Lise öğrencilerinde kariyer kaygısı ile mükemmeliyetçilik ve benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişki

Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinde mükemmeliyetçilik ile kariyer kaygısı arasındaki ilişkide benlik saygısının aracı rolünün incelenmesidir. Ayrıca bu çalışmada öğrencilerin kariyer kaygısının cinsiyet, sınıf düzeyi ve algılanan akademik başarıya göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Çorum ilinde çeşitli liselerde öğrenim gören yaşları 14-18 arasında değişen 432'si kız ve 129'ü erkek olmak üzere toplam 561 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kariyer Kaygısı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Çocuk ve Ergen Mükemmeliyetçilik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadaki değişkenler arasındaki ilişki Pearson korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Mükemmeliyetçilik ile kariyer kaygısı arasındaki ilişkide benlik saygısının aracı rolü AMOS programı kullanılarak yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Kariyer kaygısının cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı t testi, sınıf ve algılanan başarı düzeyine göre farklılaşma gösterip göstermediği de tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile tespit edilmiştir. ANOVA sonucu bulunan farklılaşmanın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için de Scheffe testi kullanılmıştır. Analiz sonucunda kariyer kaygısı alt boyutları olan mesleğe yönelik kaygı ve aile etkisi ile mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarından sosyal kaynaklı mükemmeliyetçilik arasında pozitif anlamlı bir ilişki görülürken, benlik saygısı değişkeni arasında ise negatif ilişki içinde olduğu tespit edilmiştir. Benlik saygısı ile mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarından sosyal kaynaklı mükemmeliyetçilik arasında negatif ve anlamlı bir ilişki görülmüştür. Yapılan aracılık analizi sonucunda sosyal kaynaklı mükemmeliyetçilik ile kariyer kaygısı alt boyutlarından mesleğe yönelik kaygı ve aile etkisi arasındaki ilişkide benlik saygısının aracı rolünün olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarından sosyal kaynaklı mükemmeliyetçilik ile kariyer kaygısı alt boyutlarından aile etkisi arasındaki ilişkide benlik saygısının kısmi aracı rolü olduğu görülmüştür. Öğrencilerin kariyer kaygısı puanlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı, sınıf düzeyi ve algılanan akademik başarıya göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kariyer kaygısı, mükemmeliyetçilik, benlik saygısı