Yeşil karmaşıklık ve finansal gelişme arasındaki ilişki: Ülke, bölge ve firma düzeyinde analiz

Ekonomik birimlerin üretken yetenekleri ve bunların büyüme ve kalkınma üzerindeki rolü, "ekonomik karmaşıklık endeksi" kavramının ortaya çıkmasından bu yana araştırmacılar ve politika yapıcılar arasında büyük ilgi görmüştür. Ekonomik karmaşıklığın diğer bir boyutu olan "yeşil karmaşıklık" kavramına yönelik ilgi ise, iklim değişikliği konularının ön plana çıkması ve ülkelerin yeşil ekonomiye geçiş için kararlı hedefler oluşturması ile birlikte gitgide artmaktadır. Ekonomik karmaşıklık literatürünü temel alan Mealy ve Teytelboym (2020), ülkelerin yeşil üretim yeteneklerini ölçmek için yeni bir "yeşil karmaşıklık" kavramı ortaya koymuştur. Yeşil ekonomik karmaşıklığın bir ülkenin yeşil üretken yapısında var olan bilgi miktarı olduğu kabul edildiğinde, finansal gelişme yeşil karmaşıklığın önemli bir belirleyicisi olabilir ve yeşil ürünlerin ihracat pazarlarında rekabet gücünü artırmada kilit bir rol oynadığı düşünülebilir. Bu bağlamda, bu çalışmanın temel motivasyonu, finansal gelişmenin yeşil üretim yetenekleri ve yeşil karmaşıklık üzerindeki etkilerini ülke düzeyinde ve Türkiye için iller düzeyinde incelemek; bununla birlikte firmalara ilişkin finansal kırılganlığın bunların yeşil karmaşıklığı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Çalışmanın sonuçları, gelişmekte olan ülkeler ve Türkiye için il düzeyinde; finansal gelişmenin yeşil karmaşıklık üzerindeki olumlu etkisine işaret etmektedir. Ayrıca, finansal kırılganlığın artması firmaların yeşil karmaşıklığını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu sonuçlar, finansal gelişmenin; iktisadi birimlerin yeşil üretim kapasitelerini artırmada politika yapıcılar tarafından önemli bir bileşen olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Finansal sağlamlık, firmaların kaynaklarını ürün karmaşıklığını artırmak üzere inovasyona ve Ar-Ge'ye yönlendirmeleri için kritik öneme sahiptir.