Mermer kesme makinalarındaki kesicilerin aşınma mekanizmaları

Ülkemizde ticari potansiyeli yüksek endüstriyel bir hammadde olan mermer, hem iç tüketim hem de dış ihracaatta önemli bir rol oynamaktadır. Ülkemizde ve dünyada mermer işletmesinin en büyük problemlerinden birisi, mermer kesimi için kullanılan kesicilerin ömrünü kısa sürede tamamlayarak, mermer üretim maliyetinin büyük ölçüde artmasına neden olmasıdır. Hangi tür kesicinin, hangi tür kaya veya mermerde kullanılmasının belirlenmesi, maliyetin azalması için hayati önem taşımaktadır. Mermer üretim maliyeti, büyük ölçüde kesici verimliliği tarafından kontrol edilmekte olup, bu durum kesici aşınma şartları tarafından çok önemli derecede etkilenmektedir. Kesilebilirliğin tahmini için, kesme işlevinin, aşınma metodunun ve bunların kaya özellikleriyle ilişkisini anlamak gerekmektedir. Kesicilerin aşınma tipi ve derecesi, ömrü ve verimliliği bir çok kompleks faktör tarafından etkilenmektedir. Ancak, bu makalede gerek laboratuvar, gerek arazi şartlarında, aşınma oranını veya miktarını tahmin etmede en önemli faktörler, kesici dizaynı, kesici çalışma parametreleri ve kesilen kaya karakteristikleri olarak düşünülmüştür. Kesici dizayn özellikleri, testere çapı, testere kesme genişliği, kesiciler arası mesafe ve kesici üretiminde kullanılan materyal (elmas, tungsten karbür, kobalt ve diğer ağır elementler) özelliklerinden oluşmaktadır. Motor gücü ve devri, çevresel hız, kesici üzerine gelen yük, kesme derinliği, kesme verimliliği ve spesifik enerji kesici çalışma parametrelerini oluşturmaktadır. Kesicinin aşınmasına neden olan, en önemli mermer karakteristikleri ise dayanım, sertlik, aşındırıcı mineral, oranı, kaya bileşenlerinin tipi, tane boyutu, tane şekli ve bağ yapısı sayılabilir. Diğer yandan, ani yükleme, birikmiş ısı yorulmaları ve şoklar mermer kesicilerin aşınmalarını hızlandırmaktadır. Kesici tasarım ve çalışma parametrelerinin kaya tipine göre optimizasyonu kesme verimliliğini arttırmakta, kesici ömrünü uzatmakta ve mermer üretim maliyetini düşürmektedir.Anahtar Kelimeler :Mermer, Kesme, Aşınma, Kaya özellikleri