Kümülüs hücre kültüründe apoptosis ve luteinizasyon sürecinin IVF hastalarında embriyo gelişimi ve gebelik açısından değerlendirilmesi

Ovulasyon öncesi dönemde oosit etrafında kümülüs matriksinin hızla oluşumu yegâne ve dinamik biyolojik bir olaydır. Oositi çevreleyen granüloza hücreleri kümülüs oophorusu oluşturur. Kümülüs hücreleri, üreme hücrelerinin yeterli beslenmesi ve gelişim kapasitesine ulaşmasında önemli bir konuma sahiptir. Oosit çevresindeki kümülüs, granulosa ve teka hücreleri steroid sentezi ile oosit maturasyonuna katkıda bulunurlar. Kümulus granulosa hücrelerinde apoptoz normal süreçte ortaya çıkmaktadır ve kümülüs apoptozunun oosit olgunlaşması ile ilişkisi bulunmaktadır. Ayrıca erken luteinizasyonun progesteron salgısı ile oosit kalitesini bozduğu ve gebeliği negatif etkilediği konusunda çalışmalar bulunmaktadır. Yapılan çalışmalar bu hücrelerde yüksek apoptozun gebeliği negatif etkilediğini göstermiştir. Bu çalışmada kültür ortamında bırakılan kümülüs hücrelerinin apoptoza gidiş sürecinin ve luteinizasyon belirtisi olan progesteron sekresyonunun embriyo gelişimi, morfolojisi ve gebelik ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Bu araştırma Eylül 2017- Nisan 2018 tarihleri arasında Bahçelievler Medical Park Hastanesi Tüp Bebek Kliniğine başvuran herhangi bir endikasyonu olmayan 40 IVF hastası kadından alınmış olan kümülüs granulosa hücrelerinin kültürü ile gerçekleştirildi. Bu amaçla çalışma 'Biruni Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Kurul'una sunuldu ve 2017/5-8 sayı ve 26.04.2017 tarihli etik kurul onayı alındı. Kümulus granulosa hücre örnekleri hyaluronidaz uygulaması sonrası alındı 2 kez HTF solüsyonunda yıkandı ve 5x105 /ml konsantrasyonunda hücreler ekilerek sonrasında 24 saat,48 saat,72 saat,96 saat'lik periyotlarla takip edilerek apoptotik hücre oranları çıkarıldı ve HCG günü serum progesteron ölçümleri yapıldı. Bu çalışmada gebe olan grupta kümülüs hücre apoptozunun gebe olmayanlara kıyasla daha düşük olduğu, (p=0,023), HCG günü progesteron değerinin gebe olmayanlarda daha yüksek olduğu gösterildi (p= 0,021). Kültürde 4. Güne kadar elde edilen verilerden apoptoz oranının gebe olmayanlarda daha yükselen bir eğilim gösterdiği ve bunun da istatistiki olarak anlamlılığı olduğu anlaşıldı (p=0,009). Çalışmamızda 4. Güne kadar apoptotik hücre oranının hCG günü progesteron değeri ile pozitif korelasyon gösterdiği bulundu (p= 0,001). Bu çalışmada kümülüs hücre apoptozunun ve hCG günü progesteron değerinin klinik gebelik ve embriyo kalitesi ile ilişkisi bulunduğu anlaşılmıştır. Çalışmanın daha geniş gruplarda ayırıcı değerlerinin (cut off) ortaya çıkarılmasında yarar görülmektedir.