Lityum-pilokarpinle indüklenen deneysel status epileptikus modelinde sıçanlarda sitokin seviyeleri ve uzamsal bellek üzerine propolisin etkileri

Status epileptikus (SE), 30 dakikadan daha uzun süre tekrarlayan jeneralize konvulziyonlarla birlikte çocuklarda oldukça yaygın bir şekilde görülen nörolojik bir hastalıktır ve kontrol edilmediğinde, beyinde nöronal hasarlar meydana gelir. SE'un lityum-pilokarpin (Li-Pc) modeli, SE'un patofizyololojik değişiklerini görmek için en uygun ve sıklıkla kullanılan bir modeldir. Çinko (Zn) ve bakır (Cu) gibi iz elementlerin beyinde azaldığı gösterilirken, IL-6 ve IL-1β gibi proinflamatuvar sitokinlerin, nöbetlerin oluşumunun gerçekleştiği beyin bölgelerinde aşırı ekpresyonu gösterilmiştir. Bu çalışmada, lityum-pilokarpinle indüklenen SE'li sıçanlarda propolisin koruyucu ve tedavi edici etkileri araştırıldı. Morris su labirentinde uzamsal bellek üzerine propolisin etkileri incelendi. İz elementlerin (Zn ve Cu) ve sitokinlerin seviyeleri sıçan serumlarında ölçüldü. 50 adet Sprague-Dawley cinsi dişi sıçan 5 gruba ayrıldı. Grup 1 (Kontrol), grup 2 ( oral gavajla deney öncesi propolis verilen grup+Li-Pc intraperitonal olarak), grup 3 (Li-Pc +diazepam+propolis), grup 4 (Li-Pc+propolis) ve grup 5 (sadece Li-Pi intraperitonal , epileptik grup) Morris su tankında yapılan uzamsal bellek testinden elde edilen sonuçlara göre, propolis verilen gruplarda (3. ve 4.grup), epileptik grupla karşılaştırıldığında (5.grup), kadranlarda kalış süresi artarken, platforma olan gecikme süresi ve platforma olan mesafeler istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaldı (p<0.05). Epileptik gruptaki sıçanlarda serum sitokin seviyeleri, kontrol grubu ve propolis grupları ile karşılaştırıldığında, anlamlı şekilde yüksek bulunurken; epileptik grupta bakır ve çinko seviyelerinin diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük olduğu saptandı (p<0.05). Sonuçlarımız, propolisin, çocuklarda SE'nin uzamsal bellekte oluşturduğu nörolojik hasarı tamir edici bir özelliğinin olduğunu, bu maddenin SE tedavisinde koruyucu ve antiepileptik bir ajan olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar kelimeler: Status epileptikus, propolis, sitokin, uzamsal bellek, sıçan