Malatya ili halk elinde küçükbaş hayvan lslahı ülkesel projesi'ndeki akkaraman ırkı koyunların döl verim özellikleri ve kuzuların büyüme performansı

Bu çalışma, Malatya ''Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi'' Yazıhan ilçesindeki yetiştirici işletmelerinde yarı entansif şartlarda yetiştirilen, Akkaraman ırkı elit ve taban sürülerde koyunların döl verimi, kuzularda doğum ağırlığı, yaşama gücü ve büyüme performansının tespiti amacı ile yapılmıştır. Araştırmada, koyunların döl veriminin tespiti için, iki adet elit (sürünün tamamının birörnek olduğu verim düzeyi yüksek, elde aşım yönteminin uygulandığı) damızlık sürü (290+185=475 koyun, 10+10=20 koç) ve iki adet taban (verim düzeyi normal, serbest koç katımının yapıldığı) sürü (280+210=490 koyun, 14+10=24 koç) kullanılmıştır. Büyüme performansının tespiti için, elit ve taban sürülerin her birinin dört yaşlı damızlıklarından tek doğan 100'er baş, toplamda 400 adet kuzu kullanılmıştır. Elit ve taban sürülere ait koyunların döl verim özellikleri incelendiğinde elit sürülerde doğum oranı %94.52, tek doğum oranı %85.52, ikiz doğum oranı %14.47, bir doğuma düşen kuzu sayısı %114.6, kuzu verimi %108.4, taban sürülerde ise sırasıyla %93.67, %85.18, %14.81, %112.6, %105.5 olarak hesaplanmıştır. Kuzuların doğum ve 105.gün ortalama canlı ağırlıkları elit sürüde sırasıyla 4.13±0.01 kg ve 31.36±0.07 kg, taban sürüde ise 4.02±0.01 kg ve 30.58±0.09 kg olarak bulunmuştur. Akkaraman kuzuların 0-105. gün günlük canlı ağırlık artışları elit sürüde; 259±1.12 g, taban sürüde; 252±1.24 g, dişi kuzularda; 252±1.36 g, erkek kuzularda; 259±1.14 g olarak belirlenmiştir. Araştırmaya tabi kuzularda sütten kesime kadar (90. gün) yaşama gücü oranları elit sürüde %96.50 taban sürüde ise %94.50 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, çalışmada ele alınan özelliklerin performansları ile ilgili elit sürü ile taban sürü karşılaştırılması bakımından elit sürülerin taban sürülere göre genel olarak daha iyi düzeyde olduğu söylenebilir. Bu anlamda gözlenen değerlerdeki farklar ile yetiştiriciler arasında farkındalık oluşturacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Akkaraman, döl verimi, kuzu, büyüme, yaşam gücü