Mekonyumun su fazı ve yağ fazının mezenterik arter kontraktilitesi üzerine etkileri

Giriş ve Amaç: Klinik ve deneysel çalışmalarda fetüsün amnion sıvısı (AS) içine mekonyum çıkardığı ve mekonyumun gastroşizisli fetüslerde barsak hasarına yol açtığı gösterilmiştir. Mekonyumun hangi mekanizma ile barsaklarda hasar oluşturduğu bilinmemektedir. İn-vitro ve in-vivo çalışmalar mekonyumun umbilikal damarlar üzerinde vazokonstrüktif etkisi olduğu ve gastroşizisli fetüslerde yapılan Doppler akım çalışmalarında barsakları besleyen mezenterik arter (MA) kan akımlarında farklılıklar olduğu saptanmıştır. Mekonyumun barsakları besleyen MA üzerinde vazokonstrüksiyon etkisi ile iskemi yaratması mümkün görünmektedir. Daha önce yapılan deneysel çalışmada mekonyumun civciv embriyosu MA?de anlamlı kontraksiyonlar oluşturduğu gösterilmiştir. Mekonyumun içeriğindeki hangi madde ya da maddelerin MA üzerinde kontraktilite oluşturduğu bilinmemektedir. Mekonyum su ve yağ fazlarına ayrılarak her bir fazın MA kontraktilitesi üzerine etkilerini saptamak amacı ile çalışma planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 18 günlük 32 adet tavuk embriyosu kullanıldı. Mekonyum, su ve yağ fazlarına fraksiyone edildi. MA dokuları dört gruba ayrıldı. Her embriyodan bir adet MA dokusu hazırlanarak organ banyosuna asıldı. MA dokuları kontrol grubunda Krebs-Henseleit solüsyonunda, diğer gruplarda 1/400 konsantrasyonda Krebs-Henseleit solüsyonu ile hazırlanmış mekonyum, su ve yağ fazında bir saat süre ile inkübe edilerek izometrik kasılma yanıtları oluşturuldu. Ayrıca her bir MA dokusunda inkübasyon öncesi ve sonrası KCl ile izometrik kasılma yanıtları oluşturuldu. MA?de oluşturulan izometrik kasılma yanıtları değerlendirildi. Bulgular: Mekonyum, su ve yağ fazı grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında inkübasyon sonu izometrik kasılma yanıtlarında anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Su ile yağ fazı grubu karşılaştırıldığında inkübasyon sonu izometrik kasılma yanıtlarında anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Mekonyum ve yağ fazı grubunda inkübasyon öncesi ve sonrası izometrik kasılma yanıtları karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Sonuç: Mekonyumun su fazının yağ fazına oranla MA üzerinde daha belirgin vazokonstrüktif etki oluşturduğu gösterildi. Mekonyumun yağ fazının vazokonstrüktif ajana duyarlılığı arttırdığı gösterildi. Mekonyumun tek başına her iki etkiyi de göstermesi bulguları desteklemektedir. Anahtar kelimeler: Gastroşizis, mezenterik arter, süperior mezenterik arter, mekonyum.