Liman lojistik hizmetlerinin modellenmesi ve optimizasyonu

Günümüz şartları firmaların ürün fiyatlarını dolayısıyla maliyetlerini ve verimliliklerini daha iyi kontrol etmelerini ve bunları ayrıca sürekli yapmalarını zorunlu kılmaktadır. Firmaların bunları gerçekleştirebilmesi sadece şirket içi süreçleri iyileştirmekle olmayacaktır. Aynı zamanda tedarik zincirinin parçası olan satıcı, müşteri, dağıtıcı ve nakliyeci arasındaki iş birliğinin gücüne bağlı olacaktır. Tedarik zincirinin her bir parçasının birbiri ile olan iletişimi, operasyonel taahütlerin belirlenmiş olması ile bu taahütlerin yerine getirilmesi ve doğru bilgi akışı zincirin başarısını etkileyen temel etmenlerdir. Tedarik zincirinde yer alan her bir halkanın başarısı veya başarısızlığı tüm sonucu etkileyeceğinden yönetimi oldukça kritik bir konudur. Firmaların uluslararası piyasada rekabet gücünü etkileyen lojistik gücü, lojistik yönetiminin öneminin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu çalışmada tedarik zincirinin bir halkası olan liman lojistik hizmetleri irdelenmiştir. Liman lojistiği konusunda özellikle genel kargo yükü ile ilgili olarak yapılan bu çalışmada bir üretim firmasında üretilen ihracat ürünlerinin gemiye yüklenmesi süreci ele alınmıştır. İlk olarak mevcut gemi yükleme hızına ait performans ölçümlenmiştir. Daha sonra bu performansı etkileyen nedenlerin belirlenmesi için hipotez testlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın temelinde gemi yükleme hızının arttırılması için neler yapılması gerektiği ortaya çıkartılmıştır. Gereklilikler ortaya çıkartılırken matematiksel modellerden (bulanık en kısa mesafeli ağaç, bulanık en kısa yol ve bulanık dinamik programlama), simülasyondan ve istatistiki yöntemlerden yararlanılmıştır. Aynı problem üç farklı bulanık matematiksel model ile çözülmüştür. Elde edilen sonuçlar karşılatırılmış ve her bir model için ayrı ayrı duyarlılık analizi yapılmıştır. Ulaşılmak istenen, limandaki geminin hızlı yüklenmesi ile elde edilecek fırsat getirilerinin ortaya çıkartılması, gemi kiralama anlaşmalarını optimum bir şekilde yapılması, üretim firması için navlun fiyatlarında avantaj elde edilmesi ve kaynakların etkin kullanımının sağlanmasıdır. Anahtar kelimeler : liman lojistiği, genel kargo, bulanık en kısa mesafeli ağaç, bulanık en kısa yol, bulanık dinamik programlama, simülasyon.