Künt toraks travması ile izole bilateral akciğer kontüzyonu oluşturulan deneysel rat modelinde Propolis'in etkinliğinin araştırılması

KÜNT TORAKS TRAVMASI İLE İZOLE BİLATERAL AKCİĞER KONTÜZYONU OLUŞTURULAN DENEYSEL RAT MODELİNDE PROPOLİS'İN ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASIGİRİŞ: Acil servise başvuran travmalı olguların %25'ini toraks travmaları oluşturur. Toraks travmalı hastaların büyük bir bölümünde kot fraktürü ve akciğer kontüzyonu gelişir. Major toraks travmalarının %30-75'inde ortaya çıkan akciğer kontüzyonu mortalite ve morbiditesi yüksek ciddi bir yaralanmadır. İzole ağır bir kontüzyonda %11 mortal seyreder (11).Propolisi, bal arıları kovanda oluşan çatlak ve yarıkların kapatılması, giriş deliğinin küçültülmesi, yavru yetiştirmek üzere hazırlanan petek hücrelerinin cilalanması,kovanda öldürülen yabancı böceklerin kokuşmasının engellenmesi, kovanıniçinin sıcak tutulması ve mikrobiyal kontaminasyonun önlenmesi, antiseptik yararlarıile de koloniyi hastalıklardan koruması gibi pek çok amaçla kullanmaktadır (85,86).Propolisin temel komponentlerinin flavonoidler olduğu tespit edilmiştir (91).Serbest radikal temizleme özelliklerinden dolayı antioksidandırlar ve lipid peroksidasyonunu inhibe ederler (92).Araştırmalarda en çok kullanılan propolisin etanolik ekstraktının antibakteriyel, antifungal, antiviral, anti-inflammatuvar, lokal-anestetik, antioksidan, immünostimülatör ve sitostatik etki gösterdiği belirlenmiştir. Günümüze kadar, Türk propolisinin antibakteriyel, antifungal, antioksidan,antikarsinojenik, yara iyileştirici gibi bazı biyolojik aktiviteleri incelenmiştir (89).Çalışmamızda, akciğer kontüzyonunda propolis kullanımının akciğerde oluşan kontüzyon üzerine olan etkilerini araştırmayı amaçladık.GEREÇ ve YÖNTEMLER:Çalışmada 61 adet Sprague Dawley cinsi rat kullanıldı.Sham ve kontrol grubu hariç diğer gruplara izole künt toraks travması uygulanarak akciğer kontüzyonu oluşturuldu. Travmanın şiddeti 1.5 joule olarak belirlendi. Propolis grubuna künt toraks travması uygulandıktan sonra 1, 2 ve 3. gün ip 300 mg/kg EPE verildi. Kontüzyon grubuna sadece künt toraks travması uygulandı. Grupların 0.,1, 2 ve 3.günlerde kan gazları, dokuda miyeloperoksidaz, katalaz; akciğer dokusu histopatolojik değerlendirme sonuçları ve yaş / kuru akciğer ağırlıkları kaydedildi.BULGULAR: Travma sonrası 7 (%11) ratta mortalite gelişti.pH değerinin Sh grubunda, 2. ve 3. gün PP grubuna göre düşük olduğu gözlendive istatistiksel fark vardı (p<0,05). pH değerinin 1.gün KT grubunda, 2.gün KT grubu ve 1.,2., ve 3.gün PP grubuna göre; ve 3.gün KT grubunda, 2. ve 3.gün PP grubuna göre düşük olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0,05).PaO2değerleri K grubunda, diğer gruplara göre istatistiksel olarak fark yoktu(p>0,05). PO2 değeri 3.gün PP grubunda, Sh grubu ve KT grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p<0,05).PaCO2değerinin Sh grubunda, 3.gün KT grubuna göre düşük, 2. ve 3.günPP grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05). 2.ve 3.gün KT grubunda, 2.ve 3.gün PP grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0,05).MPO değeri; KT ve PP grubunda tüm günlerde Sh ve K grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05). 1. ve 3.gün KT grubunda, PP gruplarına göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05).CAT değeri; 0.,1.,2 ve 3. gün KT grubu ve 1.and 3. gün PP grubunda, Sh ve K grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel fark vardı (p<0,05). CAT değeri; 2.gün PP grubu ile Sh grubu arasında istatistiksel olarak fark yoktu (p>0,05).1.,2 ve 3. gün KT grubunda CAT değeri, 2. ve 3. gün PP grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiki olarak fark vardı (p<0,05).Yaş / kuru akciğer ağırlık oranı, KT grubunda, Sh ve K gruplarına göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05). Yaş / kuru akciğer ağırlık oranı PP grubu ileSh ve K grupları arasında istatistiksel olarak fark yoktu (p>0,05). 3.gün KT grubunda, 2 ve 3. gün PP grubunagöre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05).Patoloji Skoru ve lökosit infiltrasyon skoru; 0.,1.,2. ve 3. gün KT grubu ve 1.,2. ve 3. gün PP grubunda, Sh ve K grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05).Patoloji Skoru; KT gruplarında, 3.gün PP grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarakta fark vardı (p<0,05). Lökosit infiltrasyon skorunda, 3.gün PP grubu ile Sh ve K grubu arasında istatistiksel olarak fark yoktu (p>0,05). 1.,2. ve 3. gün KT grubunda 3.gün PP grubuna göre yüksek olduğu gözlendi ve istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05).SONUÇ:Çalışmamız hazırladığımız düzenek ile ratlarda izole akciğer kontuzyonu oluşturulabileceğini göstererek bundan sonra akciğer kontüzyonu üzerine yapılacak çalışmalara örnek deneysel model oluşturmuştur. Ayrıca künt travmayla izole akciğer kontüzyonu oluşturulan ratlarda propolis kullanımının akciğerde oluşan kontüzyon şiddetini azalttığını, inflamatuvar reaksiyonu en aza indirdiğini ve koruyucu etkileri olabileceğini göstermiştir.