Manisa ilinde yetişen bazı kırmızı üzüm (Vitis vinifera L.) çeşitlerinde toplam fenolik madde ve fiziksel özelliklerinin rakım farklılıklarına göre araştırılması

Üzüm Vitaceae familyasına ait, (Vitis vinifera) ait besleyici değeri yüksek, Manisa'nın ve Türkiye'nin tarımına ve ekonomisine önemli katkı sağlayan ürünlerinden biridir. Manisa coğrafik konum itibarı ile, deniz seviyesine yakın ve yüksek rakımların olduğu bir ilimiz olup her bir rakım seviyelerinde üzüm yetiştiriciliği yapılabilmektedir. Araştırmada iki faklı rakım seviyelerinde Manisa şehir merkezi Horozköy (75 m) ve Sarıgöl (650 m)'den sağlanan taze üzüm çeşitleri; Alphonse Lavallèe, Crimson Seedless, Michele Palieri ve Red Globe olmak üzere araştırma yapılmıştır. Proje kapsamında her bir üzüm çeşidi için faklı iki rakımdan alınan örneklerde, bazen kalite özelliklerinde değişime neden olurken, bazende değişime neden olmadığı belirlenmiştir. Araştırılan başlıca üzüm kalite kriterleri; toplam fenolik madde, Renk Ölçümleri, Tane Sap Kopma ve Tane Sertliği, Tane Ağırlığı, Salkım En, Salkım Boy, Tane En ve Boy Ölçümleri, Suda Çözünebilir Kuru Madde, Titre Edilebilir Asit (g/L) ve pH olup veriler SAS istatistik programında çok yönlü olarak değerlendirilmiş, örnekler arasındaki farklılıklar Duncan çoklu yöntemiyle karşılaştırma yapılmıştır. Çalışılan üzüm çeşitleri iki farklı rakımda her biri çalışılan parametrelerde farklı değişmeler gösterirken istatistiki analizler de benzer eğilimlerde p <0.05 düzeyinde farklılıklar önemli yada önemsiz bulunmuştur. Alphonse Lavallèe üzüm çeşidinde tane eni, tane boyu ve tane ağırlığı özellikleri değerlendirildiğinde, rakım arttıkça bu özelliklerdeki değerlerin azaldığı görülürken diğer fiziksel özelliklerde bir değişimin olmadığı görülmüştür. Alphonse Lavallèe üzüm çeşidinde suda çözünebilir kuru madde miktarında ve pH değerinde rakım arttıkça azalma olduğu, titre edilebilir asit miktarında ve toplam fenolik madde miktarında ise artış olduğu görülmüştür. Crimson Seedless üzüm çeşidinde tane eninde rakım arttıkça artma olduğu, tane sertliğinde ise yüksek rakımda azalma olduğu belirlenirken, diğer değerler açısından bir değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Suda çözünebilir kuru madde, pH ve toplam fenolik madde miktarında rakım arttıkça artış olduğu, asit değeri ise aynı kalmıştır. Michele Palieri üzüm çeşidinde yapılan değerlendirmede yüksek rakımda salkım boyu ve tane sertliğinde artış, salkım eni, tane boyu ve tane ağırlığında azalma tayin edilmiştir. Aynı üzüm çeşidinde yüksek rakımda titre edilebilir asit oranında artış olduğu görülürken, suda çözünebilir kuru madde miktarında azalma belirlenmiştir. Aynı üzüm çeşidinde pH ve toplam fenolik madde değerleri rakıma bağlı olarak değişmemiştir. Red Globe üzüm çeşidinde rakım arttıkça salkım eni, salkım boyu, sap kopma kuvveti ve tane ağırlığı artmıştır. Tane boyunda rakım artıkça bir azalma belirlenmiştir. Ayrıca proje kapsamında materyal olarak kullanılan 4 çeşit içerisinde sap kopma kuvvetinin rakıma bağlı olarak değişim sadece Red Globe çeşidinde tespit edilmiştir. Red Globe çeşidinde yüksek rakımda suda çözünebilir kuru madde miktarı, pH ve toplam fenolik madde miktarında azalma olmuştur, titre edilebilir asitlik değeri ise artmıştır. Belirlenen renk ölçümlerinde iki farklı rakımda tedarik edilen üzüm çeşitlerinde L*, a*, b*, hue ve croma değerlerinde azalma, artış veya aynı değerler saptanmıştır. Araştırılan tüm kalite parametreleri Duncan istatistik analizi ile değerlendirilmiştir. Genel olarak araştırılan fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal veriler iki ayrı rakımda değişebilmektedir.