Kütahya ilinde tip 2 diyabetes mellitus hastalarında tedaviye uyum düzeyi ve uyumu etkileyen faktörlerin incelenmesi

Diyabet(DM) hem ülkemizde hem de dünyada sıkça görülen kronik bir hastalıktır. Hem diyabet hem de komplikasyonların yönetimi sağlık harcamalarının önemli bir kısmını oluşturur. Tedaviye uyum ile komplikasyonların önüne önemli ölçüde geçilebilir. Bu araştırma Kütahya ilinde tip 2 DM tanılı hastaların tedaviye uyumunu etkileyen faktörlerin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın tipi kesitseldir. Araştırmanın evreni Kütahya Evliya Çelebi Eğitim Araştırma Hastanesi dahiliye polikliniğine başvuran 227 tip 2 DM hastasından oluşmaktadır. Hastalara demografik bilgilerinin ve Tip 2 Diyabet Tedaviye Uyum Ölçeği'nin (T2-DTUÖ) bulunduğu anket çalışması uygulanmıştır. Ayrıca hastaların poliklinik kontrolündeki HbA1C ve açlık plazma glikoz(APG) değerleri verileri toplanmıştır. Buradan elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS (IBM SPSS Statistics 27) adlı paket program kullanılıp yapılmıştır. Bulguların yorumlanmasında frekans tabloları ve tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Araştırmaya konu olan kişilerin yaş ortalamasının 60,20±9,61 (yıl) olduğu tespit edilmiş ve 84 kişinin (%37,0) ≥65 yaş grubunda olduğu belirlenmiştir. 135 kişinin (%59,5) kadın, 82'sinin (%36,1) fazla kilolu, 180'inin (%79,3) sigara kullanmadığı ve 220'sinin (%96,9) alkol kullanmadığı belirlenmiştir. 105 kişinin (%46,3) ilkokul mezunu, 110'unun (%48,5) çalışmadığı, 190'ının (%83,7) gelirinin giderine eşit olduğu, 214'ünün (%94,3) evli ve 205'inin (%90,3) çekirdek aile tipinde olduğu belirlenmiştir. 137 kişinin (%60,4) oral antidiyabetik(OAD) tedavi aldığı, 119'unun (%52,4) 1 kez DM eğitimi aldığı, 131'inin (%57,7) diyetisyen desteği aldığı, 96'sının (42,3) haftalık ≥3 kez yürüyüş/egzersiz yaptığı ve 95'inin (%41,8) diyabetli tanıdık/arkadaşı olmadığı belirlenmiştir. İnsülin dozu ortalamasının 2,74±1,32 olduğu, ek hastalık sayısı ortalamasının 1,93±1,07 ve toplam kullanılan ilaç sayısı ortalamasının 4,30±1,93 olduğu belirlenmiştir. Hastaların Hba1c değeri ortalamasının 8,29±1,93 ve APG ortalamasının 175,56±78,82 olduğu belirlenmiştir. Tip 2 DM tedaviye uyum ölçeği(T2 – DTUÖ) genel ortalamasının 84,25±17,09 olduğu, ortanca değerin 85, en düşük değerin 37 ve en yüksek değerin 131 olduğu belirlenmiştir. Sonuçta, genel olarak tedaviye uyum orta düzeydedir. İnsülin + OAD alanların T2 – DTUÖ genel puanları, sadece OAD alanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Tedavi sadeleştikçe ve kolaylaştıkça uyum da artacaktır. Eğitim düzeyi ileri olanların, vücut kitle indeksi (VKİ) normal- kilolu olanların, DM eğitimi alanların DM tedavisine uyumu daha iyi bulunmuştur.HbA1C ve kan şekeri düzeyleri arttıkça tedaviye uyum azalmaktadır.