefonları üzerine bir uygulama

ivKULLANICI MERKEZLİ ÜRÜN TASARIMI İÇİNBÜTÜNLEŞİK BİR ZEKİ MODEL: CEP TELEFONLARI ÜZERİNE BİRUYGULAMA(Doktora Tezi)Diyar AKAYGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜKasım 2006ÖZETKullanıcı merkezli tasarım, müşteri gözünde ürüne değer katan; ürünkullanılabilirliği, ürün görünümü, ürünün kullanıcının duygu ve hisbeklentilerini yansıtması gibi faktörleri dikkate alan ergonomi odaklı birürün geliştirme yaklaşımıdır. Performans ve duyusal (görünüm/etki)beklentiler, ürünlerin kullanıcı merkezli tasarımında dikkate alınan ikitemel kriterdir. Performans beklentilerinin analizi için standartyöntemler bulunmakla birlikte duyusal beklentilerin belirlenmesi içinhenüz kabul görmüş teknikler bulunmamaktadır. Duyusal beklentileriürün tasarımına yansıtmada önemli rol tasarımcıya düşmektedir.Tasarımcı çoğu zaman tasarıma kullanıcının üründen beklediğibeklentileri yansıtmaktan çok kendi his ve duygularını, fikirleriniyansıtmaktadır. Bu yaklaşım ise çoğu zaman ürünü başarıyaulaştıramamaktadır. Bu nedenle geleneksel tasarım proseslerinikullanarak, tasarımcıdan, kullanıcının duyusal beklentilerinikarşılayacak ürünler tasarlaması beklenmemelidir. Kullanıcılarınınsoyut, kalitatif görüş ve isteklerini tasarımcının anlayabileceği tasarımunsurlarına dönüştürecek tekniklerin kullanılması tasarımcının yeni vebaşarılı tasarımlar oluşturmasına yardımcı olacaktır. Bu tezvçalışmasının ana konusunu bu problem oluşturmaktadır. Probleminçözümü için, duyusal beklentilerle ürün tasarım parametreleriarasındaki ilişkileri tasarımcının anlayabileceği somut ve kantitatifbilgiye dönüştürecek bütünleşik bir model önerilmiştir. Önerilenyaklaşım ?Kullanıcı Merkezli Ürün Tasarımı için Bütünleşik bir ZekiModel? olarak adlandırılmıştır. Semantik Diferansiyel Ölçeği, Gri İlişkiselAnaliz, Çok Kriterli Grup Karar Verme ve Sinirsel-Bulanık Sınıflandırıcıyöntemleri önerilen modelin farklı aşamalarında kullanılmıştır. Önerilenmodel ile ilgili deneysel bir çalışma mobil telefon ürünü içingerçekleştirilmiştir. Modelin çalıştırılmasıyla, kullanıcının duyusalbeklentileri tasarımcının anlayabileceği, ?eğer öyle ise o halde?tipindeki bulanık kurallara dönüştürülmüştür. Bulanık kurallaryardımıyla, ürün tasarım parametreleriyle kullanıcı beklentileriarasındaki ilişki yapısı ortaya çıkarılmıştır.:Bilim Kodu 906.1.039:Anahtar Kelimeler Kullanıcı merkezli tasarım, semantikdiferansiyel ölçeği, gri ilişkisel analiz, çokkriterli grup karar verme, sinirsel-bulanıksınıflandırıcı: 143Sayfa Adedi: Prof. Dr. Mustafa KURTTez Yöneticisi