Küresel iklim krizinin Türkiye tarımına etkisi: Ekonometrik bir analiz

İçinde bulunduğumuz yüzyılın en büyük sorunlarından biri iklim krizidir. Özellikle sanayi devriminden sonra, insan ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla artan endüstriyel faaliyetler, çeşitli çevresel sorunları beraberinde getirmiş ve iklim değişikliğinin hızlanmasına yol açmıştır. İklim şartlarındaki değişimler farklı sektörlere de etki etmektedir. Günümüzde insan kaynaklı nedenler ile bu etkilerin belirginliği daha da artmıştır. İklimdeki değişimlerin en yoğun etkilerinin görüldüğü sektörlerin başında tarım gelmektedir. Bu kapsamda çalışmada, Türkiye'de, iklim krizinin tarım sektörüne etkisi, 1990-2020 dönemi verileri ile ARDL yöntemi kullanarak test edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak, tarımsal üretimin gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) içerisindeki payı, bağımsız değişken olarak ise, kişi başına düşen karbondioksit (CO2) salınım miktarı ve yeryüzü ısı endeksi verileri alınmıştır. Çalışmada kullanılan veriler Dünya Bankası veri tabanından elde edilmiştir. Çalışmanın ampirik bulgularına göre, uzun dönemde iklim krizini temsil eden değişkenler ile tarım sektörü arasında negatif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç teorik beklentimiz ile uyumludur. Modelin hata düzeltme terimi çalışmaktadır. Her dönem sapmaların 0.32'si ortadan kalkmaktadır. Ayrıca çalışmada, değişen iklim şartları altında gıda güvenliğinin sağlanması için sürdürülebilir tarımın önemi vurgulanmaktadır. Bunun yanında, tarımın, iklim şartlarına bağlılığının azaltılmasına yönelik çalışmaların arttırılmasının önemine değinilmekte ve çözüm önerilerine yer verilmektedir. Anahtar Kelimeler: İklim, Tarım, Gıda, Tarım 4.0, Türkiye