Kültürel coğrafya açısından bir araştırma: Burdur ili Yörükleri

Köklü bir yerleşim tarihine sahip olan Burdur ili aynı zamanda Yörüklerin yaşadığı ve göçer faaliyetlerde bulunduğu sahalardan birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Burdur ilinde yaşayan Yörüklerin yaşam biçimleri, mekân ile kurdukları etkileşim ve bu etkileşim sonucu gelişen kültürel yapının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden etnografik desen kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan verilerin temini için 2018 ve 2019 yılları içerisinde farklı tarih ve mevsimleri kapsayacak şekilde saha çalışmaları geçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar sırasında katılımcı gözlemler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler de yapılmıştır. Böylece çalışmada kullanılan verilerin büyük ve en önemli kısmı temin edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile öncelikle anlamlı bütünler halinde kodlanmış, kendi içinde kategorize edilerek tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Devamında tema ve alt temalar başlıklar halinde, kodlamalar ise bu başlıkların altında metin ya da maddeler halinde gruplandırılarak sunulmuştur. Nitel verilerin yanında çalışmada demografik bilgiler, tarım ve hayvancılık faaliyetleriyle ilgili veriler ve meteorolojik rasatlar gibi nicel verilere de yer verilmiştir. Araştırma sonucunda Yörüklerin yaşadıkları mekân ya da mekânlarla sıkı bir etkileşim halinde oldukları, dağlar, tepeler, vadiler ve yaylalar gibi diğer insanlar tarafından çok az tercih edilen alanları sosyal, kültürel ve ekonomik anlamda yaşanılabilir hale getirdikleri görülmüştür. Bu alanlarda sürdürülen göçer yaşam biçimine bağlı olarak sözlü kültür ürünlerinden halk inançlarına, geleneksel bilgi ve uygulamalardan törenlere kadar pek çok söylem ya da pratiğin geliştiği ve uygulandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte sahada göçer yaşam ve hayvancılık faaliyetlerine olan ilginin azaldığı, bu nedenle Yörük yaşam biçimi ve kültürel özelliklerinin unutulmaya yüz tuttuğu saptanmıştır. Sahada göçer yaşam biçimi ve hayvancılık faaliyetlerinin sürdürülmesine yönelik politikaların ve çalışmaların yapılması gerektiği önerilmektedir.