Ligeti, Gyorgy Lux Aeterna

Yeni müziğin tanınmış bestecilerinden birisi olan György Ligeti yirminci yüzyılın sonlarına doğru en etkilenilen ve en çok özenilen yaratıcı düşüncelere sahip bestecilerden biri olarak tanınır. Parlak bir zeka ile tasarlanmış iddialı yaratıları, orkestra için yazılmış Apparition ve Atmospheres, piyano etütleri, Le Grand Macabre operası ve Stanlet Kubrick tarafından 2001 : A Space Odyssey filminin müzikleri içerisinde korsan olarak kullanılan eşliksiz koro çalışması Lux Aeterna'dır. Lux Aeterna, işitilebilir şekilde üç kısma ayrılmaktadır. Yani; birbirinden bağımsız üç kanon içermektedir .Bunlardan ilki sekiz kadın sesi için, ikicisi tüm onaltı ses için (bu kanonun sekiz erkek sesiyle başladığı görülmektedir), üçüncüsü dört alto içindir. Kanonların birbirine bağlanış ve kendi içlerindeki bölünme şekli, bir özellik içerir. Lux Aeterna'da, birinci soprano partı düzümsel açıdan üçe bölünmüş olarak hareket eder. İkinci soprano partı beşli olarak, üçüncü soprano ise dörtlü olarak bölünmüştür. Bu düzen diğer onüç ses partisinde, dört soprano partından dört bas partiına kadar tekrar edilir. Böylece eser 4/4'lük yazılmış olsa da, müzik sürekli akışkan tınılar içerir. Eser içinde aksan olmadığı gibi, ses ve sessizlik arasındaki geçiş de farkedilir duruma getirilmiştir. Eserin dokusu üzerinde merak uyandıran diğer bir nokta da notalar üzerindeki başkalama hareketinin, genel anlamda her partda küçük parçalar halinde noktalanmış olmasıdır. Bu hareket nazik düzensiz bir kalp atımı hissi uyandırır. Lux Aeterna, Requiem'den bir yan ürün olmadan daha ötedir. O savaş sonrası dönemin özgün ve bir güzelliğe sahip eşliksiz eseri olarak yorumlanır. Onun `virtüözlüğü' tamamen mükemmel tonlamada yatar ki, bu başarılması ve sürdürülmesi çok zor olan olağanüstü uyumsal parlaklığı yansıtmasını gerektirir. İyi bir performansta, Victoria motetlerindeki gibi soğuk, ancak hararetli uyum tekniğinin benzer türünü ortaya çıkarır. Lux Aeterna, Ligeti'nin yazdığı eserler arasında en sakin olanıdır. Dinamikler çok yumuşak şekilde öne çıkmaktadır. Kısaca, parlak tasarım ve teknik yenilikleriyle, eşliksiz karma koro çalışması Lux Aeterna, geçen yüzyılın en saygın besteleri arasında yerini almıştır.