Kültürel değişim açısından Boşnak müzik kültürü: Kütahya örneklemi

Boşnaklık; genel itibariyle Bosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ gibi Balkan ülkelerinde yoğunlukla yaşamakta olan, tarih boyunca pek çok etnik grup ve boy ile etkileşimde bulunarak, özellikle Osmanlı Devleti'nin bu toprakları fethiyle başlayan süreçte Müslümanlığı kabul eden grupları bütünleştirici ve birleştirici bir kimlik olarak kullanılmaktadır. Özellikle Osmanlı Dönemi'nde Müslümanlığın yayılmasının ardından Boşnakların tarihsel süreç boyunca yaşamış oldukları toplumsal olaylar (Balkan Savaşları, Bosna Savaşı, Yugoslavya'nın dağılması ve bu süreçte yaşanan katliam ve soykırımlar) sonucu Boşnaklar yurtlarını terk ederek Anadolu'ya göç etmişlerdir. Anadolu'nun pek çok ili ve köyü olmak üzere göç ettikleri bölgelerde bir Boşnak kimliği ve kültürü oluşturdukları bilinmektedir. Bu çalışma; Boşnakların tarihsel süreç boyunca yaşamış oldukları iç ve dış göçler sonucu özellikle yerleştikleri Kütahya ili merkezi ve üç Boşnak köyü olarak belirlenen Çayca, Parmakören, Yenibosna köylerinde oluşturdukları, genelde Boşnak kimliği özelde ise müzik kültürünün araştırılmasını hedeflemektedir. Özellikle değişen çağ ve toplumsal olaylar, Boşnakların zaman içerisinde yerleştikleri köylerden şehir merkezlerine göç etmelerine sebebiyet vermiştir. Yaşanan bu iç göç ise çeşitli kültürel etkileşim ve değişimlere yol açmaktadır. Bu sebeple, Boşnakların göç ederek yerleştikleri bölgelerde devam ettirdikleri Boşnak kimliğinin, sosyal yaşam ve müzik pratiklerine olan etkisi, iç ve dış göçler sebebiyle oluşan kültürel değişimin, Boşnak müzikleri ve geleneklerine olan etkisinin araştırılması bu çalışmanın amaçları arasındadır. Bu amaçlar doğrultusunda gerçekleştirilen alan araştırması özelinde, Kütahya'nın üç Boşnak köyünde yaşamakta olan Boşnakların müzikal pratiklere yönelik pek çok kültürel ve tarihsel veriyi koruyamadığı saptanmıştır.