Kütahya yerleşim alanı zeminlerinin fiziksel ve mekanik özelliklerinin araştırılması

Ülkemizde şehirleşme için seçilmiş yerleşim alanlarının önemli bir kısmı deprem bölgelerinde yer almakta olup, günümüze kadar ağır kayıplarla sonuçlanan büyüklüğü 7'nin üzerinde birçok yıkıcı deprem bu yerlerde meydana gelmiştir. Kütahya yerleşim alanı ve çevresi, Türkiye deprem bölgeleri haritasına göre 2. derecede deprem bölgesinde yer almaktadır. Kütahya Fay Zonu şehrin güney kısmında Yellice Dağı eteklerinde bulunmakta ve yerleşime paralel olarak uzanmaktadır. Ayrıca, Kütahya'nın 100 km. güney batısında Simav ilçesinin 1. derecede deprem bölgesinde bulunması ve sık sık önemli büyüklüklere sahip depremlerin bu bölgede gerçekleşmesi, Kütahya yerleşim alanı için büyük risk oluşturmaktadır. Çeşitli nedenlerden dolayı meydana gelen nüfus artışıyla birlikle, yeni yerleşim alanlarına ihtiyaç duyulmakta ve Kütahya'da inşaat çalışmaları hızla artmaktadır. Bu çalışmada, Kütahya'daki yapılaşma sürecindeki artış göz önünde bulundurularak, bu ilde daha güvenli ve planlı bir kentleşme sağlamak ve yaşanılabilir yerleşim alanlarının oluşturulmasında katkıda bulunmak için, Kütahya yerleşim alanı zeminlerinin fiziksel ve mekanik özelliklerini konu alan bir araştırmanın gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla, Kütahya yerleşim alanı sınırları içinde daha önce yapılan 283 sondaja ait verileri içeren raporlar incelenmiştir. Ayrıca, özellikle mevcut jeoteknik sorunların tespiti, zemin birimlerinin fiziksel ve indeks, konsolidasyon ve şişme özelliklerinin belirlenebilmesi amacıyla arazi çalışmaları gerçekleştirilerek farklı lokasyonlardan örnekler alınmıştır. Görgül yaklaşımlar kullanılarak şişme parametreleri değerleri ve alansal dağılımları belirlenmiştir. Sıvılaşma analizlerinde kullanılmak üzere SPT-N verileri üzerinde ihtiyaç duyulan düzeltmeler yapılmıştır. Kütahya zeminlerinin sıvılaşma özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 6.5 ve 7.2 büyüklüğündeki depremler dikkate alınarak, güvenlik katsayısı (FL) ile sıvılaşma potansiyeli indeksi parametreleri hesaplanmıştır. Kütahya yerleşim alanının sıvılaşma potansiyeli değerlendirilmesinde kullanılmak üzere bu iki parametreyi esas alan sıvılaşma haritaları hazırlanmıştır. Sıvılaşma analizleri sonuçları dikkate alındığında, Kütahya yerleşim alanının bazı bölgelerinin ?çok yüksek? ve ?yüksek? oranda sıvılaşma potansiyeline sahip olduğu tespit edilmiştir.