Meme kanseri farkındalık eğitiminin kırsalda yaşayan kadınların taramaya yönelik inançlarına etkisi

ÖZET Meme Kanseri Farkındalık Eğitiminin Kırsalda Yaşayan Kadınların Taramaya Yönelik İnançlarına Etkisi Amaç: Bu çalışmanın amacı, kırsal kesimde yaşayan kadınlara uygulanan meme kanseri farkındalık eğitiminin, kadınların meme kanseri taramasına ilişkin inanç, tutum ve farkındalık düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Bu araştırma, girişimsel tipte, kendi kendine kontrollü yarı deneysel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini; Adana ili Feke ilçesinde yaşayan 40-69 yaş arası 481 kadın, örneklemini ise çalışmaya katılmayı kabul eden 286 kadın oluşturmuştur. Katılımcılara ön test olarak meme kanseri tarama inançları ölçeği ve sosyodemografik veri formu yüz yüze uygulanmış, ardından T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan dört kısa eğitim videosu izletilmiştir. Dört hafta sonra, eğitim müdahalesinin etkisini değerlendirmek için aynı ölçek tekrar uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 58,32±8,27 idi, %95,8'i evli, %92,3'ü ev hanımı ve %96,2'si lise eğitim seviyesinin altındaydı. Eğitimden sonra inanç puanlarında önemli bir artış gözlendi (52,60±13,61'den 59,79±16,29'a; p < 0,001). "Mamografi engelleri" alt boyutunda da belirgin bir iyileşme gözlemlendi (p < 0,001). En büyük artış 40-49 yaş grubunda, bekar bireylerde, düşük gelirli, düşük eğitimli ve ilaç kullanmayanlarda gözlendi. Sonuç: Meme kanseri farkındalık eğitimi, kırsal bölgelerde yaşayan kadınların meme kanseri taramasına ilişkin inançlarını olumlu yönde etkiledi. Eğitimin etkisi, özellikle eğitim düzeyi ve sosyoekonomik durumu düşük olan kişilerde belirgindi. Bu nedenle, tarama programlarının etkinliğini artırmak için, düşük okuryazarlık düzeylerine uyarlanmış, topluma dayalı ve kültürel açıdan uyarlanmış eğitim müdahaleleri yaygınlaştırılabilir. Anahtar kelimeler: Meme kanseri, farkındalık eğitimi, kırsal kesim kadınları, tarama davranışı