Laparoskopik kolesistektomilerde pnömoperitoneumun postoperatif atelektaziye ve Clara Cell Protein 16 düzeyine etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, laparoskopik kolesistektomi cerrahisi uygulanan hastalarda postoperatif dönemde gelişebilecek atelektaziyi akciğer ultrasonografisi ile değerlendirmek ve aynı zamanda Clara Cell Protein 16 (CCP16) düzeylerindeki değişimleri incelemektir. Böylece postoperatif akciğer hasarının invaziv olmayan yöntemlerle erken dönemde tanınması, komplikasyonların önlenmesine katkı sağlanması ve klinik pratikte akciğer ultrasonografisi ile biyobelirteç kullanımının birlikte etkinliğinin ortaya konması hedeflenmiştir. Ayrıca, bu parametrelerin klinik pratikte birbirini tamamlayıcı tanısal değer sunup sunamayacağı da araştırılmıştır. Gereç ve yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülmüş, etik kurul onayı ve hasta onamları alındıktan sonra 18– 70 yaş arası, Amerikan Anesteziyoloji Derneği sınıflandırması (American Society of Anesthesiologists- ASA sınıflandırması) I–II risk grubunda, elektif laparoskopik kolesistektomi cerrahisi uygulanan 91 hasta dahil edilmiştir. Morbid obez, ciddi komorbiditesi olan ve acil şartlarda opere edilen hastalar dışlanmıştır. Hastaların demografik verileri, sigara öyküsü, cerrahi ve anestezi süresi kaydedilmiş; intraabdominal basınca göre 8–12 milimetre civa (mmHg) Grup L (n=44) ve 12–15 mmHg Grup S (n=47) olarak iki gruba ayrılmıştır. Tüm hastalara standart anestezi indüksiyon ve idamesi uygulanmış, intraoperatif vital parametreler belirlenen zaman noktalarında kaydedilmiştir. Akciğer ultrasonografisi preoperatif (T1) ve postoperatif (T2) dönemde 12 bölgeli modifiye skorlama sistemi ile değerlendirilmiştir. CCP16 düzeyleri ise preoperatif ve postoperatif dönemde alınan venöz kan örneklerinden, Reed Biotech Human CCP16 enzim bağlantılı immünosorbent test (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay-ELISA) kiti kullanılarak ölçülmüştür. Bulgular: Akciğer ultrasonografisi sonuçlarına göre, her iki grupta da postoperatif dönemde akciğer ultrasonografi skoru (lung ultrasound score-LUS) anlamlı şekilde arttı (p<0,001), ancak gruplar arasında postoperatif artış açısından anlamlı fark yoktu (p=0,136). Vücut kitle indeksi (VKİ) ile postoperatif LUS artışı hem Grup L (p=0,039) hem Grup S'de (p=0,003) pozitif korelasyon gösterdi. Yaş, cinsiyet ve sigara öyküsünün LUS artışı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmadı. Grup S'de pnömoperitoneum süresi ile LUS artışı arasında pozitif ve anlamlı ilişki saptandı (p=0,047), Grup L'de ise pnömoperitoneum süresi LUS artışı arasında (p = 0,096) arasında pozitif yönde ilişkiler saptanmış ancak bu ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. CCP16 düzeyleri açısından, her iki grupta da postoperatif dönemde anlamlı artış izlendi (p<0,001). Ancak gruplar arasında postoperatif CCP16 düzeyleri ve artış miktarı bakımından fark yoktu (p=0,573). LUS artışı ile CCP16 artışı arasındaki ilişki 12 değerlendirildiğinde, Grup L'de zayıf negatif yönde (p=0,404), Grup S'de ise ilişkisiz (p=0,772) sonuçlar elde edildi. Sonuç: Bu çalışmada laparoskopik kolesistektomi uygulanan hastalarda düşük ve standart basınçlı pnömoperitoneumun postoperatif akciğer üzerine etkileri incelenmiştir. Her iki grupta da postoperatif dönemde modifiye akciğer ultrasonografi skorları ve Clara Cell Protein 16 düzeylerinde anlamlı artış gözlenmiş ancak pnömoperitoneum basıncı bu artışları etkilememiştir. LUS artışı ile CCP16 düzeylerindeki artış arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış olması, bu iki parametrenin akciğer etkileniminin farklı boyutlarını yansıttığını düşündürmektedir. Bulgularımız, laparoskopik kolesistektomilerde akciğerlerin hem makroskopik hem de mikroskobik düzeyde etkilendiğini ortaya koymaktadır.