Kızıldere (Denizli) jeotermal enerji sahasının reenjeksiyon olanakları

ÖZET İçerisinde yüksek oranda çözünmüş mineral içeren atık jeotermal sular ve rezervuarlardaki basınç düşümleri su baskın jeotermal sahaların en önemli sorunlarıdır. Ekonomik ve teknik açıdan uygulanabilir olması durumunda, atık suların derin akiferlere reenjekte edilme düşüncesi çok cazip görünmektedir. Ancak, büyük çaplı bir reenjeksiyon uygulaması planlanmadan önce, reenjeksiyon sırasında karşılaşılaşılabilecek ve reenjesiyonu engelleyebilecek potansiyel tehlikeler bilinmelidir. Reenjekte edilen suların kısa sürede üretim bölgesine ulaşarak sahanın sıcaklığını düşürmesi büyük bir tehlikedir. 1983 yılında 20.6 MWe güçte kurulan ve %60 kapasiteyle çalışan bir santrala sahip, Kızıldere Jeotermal Enerji Sahası, Türkiye'nin en önemli jeotermal kaynaklan arasında yer almaktadır. Sahada ortalama yılda altı milyon ton sıcak su ve 80 milyon kWh elektrik enerjisi üretilmektedir. Zirai sulama sularının kirletilmesinin ve basınç düşümünün önlenmesi ile sahadan daha fazla enerji üretilebilmesi için reenjeksiyon yapılması zorunludur. Bu çalışmada, üretim sonucu rezervuarda yıllık 0.5-0.6 bar basmç düşümü olduğu ve bugünkü şartlar altında sahanın 14 yıl daha üretim yapabileceği hesaplanmıştır. Kuyular arasında güçlü hidrolik bağlantılar olduğu saptanmıştır. Bu nedenle, reenjeksiyon bölgesinin, jeotermal sistemi kontrol eden faylardan ve üretim bölgesinden uzakta yer alması gerekliliği ortaya konulmuştur. Sonuçta, sahanın güneyinde Büyük Menderes yakınlarındaki bölge, reenjeksiyon için jeolojik ve topoğrafik olarak en uygun alan olarak belirlenmiştir. Sahada yüksek permeabiliteye sahip zonlann saptanarak, reenjeksiyon kuyularının ana fay hatlarının uzağına yerleştirilmesi durumunda reenjeksiyonun başarılı olabileceği ortaya çıkartılmıştır.