572
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Çimento esaslı yapıştırıcı harçlarda sepiyolit katkılı malzeme geliştirilmesi
Bu tez, çimento esaslı yapı kimyasalı ürünlerinde kullanılan ve kritik bir öneme sahip olan "su tutucu" katkı malzemesine alternatif yerli yeni bir malzeme geliştirilmesi için gerekli çalışmaları kapsamaktadır. Çimento esaslı yapı malzemelerinde mekanik performansı belirleyici mekanizma olan hidratasyon reaksiyonu sırasında çimentonun suyla olan etkileşimine en büyük oranda etki eden bileşenler ‟su tutucu" malzemelerdir. Günümüzde çimento esaslı yapıştırma harçlarında yaygın olarak kullanılan su tutucu malzemeler selüloz eterleridir. Bunun yanı sıra, standart bir yapıştırıcı formülündeki selüloz eteri oranı ağırlıkça %1'den küçük olmasına rağmen bu katkının maliyeti toplam reçete maliyetinin yaklaşık %25'ini oluşturmaktadır. Doğal bir kil minerali olan sepiyolit, içerdiği lif demetleri, kanallı yapısı ve yüzeyindeki silanol ve hidroksil grupları nedeniyle yüksek oranda su tutma kabiliyetine sahiptir. Bu sebeple çimentolu ürünlerde su tutucu malzeme olarak kullanılmaya aday olmasıyla beraber etkin yöntemlerle yapısında bulunan safsızlıklardan uzaklaştırılması, demetler halinde bulunduğu liflerinden ayrılması ve yüzeyinin uygun kimyasallarla ( silan bileşikleri, guar sakızları vs. ile) modifiye edilmesi gerekmektedir. Bu tez kapsamında çalışmalar dört ana başlık altında toplanmıştır: 1) Ticari sepiyolit ürünlerinin kimyasal ve fiziksel karakterizasyonu ile bunların çimentolu ürünlerdeki performans testleri 2) Uygun sepiyolit kaynağının araştırılması ve bu kaynaktan çıkarılan sepiyolitin safsızlaştırılması işlemi 3) İlk iki aşamanın sonuçları ışığında fiziksel ve/veya kimyasal yollarla ham sepiyolitin katkılandırma çalışmaları 4) Katkılandırılmış sepiyolit kullanılarak geliştirilmiş çimentolu ürünlerde reçete optimizayonu çalışmaları.
Tüvenan gümüş cevherinden gümüş kazanılmasında mikrodalga enerjisinin liç performansına etkisinin araştırılması
Bu tez çalışması kapsamında, mikrodalga enerji, gümüş cevherinden gümüşün siyanür liçi ile kazanılmasında ön işlem olarak kullanılmış ve mikrodalga enerjinin gümüş kazanma verimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Yapılan çalışmalarda, farklı siyanür liçi parametreleri değerlendirilerek en az miktarda siyanür kullanımı, en kısa süreli liç işleminde en yüksek verimin elde edilmesi hedeflenmiştir. Mikrodalga enerji ile ön ısıl işlemin, liç performansına etkisinin belirlenmesi amacıyla 120-700 W arasında mikrodalga güç seviyesi ve 2, 5 ve 10 dakika mikrodalga işlem sürelerinde deneyler tesis şartları dikkate alınarak (%32 pülpte katı oranı, 2 gr/lt NaCN, 48 saat liç süresi) gerçekleştirilmiştir. Mikrodalga güç seviyeleri ve işlem süresinin etkisinin belirlenmesinden sonra tane boyutunun etkisinin belirlenmesi amacıyla farklı tane boyutlarında mikrodalga ön işlem uygulanmıştır. 75, 45, 38, 25 ve 10 mikrometre boyutlarına öğütülen gümüş cevheri, belirlenen mikrodalga güç ve sürelerinden ön ısıl işleme tabi tutulmuş ve akabinde tesis şartlarında liç işlemine alınmıştır. En yüksek oranda gümüş kazanımının elde edilebilmesi amacıyla mikrodalga güç seviyesi, işlem süresi ve tane boyutunun etkisinin belirlenmesinden sonra tesis şartlarının iyileştirilmesi ile birlikte liç süresi ve siyanür miktarının azaltılması amacıyla bir seri deney gerçekleştirilmiştir. Tesis çalışma şartlarında 48 saat olan liç süresinin daha kısa sürelere indirilebilmesi amacıyla 6-72 saat sürelerde deneyler gerçekleştirilmiş, devamında NaCN miktarının daha düşük seviyelere indirilmesi amaçlanmış ve 1-8 gr/l aralığında deneyler gerçekleştirilmiştir. Tesis şartlarında gerçekleştirilen deneylerden %43,1 olan gümüş kazanma verimi, 350 W 10 dakikalık mikrodalga ön işlem sonrasında %63,51 seviyelerine yükselmiştir. Ayrıca 350 W 10 dakikalık mikrodalga ön işlem ile tesis şartlarında elde edilen gümüş kazanma verimi 1 gr/lt siyanür miktarı ve 6 saatlik liç süresinde elde edilebileceği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Gümüş, Mikrodalga, Siyanür
Gökırmak bakır madeni sahasında patlatma çalışmalarının planlanması
Bu çalışmada, Gökırmak Bakır Maden Sahasındaki yapılacak olan patlatmalar ele alınmış ve saha ile ilgili mevcut durumlar için hazırlanmış çalışmalar incelenip jeolojik ve jeofizik vb veriler doğrultusunda saha için çeşitli patlatma patern planlamalar yapılmıştır. Sahada patlatma ile ilgili işlemleri etkiliyici birçok faktör vardır. Bu çalışmada belirtilen faktörler tek tek ele alınmıştır. Etkilerine yönelik, çeşitli kaynaklar ve patlatma sektörü öncü firmalarında alınan bilgiler doğrultusunda patlatma tasarımı yapılmıştır. Gökırmak Bakır Madeni Projesi için patlatma etkin bir sorun olması muhtemel su problemine uygun patlatma patern tasarımı, şev duraylılığı sorunu olabilecek yerler için patlatma patern tasarımı, sülfürlü cevherleşmeler (reaktif zemin) için ayrı ayrı ve genel patlatma patern tasarımları önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Açık Ocak İşletmeciliği, Reaktif Zemin, Delme ve Patlatma, Şev Duraylılığı Patlatma Tasarımı.
Yer altı madenciliğinde simülasyonla eğitim verilmesi: Yer altı maden eğitim simülasyonu
Bu çalışmada maden mühendisliği öğrenimine destek olabilmesi, sahada ise mühendis, tekniker ve işçiler için acil durum eylem planlarının uygulamalı olarak gösterilerek eğitim verilebilmesine imkan sağlamak maksadıyla geliştirilen, bir bilgisayar programı tanıtılmaktadır. YERALTI MADEN EĞİTİM SİMÜLASYONU adı verilen bu program, kullanıcının kolayca kullanabilmesi için görsel dillerden olan Visual Basic 6 kullanılarak geliştirilip derlenmiştir. Görselliği üçüncü boyuta taşımak için OpenGL(Open Graphics Library) kullanılmıştır. Yazılım üzerinde bulunan bir pencerede yeraltı maden ocağının üç boyutlu (3D) görüntüsü oluşturulmaktadır. Kullanıcı bu görüntü üzerinde her türlü eğitimi gerçekleştirmektedir. Kullanıcının, olabildiğince fazla sayıda senaryo uygulayabilmesi ve hatta kendi senaryolarını üretebilmesi sağlanmıştır. Bu sayede daha gerçekçi ve çok sayıda eğitim verilebilmektedir.
Çanakkale-Ayvacık bölgesinde bulunan volkanik tüfün katkılı çimento üretiminde kullanılabilirliğinin incelenmesi
Çimento, Dünya'da birçok alanda kullanılan ve milyarlarca ton tüketimi olan yarı mamül bir yapı malzemesidir. Çimento; kil, marn ve kalker gibi hammaddelerin belli işlemlerden (kırma-eleme-öğütme vb. gibi) geçirildikten sonra yüksek sıcaklıkta (1300°C – 1600°C) pişirilmesiyle elde edilmektedir. Proses sıcaklığını elde etmek için yüksek enerji maliyetleri gerekmektedir. Bu enerjiyi elde etmek için uygulanan yanma sonucunda çevreye yüksek oranda karbon ve bazı zararlı gazlar salınmaktadır. Enerji maliyetini ve zararlı gaz salınımını düşürebilmek için çimento üretimi esnasında tüf, kül, silis tozu ve cüruf gibi puzolan özelliği olan maddeler ilave katkı maddesi olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada; Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi civarında yataklanmış volkanik tüfün doğal puzolan hammaddesi olarak katkılı çimento üretiminde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla; farklı tane boyutlarında, ham ve pişmiş malzeme ile hazırlanmış reçeteler kullanılmıştır. Belli oranlarda hazırlanan bu karışımlardan elde edilen örneklere; fiziksel ve mekanik deneyler ile kimyasal, mineralojik, SEM ve optik dilatometre analizleri yapılmıştır. Bu analiz ve deney sonuçları, tüfün katkılı çimento üretiminde kullanılabileceğini göstermiştir. Volkanik tüfün ham malzeme şeklinde kullanılarak hazırlanmış harçta %10-15, pişirilmiş malzeme ile hazırlanmış harçta ise %20-25 oranında çimento yerine kullanılabilir olduğu sonucuna varılmıştır.
Mermer işletmelerinde uygulanabilecek risk analizi yöntemlerinin incelenmesi: Örnek bir uygulama
Ülkemiz mermer rezervi ve kalitesi yönüyle dünya mermer potansiyel rezervleri içerisinde önemli bir yere sahiptir. Mermer ocak işletmeciliği; yoğun olarak insan gücüne dayanan bir meslek koludur. Ülkemizdeki mermer ocaklarının genellikle küçük ölçekli olmasından ötürü iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri yeterince önemsenmemekte, kontrol altında tutulmamaktadır. Mermer ocak işletmeciliğinin iş sağlığı ve güvenliği açısından daha güvenilir hale getirilebilmesi için kazalar olmadan önce risk analizi yapılması hemen sonrasında tehlikeli durum ve hataya sebebiyet verici nedenlerin tespit edilmesi gerekmektedir. İş kazaları sonucu meydana gelebilecek ölüm, yaralanma ve maddi hasar gibi unsurları ortadan kaldırmak için yapılması gerekli en temel unsurlardan birisi risk analizidir. Bu çalışmada, ülkemizde faaliyet gösteren bir mermer işletmesinde Hata Türü ve Etkileri Analizi yöntemi ile mevcut tehlikeler belirlenmiştir. İşletmede belirlenen bu tehlikeler için risk skorları hesaplanmış ve hesaplanan risk skorları yardımıyla işletmede daha önceden farklı bir metot ile yapılmış risk analizinde tespit edilen tehlikeler yorumlanmıştır. Ayrıca, yüksek risk oluşturan kaynakların ortadan kaldırılabilmesi veya risklerin minimize edilebilmesi için alınması gereken önlemler belirlenmiştir.
Bir kalker ocağında iş hijyen ölçümlerinin çalışanlar açısından değerlendirilmesi
ÖZET Günümüzde teknoloji her ne kadar gelişmiş olsa da çalışılan ortamı güvenli hale gelmesini sağlamışsa da madencilik sektöründe kazaların ve ölümlerin olmadığı bir dönem yoktur. Çalışanların maruz kaldığı tehlikeler düşünüldüğünde bunu engelleyecek bir teknoloji henüz daha günümüze ulaşamadı. Bu sebeple gelişen teknolojiye rağmen insan gücünün daha ucuz olması madenlerde çalışan iş makinası yerine insan gücü tercih edilmektedir. Günümüzde hala erken ölümlere, meslek hastalıklarıyla ve çok ölümlü maden kazalarıyla akla gelen bir meslek olmaya devam ediyor. İş kazaları ve iş hastalıkları iş veren ile işçi açısından bakıldığında Türkiye şartlarında bir adım ilerisi düşünülmektedir. İş sağlığı ve gözetimi uygulamalı konusunda başta iş yeri hekimleri olmak üzere diğer iş sağlığı ve güvenliği alanında çalışanlara katkıda bulunmak üzere planlamalar yapılıyor. İş sağlığı gözetimi kavramı çalışılan ortamda gözetim ile işçinin sağlığın gözetimin birleşimidir. Buna göre iş yerindeki çalışma şartları faktörleri önemlidir. Buna göre iş yerindeki ortamı tanıyarak tehlike ve risklerini gözlemleyip sağlık gözetimini planlayıp hareket etmesi gerekir. Madencilik sektöründe çalışanlar yaptıkları iş türüne göre fiziksel ve kimyasal etmenlere maruz kalmaktadırlar. Madencilik meslek hastalıklarının ve iş kazalarının meydana geldiği çok tehlikeli bir iş koludur. Bu çalışmada Sakarya bölgesinde bulunan bir kalker ocağında çalışan personelin maruz kaldıkları fiziksel ve kimyasal risk etmenleri araştırılmış ve konu ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Risk etmenlerinden Aydınlatma, Termal konfor, gürültü, titreşim ve toz unsurları İş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmiştir
Tuğla bünyesinde kömür artığı ve bor kullanımının araştırılması
Daha sonra doldurulacaktır.
Ömerler a sahası mekanize panolarında susuzlandırma çalışmalarının analizi
Ülkemizdeki kömür yataklarının farklı coğrafik bölgelerde olması, eko-coğrafik-kültürel kalkınmaya olumlu katkı sağlamaktadır. Ayrıca, elektrik enerjisi üretiminde ucuz hammadde olması ve sağladığı katma değer, kömürü önemli fosil enerji kaynağı haline getirmektedir. Ancak, yeraltı ve açık ocak kömür üretiminin ve nakliyat işlerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi çalışma ortamının emniyetli olmasını gerektirmektedir. Özellikle yeraltı maden ocaklarında bulunan su, çalışma verimini olumsuz etkilemekte ve üretimde aksamalara neden olmaktadır. Dolayısıyla, bir yeraltı maden işletmesi için su önemli bir problem ise üretime geçilmeden önce mutlaka susuzlandırma çalışmaları yapılarak suyun ortamdan uzaklaştırılması gerekmektedir. Yeraltı suyunun ocak içerisinde sorun oluşturmasını önlemenin en etkili yolu ocak planlama aşamasında hidrojeolojik araştırmaların yapılmasıdır. Bu amaçla, yeraltı kömür ocaklarında yürütülecek susuzlandırma çalışmalarında öncelikle çalışma kotu üzerindeki yeraltı su katmanları, arazinin hidrojeolojisi ve jeolojisi incelenerek yerüstü derin kuyu pompalarının yer seçimi ve su atımı yapılacak derinlik tespit edilmelidir. Bu çalışmada, kömür üretiminin verimli bir şekilde yapılabilmesi amacıyla G.L.İ. Ömerler yeraltı ocağındaki susuzlandırma çalışmaları ve etkileri incelenmiştir. Bu amaçla; susuzlandırma çalışmaları ayrıntılı olarak anlatılmış; projenin uygulanmasını müteakip yeraltı ve yerüstünden yapılan su drenaj miktarı, kömür üretim miktarı, elektrik gideri ve makine ekipman arızaları gibi parametrelerdeki etkileri ayrı ayrı incelenmiştir. Yeraltı panolarına gelen suyun çalışma alanına ulaşmadan drene edilmesi için yaklaşık 4000 metre derinliğinde 10 adet drenaj pompa kuyusu açılmıştır. Hem yeraltı hem de yerüstü ölçümlerinde, drenaj çalışmalarına başlandığı andan itibaren panolara gelen su miktarında önemli derecede azalmalar meydana geldiği belirlenmiştir. Susuzlandırma çalışmaları sayesinde yeraltı ocağı ocak içi su atımının % 27, ocak dışı su atımının ise yaklaşık % 40 oranında azaldığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Susuzlandırma, Hidrojeoloji, Mekanize, Ömerler A, Su atımı, Yeraltı.
Mermer kesme makinalarındaki kesicilerin aşınma mekanizmaları
Ülkemizde ticari potansiyeli yüksek endüstriyel bir hammadde olan mermer, hem iç tüketim hem de dış ihracaatta önemli bir rol oynamaktadır. Ülkemizde ve dünyada mermer işletmesinin en büyük problemlerinden birisi, mermer kesimi için kullanılan kesicilerin ömrünü kısa sürede tamamlayarak, mermer üretim maliyetinin büyük ölçüde artmasına neden olmasıdır. Hangi tür kesicinin, hangi tür kaya veya mermerde kullanılmasının belirlenmesi, maliyetin azalması için hayati önem taşımaktadır. Mermer üretim maliyeti, büyük ölçüde kesici verimliliği tarafından kontrol edilmekte olup, bu durum kesici aşınma şartları tarafından çok önemli derecede etkilenmektedir. Kesilebilirliğin tahmini için, kesme işlevinin, aşınma metodunun ve bunların kaya özellikleriyle ilişkisini anlamak gerekmektedir. Kesicilerin aşınma tipi ve derecesi, ömrü ve verimliliği bir çok kompleks faktör tarafından etkilenmektedir. Ancak, bu makalede gerek laboratuvar, gerek arazi şartlarında, aşınma oranını veya miktarını tahmin etmede en önemli faktörler, kesici dizaynı, kesici çalışma parametreleri ve kesilen kaya karakteristikleri olarak düşünülmüştür. Kesici dizayn özellikleri, testere çapı, testere kesme genişliği, kesiciler arası mesafe ve kesici üretiminde kullanılan materyal (elmas, tungsten karbür, kobalt ve diğer ağır elementler) özelliklerinden oluşmaktadır. Motor gücü ve devri, çevresel hız, kesici üzerine gelen yük, kesme derinliği, kesme verimliliği ve spesifik enerji kesici çalışma parametrelerini oluşturmaktadır. Kesicinin aşınmasına neden olan, en önemli mermer karakteristikleri ise dayanım, sertlik, aşındırıcı mineral, oranı, kaya bileşenlerinin tipi, tane boyutu, tane şekli ve bağ yapısı sayılabilir. Diğer yandan, ani yükleme, birikmiş ısı yorulmaları ve şoklar mermer kesicilerin aşınmalarını hızlandırmaktadır. Kesici tasarım ve çalışma parametrelerinin kaya tipine göre optimizasyonu kesme verimliliğini arttırmakta, kesici ömrünü uzatmakta ve mermer üretim maliyetini düşürmektedir.Anahtar Kelimeler :Mermer, Kesme, Aşınma, Kaya özellikleri
Cevher hazırlamada istatistiksel proses kontrol ve uygulaması
oz YÜKSEK LİSANS TEZİ CEVHER HAZIRLAMADA İSTATİSTİKSEL PROSES KONTROL VE UYGULAMASI BÜLENT TÜTMEZ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Doç. Dr. Oktay BAYAT Yıl: 1999 Sayfa: 92 Jüri : Doç. Dr. Oktay BAYAT Prof. Dr. Mesut ANIL Yrd. Doç Dr. Mehmet YILDIRIM Bu çalışmada, kalite kontrolünün Cevher Hazırlama' daki uygulanabilirliği araştırılmıştır. Seri üretim proseslerinin istatistiksel analizi; girdi (hammadde), üretim (işlem) ve çıktı (ürün) bazında kontrol yapmayı mümkün kılmaktadır. Çalışma içinde, Türkiye'nin en önemli seramik kuruluşlarından olan Söğüt Seramik A.Ş. özelinde, gerçek ve üretilmiş örneklemler aracılığı ile bütün seramik fabrikalarında kullanılabilecek basit teknikler ve analizler açıklanmış, uygulamalara yer verilmiştir. Seramik proseslerinin analiz ve yeterlilik değerlendirmelerinin bilgisayarla yapılmasının zaman ve güvenirlik açısından önemli kolaylıklar sağladığı görülmüştür. Kontrol kart uygulamalarında, proses içerisindeki manuel değerlendirme hataları kolay tesbit edilebilir. Tüketici başvurulan esas alınarak oluşturulmuş verilerle prosesin karşılaşabileceği risk kontrol edilir. Prosesin istatistiksel tekniklerle kontrol edilmesi, parasal kazançların yanısıra işçi ve çevre açısından da yararlı olabilmektedir. Çalışma içerisinde, seramik proseslerinin istenmeyen doğal bir sonucu olan 'baca gazı flor emisyonuna' da değinilerek, bu ürünü kontrol etmek için yeni bir yaklaşım önerilmiştir. Matematiksel-istatistiksel teoriye çokça başvurulan tüm çalışma boyunca birleşik bir senteze gidilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Proses kontrolü, seramik, olasılık dağılımı, kontrol şeması.
Afşin-Elbistan linyitlerinin sınıflandırılarak termik santralin performansı üzerindeki etkilerinin araştırılması
Afşin-Elbistan(A) Termik Santrali'nin performansının düşük olmasının nedenlerinden birisi de yakıt olarak kullanılan linyitlerin kalitesini belirleyen sınırlayıcı parametrelerin yetersizliğidir. Bu çalışmada, Afşin-Elbistan(A) Termik Santralı ve Maden İşletmesinde, Maden ve Santral yetkilileri tarafindan sağlanan veriler ve tesiste yapılan deney sonuçlan değerlendirilerek, kömürün neden olduğu sorunlar araştırılmıştır. Satılabilir kömürün kalitesini belirleyen en önemli iki sınırlayıcı parametre Afşin-Elbistan linyitlerinin dayanım özellikleri ve ısıl değeri ile kül oram arasındaki orantıdır. Linyitlerin dayanımlarını belirleyebilmek için düzeltilmiş darbe dayanım deneyi adı verilen bir yöntem geliştirilmiştir. Afşin-Elbistan linyitlerinin darbe dayanım değerleri %9.8 ile %56 arasında değişmektedir. Satılabilir linyitlerin ortalama darbe dayanım değeri %45 ve varyansı da %4 olmalıdır. Bu nedenle farklı özelliklere sahip linyitlerin harmanlanması gerekir. Kömür yatağı ara kesme olarak gidya tabakalarının bulunduğu üst damar ve ara kesme olarak kil tabakalarının gidya tabakasının yerini aldığı alt damar olmak üzere iki kısma ayrılmıştır. Şartlı modelleme yöntemi ile üst ve alt damarlar ayn modellenmiştir. Anahtar Kelimeler : Kömür üretiminde kalite kontrolü, termik santral kazanlarında curuflaşma ve kazan kirliliği, linyitin darbe dayanımı, şartlı modelleme, stoklama ve harmanlama
Musalı Köyü Gözne İçel kromitlerinin zenginleştirme çalışmaları
öz YÜKSEK LİSANS TEZİ MUS ALI KOYU - GOZNE - İÇEL KROMİTLERİNİN ZENGİNLEŞTİRME ÇALIŞMALARI MUAMMER VARBİL ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANA BİLİM DALI Danışman : Yrd.Doç.Dr.Mehmet YILDIRIM Yıl : 1999 Sayfa: 38 Jüri : Prof.Dr. Mesut ANIL Doç.Dr. Oktay BAYAT Düşük tenörlü (%12-16 CnCh) İçel bölgesi, Gözne kasabası, Musalı köyü krom cevheri pazar talebini karşılamaktan uzaktır. Krom cevheri için önemli olan pazar isteği, krom tenorunun en az %46-48 Cn03 olmasıdır. Bu amaçla, cevher üzerinde zenginleştirme çalışmaları yapılmıştır. Cevherin mineralojik yapısı gözönüne alınarak sarsıntılı masa yöntemi ile laboratuvar testleri yapılmıştır. Neticeler; cevherin %46-48 Cn03 tenörüne kadar zenginleşebileceğini göstermiştir. En ekonomik üretim yöntemi ile ürün elde etmek için laboratuvar çalışmaları sonucunda bir pilot konsantrasyon tesisinin uygulanması uygun görülmüştür. Pilot tesis neticelerine bağlı olarak bir konsantrasyon tesisi kurulmuştur. Tesisten elde edilen ilk sonuçlar, %46-48 Cre03 içeren konsantrenin elde edileceğini göstermiştir. Anahtar kelimeler: Kromit, Kromit Cevheri Konsantrasyonu. I
Söğüt Seramik Sanayi A.Ş. hammadde ocaklarında üretim yöntemi ve ürün kalite standartını belirlemeye yönelik çalışmalar
oz YÜKSEK LİSANS TEZİ SOĞUT SERAMİK SANAYİ A.Ş. HAMMADDE OCAKLARINDA UYGULANAN MADEN İŞLETME YÖNTEMLERİNİN İNCELENMESİ ALI EKREM ARITAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Danışman : Yrd. Doç. Dr. A. Mahmut KILIÇ Yıl : 2004 Sayfa: 83 Jüri : Prof. Dr. Mesut ANIL : Yrd. Doç. Dr. A. Mahmut KILIÇ : Yrd.Doç.Dr. Ergül YAŞAR : Yrd.Doç.Dr. Alaettin KILIÇ : Yrd.Doç.Dr. Hakan GÜNEYLİ Seramik sektörü ülkemizin hızla gelişen sanayi kollarının en önemlilerinden birisidir. Seramik sektörü son yıllarda ülke dışında da ismini duyurmaya başarmış ve önemli rakamlarda ihracatlar gerçekleştirilmiştir. Söğütsen Seramik Sanayi A.Ş. ülkemizin en eski seramik kuruluşlarından birisidir. Açıldığı senelerde tek ünite halinde çalışmış, Şu anda ise 4 ünite olarak çalışmaktadır. Bu da hammadde ihtiyacını arttırmıştır. Bu işletmenin hammadde ihtiyacının büyük bir kısmı Söğüt Madencilik A.Ş. ocaklarından karşılanmaktadır. Bu tez çalışmasında Söğüt Madencilik'e ruhsatlı Düvertepe-Bağkıran, Tozman ve Çiğdemlik sahaları ele alınmıştır. Bu sahalarla ilgili olarak jeolojik bilgiler, rezerv bilgileri, sahalarda üretilen madenlerle ilgili analizler ve işletme bilgileri verilmiştir. Çalışmanın sonucunda sahalarda üretimin devamı ve hatalı işletme yöntemi seçilmiş sahalar hakkında öneriler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Seramik. Kaolen, Feldspat, Kil, İşletme Yöntemleri.
Kurşun-Çinko cevherinin kolon flotasyonu ile zenginleştirilmesinin araştırılması
Bu çalışmanın amacı Postallı Madencilik Ltd. şirketi tarafından kapalı işletme metoduyla Çadırkaya/Yahyaiı/Kayseri bölgesinde üretilen sülfîirlü kurşun-çinko cevherinin flotasyon kolonu ile daha verimli bir şekilde zenginleştirilmesinin araştırılmasıdır. Bu amaçla dizayn edilerek pilot çapta imal edilen ve Ç.Ü Müh. Mim. Fakültesi Atölyesine kurulan flotasyon kolonunda deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmalar neticesinde söz konusu flotasyon kolonu için optimum çalışma parametreleri olarak; dgo=0.125 mm, 1.30 cm/sn hava hızı, 500 g/ton Aerofloat 7048+Aerofloat 7279, %20 palp katı oranı ve 0.5 L/dk. yıkama suyu hızı belirlenmiştir. Optimum çalışma koşullarında yapılan deneyler neticesinde %93.74 verimle %55.23 Zn tenörlü konsantre alınmış ve bu sonuçlar halihazırdaki tesis değerleri ile karşılaştırıldığında (%66 verimle %53 Zn tenörlü konsantre elde edilmektedir) flotasyon kolonu ile zenginleştirmenin verim ve tenörde belirgin bir iyileştirme sağladığı görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Sülfîirlü kurşun-çinko cevherleri, Flotasyon Kolonu, Flotasyon Kinetiği
Yüreğir ve Seyhan (Adana) ilçelerinde ana arterlerdeki toz ve gürültü dağılım haritalarının hazırlanması
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİYÜREĞIR VE SEYHAN (ADANA) İLÇELERİNDE ANA ARTERLERDEKİTOZ VE GÜRÜLTÜ DAĞILIM HARİTALARININ HAZIRLANMASIArman MAVRUKÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜMADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALIDanışman : Öğr.Gör.Dr. Nil YAPICIYıl : 2005, Sayfa :135Jüri : Prof.Dr. Mesut ANILDoç.Dr. Suphi URALYrd. Doç.Dr. A.Mahmut KILIÇYrd. Doç.Dr. Fuat BUDAKÖğr.Gör.Dr. Nil YAPICIBu çalışmada Yüreğir ve Seyhan ilçelerinin ana arterlerindeki önceden belirlenennoktalardan genellikle trafiğin yoğun olduğu saatlerde Partikül Madde (1-10 μm)emisyonları ve desibel cinsinden gürültü ölçümleri alınmıştır. Ayrıca ana arter vebulvarlardaki güzergahlarda belirlenen istasyonlarda çökelen tozları ölçmek amacıyla TürkStandartları Enstitüsü'nün Çökelti Ölçme Cihazı kullanılarak toz örnekleri toplanmıştır.Örneklerin kimyasal analizleri yapılarak insan sağlığı açısından son derece tehlikeli olan ağırmetal konsantrasyonları belirlenmiştir.Meteorolojik veriler göz önünde bulundurularak, harita çiziminde sıkça kullanılanSURFER bilgisayar programı ile konsantrasyon eğrileri belirlenmiştir. Program girdisiolarak ölçüm noktalarının GPS cihazı ile belirlenen X-Y koordinatları ve ölçüm sonuçlarıkullanılmış, bu veriler Adana Şehir Planı Sayısal Haritası'na işlenerek toz ve gürültüharitaları çıkarılmıştır.Anahtar Kelimeler: Toz, Gürültü, Hava Kalitesi, Yüreğir, SeyhanI
Mevlütler mevki (Acıpayam-Denizli) Montan Krom İşletmesi üretim yönteminin incelenmesi
ÖZYÜKSEK L SANS TEZMEVLÜTLER MEVK (ACIPAYAM-DEN ZL ) MONTAN KROMLETMES ÜRET M YÖNTEM N N NCELENMESRıdvan TAÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜMADEN MÜHEND SL ANAB L M DALIDanı man: Doç.Dr.Adem ERSOYYıl : 2005 Sayfa: 51Jüri: Prof.Dr.Mesut ANILDoç.Dr.Adem ERSOYDoç. Dr. Alaettin KILIÇDoç. Dr. Ergül YA ARYrd. Doç. Dr. Mustafa AKYILDIZBu çalı mada, Mevlütler Mevkii-Acıpayam-Denizli Montan Krom letmesininüretim yöntemi incelenmi tir. Halen i letilmekte olan krom oca ının bugünkü üretimyöntemi irdelenmi olup, üretimi artıracak madencilik parametreleri belirlenmi tir. Ocaktayapılan üretim çalı malarında elde edilen veriler ve incelemeler de erlendirilerek yata ınjeolojisi, cevher rezervi, tenörü ve cevherle me açıklanmı tır.Mevlütler Ocaklarının rezerv potansiyelinin yüksek olmasına kar ın, son yıllardaarama ihmal edilmi tir. Bu nedenle, belirlenen görünür rezervin kısıtlı olması üretim artı ınıolumsuz yönde etkileyecektir. Madencilik çalı malarının optimizasyonu ve üretim artı ı içinmadende 600 m uzunlu unda taban ayak yolu, 200 m uzunlu unda kuyu ve 500 muzunlu unda arama galerisi açılmalıdır.Ocaktaki bugün uygulanan madencilik tüm yönleriyle irdelenmi ve her safha içinmekanizasyon olanakları belirlenmi tir. Buna göre, ocakta uygulanan bacalardaki üretimyönteminde herhangi bir de i ikli e gerek görülmemi , sadece nakliye sistemi, kapasitesininarttırılması için kuyu inilmesi ve personel sayısının artırılması ile ocaktaki 1500 ton olanaylık üretimin 2500 tona çıkarılabilece i açıklanmı tır.Anahtar Kelimeler: Krom, Üretim yöntemi, Acıpayam-Denizli, Krom i letmesi,Yeraltı krom üretimiI
Afşin-Elbistan (A) açık işletmesinde optimum ocak sınırlarının belirlenmesi ve mevcut uygulama ile karşılaştırılması
ÖZYÜKSEK L SANS TEZAFŞ N-ELB STAN (A) AÇIK ŞLETMES NDE OPT MUM OCAKSINIRLARININ BEL RLENMES VE MEVCUT UYGULAMA LEKARŞILAŞTIRMASIMustafa Engin YAYLAÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜMADEN MÜHEND SL Ğ ANAB L M DALIDanışman : Doç. Dr. Suphi URALYıl : 2005, Sayfa:60Jüri : Prof. Dr. Mesut ANILDoç. Dr. M. Emin ÖCALDoç. Dr. Suphi URALYard. Doç. Dr. A. Mahmut KILIÇYard. Doç. Dr. Ahmet DAĞYüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın amacı, 1981 yılından buyana madencilik çalışmaları sürdürülen Afşin-Elbistan (A) Kışlaköy açıkişletmesinin optimum ocak sınırları, güncelleştirilmiş teknik ve ekonomik verilerkullanılarak yeniden belirlenmiş ve elde edilen sonuçları halen uygulanmakta olanocak sınırları ile karşılaştırılmıştır.MTA Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 255 adet karotlu sondajaait bilgiler kullanılarak kuyu koordinatları, kömüre giriş ve çıkış kotları, ısıldeğer/kül içeriği değeri, kuyunun toplam derinliği gibi bilgileri içeren bir veridosyası oluşturulmuştur. Bu veri dosyasına kriging yöntemi ile bloklara değerleriatanarak sahanın blok modeli oluşturulmuştur. Daha sonra yoğunluk, örtü-kazı vekömür üretim maliyetleri, her bir bloğun, üretim maliyeti ve parasal değeri dikkatealınarak, sahanın ekonomik modeli üretilmiştir. Son olarak yazılıma olası nihaişevlerin değişik yönlerdeki genel eğim açıları girilerek pozitif hareketli koni yöntemiile optimum ocak sınırları elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Nihai ocak sınırı, Hareketli koni, Afşin-Elbistan Havzası,Optimizasyon, Açık işletmeI
Diyarbakır yöresindeki bazı mermer türlerine uygulanan dolgu yöntemlerinin performanslarının değerlendirilmesi
D YARBAKIR YÖRES NDEK BAZI MERMER TÜRLER NE UYGULANANDOLGU YÖNTEMLER N N PERFORMANSLARININ DEĞERLEND R LMESSümeyra CEVHEROĞLUBu çalışmada Diyarbakır Bölgesi'nde yoğun olarak üretimi yapılan kireç taşıkökenli Orient Pink, Sand Wave ve Tigre Bej grubu mermerlere uygulanan dolguyöntemlerinin performans değerlendirmesi yapılmıştır. Mermerin fiziksel ve mekaniközelliklerinin uygulanan yöntemleri nasıl etkilediği laboratuar çalışmaları ile ortayakonmuştur. Bununla birlikte dolgu yöntemlerinin taşın işleme maliyetini ne kadararttırdığını belirlemek amacı ile maliyet analizi yapılmıştır. Ayrıca doğal taşlarauygulanacak dolgu yönteminin başarısına etki eden doğal taşla ilgili özellikler (fizikselve kimyasal yapı, doku, dolgu uygulama biçimi) ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Afşin-Elbistan (B) açık işletmesinde optimum ocak sınırlarının belirlenmesi
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİAFŞİN-ELBİSTAN (B) AÇIK İŞLETMESİNDE OPTİMUM OCAKSINIRLARININ BELİRLENMESİFeyyaz CANKAYAÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜMADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALIDanışman : Doç. Dr. Suphi URALYıl : 2005, Sayfa:48Jüri: Prof. Dr. Mesut ANIL:Doç. Dr. Suphi URAL:Yrd. Doç. Dr. Ahmet DAĞ:Yrd. Doç. Dr. A. Mahmut KILIÇ:Yrd. Doç. Dr. Mustafa AKYILDIZYüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın amacı, gelecekdönemlerde işletmeye alınması planlanan Afşin-Elbistan (B) Çöllolar sektörününoptimum ocak sınırları, güncel teknik ve ekonomik veriler kullanılarak belirlenmiştir.MTA Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 156 adet karotlu sondajaait bilgiler kullanılarak kuyu koordinatları, kömüre giriş ve çıkış kotları, ısıldeğer/kül içeriği değeri, kuyunun toplam derinliği gibi bilgileri içeren bir veridosyası oluşturulmuştur. Bu veri dosyasına kriging yöntemi ile bloklara değerleriatanarak sahanın blok modeli oluşturulmuştur. Daha sonra yoğunluk, örtü-kazı vekömür üretim maliyetleri, her bir bloğun, üretim maliyeti ve parasal değeri dikkatealınarak, sahanın ekonomik modeli üretilmiştir. Son olarak yazılıma olası nihaişevlerin değişik yönlerdeki genel eğim açıları girilerek pozitif hareketli koni yöntemiile optimum ocak sınırları elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Nihai ocak sınırı, Hareketli koni, Afşin-Elbistan Havzası,Optimizasyon, Açık işletmeI
Karadiken Köyü Tarsusu kalker işletme şevlerindeki deformasyonların ölçülmesi ve kontrolü
ÖZYÜKSEK LİSANSKARADİKEN KÖYÜ /TARSUS KALKER İŞLETME ŞEVLERİNDEKİDEFORMASYONLARIN ÖLÇÜLMESİ VE KONTROLÜDerviş ÖZCANÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜMADEN MÜHENDİSLİĞİ ANA BİLİM DALIDanışman : Doç.Dr. Suphi URALYıl :2005 ......., Sayfa:..44Jüri :Prof.Dr. Mesut ANILDoç. Dr. Alaattin KILIÇDoç. Dr. Suphi URALYrd. Doç. Dr. Ahmet Mahmut KILIÇYrd. Doç. Dr. H. Murat ARSLANBu çalışmada, Soda Sanayi AŞ. Karadiken Kalker İşletmesinde şevlerdeki olasıhareketler Jeodezik ağ kurularak tespit edilmeye çalışılmıştır. Ölçme sonrası yapılanhesaplamalar sonucu şevlerdeki yatay hareket olan noktalar tespit edilerek, işyerigüvenliği açısından gerekli tedbirler alınmıştır. Şevler, büyük uyarılma vermeden deyenilme gösterebilirler. Böyle durumlarda mala ve cana zarar gelmemesi içinyenilme riskini önceden tahmin etmek üzere şev hareketinin yada şevlerde oluşandeformasyonların ölçülmesi gerekir. Deformasyon ölçmelerinin amacı, olası bir şevkaymasını önceden tahmin ederek, gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktır.Çalışma kapsamında 10 aylık bir sürede ocağın özellikle kuzey ve kuzey doğukesimlerinde, birinci ve beşinci basamaklar arasındaki obje noktalarında yataydeformasyonların 13cm ye kadar çıktığı tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Jeodezik ağ, Deformasyon ölçümü, Taş ocağı işletmesi
G.L.İ., Tunçbilek açık işletmesinde uygulanan yöntemlerin ekonomik değerlendirilmesi
Günümüzde enerji ihtiyacı giderek artmaktadır. Bu ihtiyacın büyük bir kısmını karşılayan kömür, yer altı ve açık işletme olmak üzere iki yoldan elde edilmektedir. Yeraltı madenciliğinde derinlere inildikçe çalışma koşulları zorlaşmaktadır. Buna alternatif olarak açık ocaklar ortaya konulmaktadır. Açık ocakların avantajı büyük tonajlarda kömür elde edilebilmesidir. Bunun sonucu olarak günümüzde dünya madenciliği açık ocakçılığa doğru meyil etmektedir. Açık ocaklarda en büyük problem alınacak madenin üzerindeki örtü kazıdır. Bu problemin daha ucuza mal edilmesi buradan alınacak madenin de ucuz olması demektir. Bu çalışmamda Tunçbilek Bölgesinde Türkiye Kömür İşletmeleri'nin açık ocaklarındaki Dekapaj (örtü kazı) sisteminin maliyeti incelenmiştir.
Panel ısıtma ve soğutma sistemlerinin güneş enerjisi destekli ısı pompası ile birlikte kullanımı
oz DOKTORA TEZİ PANEL ISITMA VE SOĞUTMA SİSTEMLERİNİN GÜNEŞ ENERJİSİ DESTEKLİ ISI POMPALARI İLE BİRLİKTE KULLANIMI ^ Hatice M. ATMACA ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof.Dr. MÖzcan ÜLTANIR Yıl: 2000, Sayfa: 151 Jüri : Prof.Dr. MÖzcan ÜLTANIR : ProfDr. Ö. Ercan ATAER : Doç.Dr. Orhan BÜYÜKALAC A Bu çalışmada panel ısıtma ve soğutma sistemlerinin güneş enerjisi destekli ısı pompası ile birlikte kullanılabilirliği incelenmiştir. Binaların iklimlendirilmesi amacıyla kullanılan yeni ve ülkemiz için henüz yaygınlaşmamış bir yöntem olan döşemeden ısıtma ve tavandan soğutma, ısının radyasyon yolu ile ortama verilmesi esasına dayanır. Bu özelliğinden dolayı bu sistemlerin kullanılması durumunda tasarım iç ortam sıcaklıkları alışılagelmiş yöntemlerden daha ılımlı seçilebilir. Böylece konfor koşullan sağlanırken ortamın ısıtma ve soğutma yükü azalır. Isı enerjisi girdili soğutma çevrimleri ile çalışan ısı pompalanma, tek başlarına kullanıldıklarında etkinlikleri düşüktür ve destek ısıtıcıya gereksinim duyarlar. Ancak güneş enerjisi gibi ucuz ve temiz bir enerji kaynağını kullanabilmeleri açısından oldukça caziptirler. Panel sistemlerin ısı gereksiniminin düşük olması ve ılımlı akışkan sıcaklıklarında çalışmaları avantajından yararlanarak bu iki sistem birleştirilmiş ve sorpsiyonlu ısı pompasının dezavantajı elimine edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada önce ASHRAE tarafından geliştirilmiş CLTD yöntemi kullanılarak binaların ısıtma ve soğutma yüklerini hesaplayan bir bilgisayar programı geliştirilmiştir. İkinci aşamada bu programın ürettiği yük verileri kullanılarak bu yükü karşılayacak panel sistemin tasarımını yapan bir bilgisayar programı hazırlanmıştır. Son aşamada ise tavandan soğutma amaçlı panel sistemin gereksinimi olan soğutulmuş suyu sağlayacak absorpsiyonlu ısı pompası simülasyonu yapılmıştır. R21-DMF çifti ile çalıştığı varsayılan ısı pompasının ısıtma ve soğutma tesir katsayılan hesaplanmış ve sistemin çeşitli parametrelerinin bu değerlere etkisi incelenmiştir. Sonuç olarak özellikle güneş enerjisinin bol olduğu yaz aylarında ve güney bölgesinde güneş enerjisi destekli ısı pompalannm tavandan panel soğutma sistemleri ile birlikte kullanımı oldukça ekonomik bir çözüm olarak önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Panel ısıtma ve soğutma, güneş enerjisi destekli ısı pompası
Rotary (döner) sondajlarda matkap çalışma ve kaya parametrelerinin ilerleme hızı üzerine etkileri
YÜKSEK LİSANS TEZİ ROTARY (DÖNER) SONDAJLARDA MATKAP ÇALIŞMA VE KAYA PARAMETRELERİNİN İLERLEME HIZI ÜZERİNE ETKİLERİ Tayfun Yusuf YÜNSEL ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Doç. Dr. Adem ERSOY Yıl : 2001 Sayfa: 92 Jüri : Prof. Dr. Mesut ANIL : Doç. Dr. Adem ERSOY : Doç. Dr. Hasan ÇETİN Bu çalışmada, tuz üretim ve petrol arama sondajı incelenmiştir. Her iki sondaj için sondaj donanımları, matkaplar, matkap çalışma parametreleri, çamur özellikleri, delinen kaya karakteristikleri, casing ve çimentolama işlemi değerlendirilmiştir. Tuz üretim sondajları, Tarsus-Karakuyu-Arapali bölgesinde olup Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü tarafından Mersin Soda Sanayii için yapılmaktadır. Sondaj donanımının teknik özellikleri ve sondajda kullanılan konili matkaplar açıklanmıştır. Genellikle, Pliosen ve Messinien yaşlı kaliç, kil, kum, silt, anhidrit ve tuz arakatkılı kil formasyonları kesilmiştir. Sondaj boyunca çamur yoğunluğu ve viskozitesi devamlı olarak ölçülmüştür. Matkap devrini ve yükünü sabit olarak veya belirli limit aralıklarında tutulmuştur. Çünkü, delinen formasyonların jeolojik ve mekanik özellikleri sondaj boyunca kritik olarak değişmemiştir. Tuz rezervi tam olarak belirlenmemiştir. Ancak, tuz kalınlık haritaları çok büyük tuz potansiyelinin varlığını göstermektedir. Petrol sondajı ise Adana-Ceyhan-Soysallı mevkiinde Türk Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu sondajda, ilerleme hızı, matkap yükü, tork gibi matkap parametreleri ölçülmüştür. Matkap çalışma parametrelerinin ilerleme hızı üzerindeki etkisi ve bunların birbirleri arasındaki ilişki kurulmuştur. Sondajda kil ağırlıklı formasyonlar geçilmiştir. Sondaj sıvısı özellikleri sürekli olarak kontrol altında tutulmuştur. Yapılan sondaj derinliği yaklaşık 2000 m' dir. Sondaj boyunca sapma ölçülmüş ve önemli bir sapmanın olmadığı belirlenmiştir. Her hangi bir petrol emaresine rastlanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Petrol sondajı, Tuz üretim sondajı, İlerleme hızı, Formasyon özellikleri. Matkap Parametreleri.
Patlama sisteminin tasarımında kullanılan yöntemler ve Yaşar Özdemir Taşocağındaki (Sağlıklı/ Tarsus) uygulamaları
oz YÜKSEK LİSANS TEZİ İ PATLATMA SİSTEMİNİN TASARIMINDA KULLANILAN YÖNTEMLER VE YAŞAR ÖZDEMİR TAŞOCAĞIND AKİ ( TARSUS / SAĞLIKLI ) UYGULAMALARI MEHMET AKİF LEVENTOGLU YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman: Yrd.Doç.Dr. Suphi URAL Yıl 2001 Sayfa 81 Jüri : Yrd.Doç.Dr. Suphi URAL Prof.Dr. Mesut ANIL Yrd.Doç.Dr. Mustafa AKYILDIZ Bu çalışmada delme-patlatma teknikleri ve tasarımlandırması, tasarımlandırılmasındaki yöntemler literatür çerçevesinde araştırılmış olup, İçel İli, Tarsus İlçesi, Sağlıklı Köyü sınırlan dahilinde Tarsus-Ankara Karayolu batısında faaliyette bulunan Yaşar ÖZDEMİR taşocağında; gerçekleştirilen arazi çalışmaları ve taşocağından alınan numunelerin Çukurova Üniversitesi Labaratuvarında yapılan testler neticesi patlatma ve verim ilişkisi üzerine yorumlar yapılmıştır. Açık işletme patlatma olayını iyi şekilde algılamak, patlayıcı ve ateşleyici cinslerini, patlatma prensiplerini, tasarım yöntemlerini bilmek ve olaya etki eden nedenleri en üst düzeyde araştırmak ve değerlendirmek ve birçok parametreyi en uygun şekilde bağdaştırmak zorundadır. Başarılı bir atım için tüm işlemlerin sıra ile ve düzenli bir şekilde yapılması gerekir. Aksi halde zaman ve emek kaybı kaçınılmazdır.Bu çalışmada açık işletmelerde delme-patlatma tasarımı için geliştirilmiş bazı yaklaşımlar incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Delme, patlatma, tasarım
Cam sanayii soğutma suyunun arıtılmasının araştırılması
Bu çalışmada Trakya Cam Sanayi, Tarsus-Mersin Fabrikası Soğutma suyu sistemindeki suyun borularda meydana getirdiği korozyonun giderilmesine çalışılmıştır. Bunun için soğutma suyundan su örnekleri alındı ve testler yapıldı. İlk metotta değişik tip ve molekül ağırlığında flokülantlar denenerek su örneği flokülasyona tabi tutulmuştur. Sonuçta sadece ultrafiltrasyon kullanılarak yapılan deneylerde soğutma suyundaki mikroorganizmaların %71'i giderilmiştir. Daha sonra Magnafloc-1011 kullanılarak yapılan flokülasyon deneylerinde ise soğutma suyundaki mikroorganizmaların ise %63'ü giderilmiştir. Son olarak flokülasyon+ultrafıltrasyon işlemi birlikte uygulandığında soğutma suyundaki mikroorganizmaların %82' sinin giderimi gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler : Soğutma suyu, ultrafiltrasyon ve flokülasyon
Atık su arıtma çamurunu değerlendirme imkanlarının araştırılması
Bu çalışmada, atıksu arıtma çamurunun karakteristik özellikleri belirlenerek 125 mm iç çap ve 1.8 m yüksekliğe sahip laboratuvar ölçekli Dolaşımlı Akışkan Yatak (DAY) bir fırında; arıtma çamuru+kömür, arıtma çamuru+biomas ve arıtma çamuru+kömür+biomas karışımları şeklinde ayrı ayrı yakılmıştır. Deneysel çalışmalarda değişik arıtma çamuru/kömür/biomas oranla rı(% 0-20 çamur, %80-100 kömür ve %80-100 biomas) denenmiştir. Akışkan yatak malzemesi olarak silis kumu ve kül karışımı kullanılmıştır. Yatak boyunca oluşan basınç dağılımları (mbar), yatak sıcaklıkları (°C) ve baca gazındaki 02, S02, C02, CO, NOx ve CmHn konsantrasyonları on-line olarak ölçülmüştür. Ayrıca yanma verimi (%) ve termik kapasite (kW) değerleri belirlenerek; yatak sıcaklığı (°C), yakıt besleme oram (kg/s), terminal hız (m/sn) gibi işletme parametreleri için optimal çalışma koşullan tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Arıtma Çamuru, Biomas, Kömür, Yakma, Dolaşımlı Akışkan Yatak
Afşin-Elbistan Termik Santral uçucu küllerinden liç yöntemiyle metal oksitlerin kazanımı
Bu çalışmada; Afşin-Elbistan Termik Santralı uçucu külünün fiziksel, kimyasal ve mineralojik özelliklerinin belirlenmesi ve içerdiği Al, Fe ve Ti gibi değerli metallerin liç yöntemi ile kazanımı araştırılmıştır. Uçucu kül numunesi başlıca CaO ve Si02 ile %7.54 A1203, %4.02 Fe203 ve %1.02 Ti02 den meydana gelmektedir. Kristal fazlar ise kuvars, kireç, anhidrit, kahverengi millerit ve anhidrit+melilit tir. Değerli metalleri kazanmak amacıyla yapılan doğrudan asit liçi deneylerinde en iyi sonuçlar ; 300 g/İt asit konsantrasyonu, 90°C sıcaklık, 1500 D/d karıştırma hızı, % 5 lik bir pülp yoğunluğu ve Al ve Ti için 6, Fe için ise 8 saatlik bir çözündürme süresinde elde edilmiştir. Bu koşullarda % 97 Al, % 95 Fe ve % 98 Ti kazanma verimine ulaşılmıştır.
Kueşun-çinko cevherlerinin optimal flotasyon şartlarının tesbiti
Bu çalışma, Adana ilinin Kozan ilçesine bağlı Horzum yaylasının yaklaşık 30 km kuzeyinde bulunan ve Adana Madencilik Ltd. Şirketi tarafından işletilmekte olan Çinko cevheri üzerinde yapılan çalışmaları içermektedir. Cevherleşme, normal cevher (% 6.02 Zn) olarak nitelendirilen ve flotasyon tesisinin işlediği cevher ile zengin cevher (% 27.44 Zn) olarak tanımlanan ve birkaç bin ton kadar üretilmiş olan malzemeden ibarettir. Çinko cevherinde başlıca ZnS, FeS2, MgO, ve CaO oluşumlarına rastlanmaktadır. Deneysel çalışmalar; normal cevher, zengin cevher ve tesis flotasyon artığı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Normal cevherin ön bir gravimetrik zenginleştirmeyle tenor artışına gitmek ve flotasyon tesisine tenörü nisbeten yükseltilmiş cevher beslemek, zengin cevherin gravimetrik zenginleştirmeyle tenorunun yükseltilmesi suretiyle satılabilir bir konsantre elde edilmesi, artığında % 2 civarında olan çinko tenorunun yükseltilmesi suretiyle artıktaki çinkonun kazanılması amaçlanmıştır. Bu nedenle cevher üzerinde önce kırma-eleme ve öğütme-eleme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Daha sonra; normal cevher ve artık üzerinde spiral, deneyleri yapılmış, takiben normal cevher, zengin cevher ve tesis flotasyon artığı ile sallantılı masa deneyleri tatbik edilmiştir. Son olarak da normal cevher sallantılı masa deney ürünleri ile flotasyon deneyleri yapılmıştır. Ayrıca artık, ek olarak MGS deneylerine tabi tutulmuştur. Kırma-eleme deneylerinden cevherin çok kırılgan olduğu sonucuna varılmış ve öğütme-eleme deneylerinde en iyi sonucun 5 dakikalık öğütme sonucunda alındığı görülmüştür. Spiral deneylerinde ne cevher ne de flotasyon tesis artığı için istenilen sonuç alınmıştır. Ayrıca sadece tesis flotasyon artığı için yapılan MGS deneylerinde sonuç vermemiştir. Fakat, sallantılı masa deneylerinde yine artık için sonuç alınmamasına rağmen normal cevher ve zengin cevher için istenilen sonuçlar elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre, normal cevher tenörü % 6.02 Zn den ön bir gravimetrik zenginleştirmeyle % 10.37 Zn ye çıkarılmıştır. Elde edilen ürünlerin tek kademeli temizleme flotasyonu sonucu % 53.98 Zn tenörlü nihai konsantre elde edilmiştir ki bu da istenilen amaca ulaşıldığını göstermektedir. Zengin cevher için amaçlanan satılabilir bir konsantre elde edilmesi, % 27.44 Zn tenörlü cevherlerden % 47.25 Zn tenörlü bir konsantre elde edilmesiyle sağlanmıştır.
Adana - Mersin otoban güzergahında oluşan heyelanlar ve ıslah önerileri
ÖZYÜKSEK L SANS TEZADANA-MERS N OTOBAN GÜZERGAHINDAOLU AN HEYELANLAR VE ISLAH ÖNER LERSerkan ÖZDEM RÇukurova ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMaden Mühendisli i Anabilim DalıDanı man: Doç. Dr. Ergül YA ARYıl: 2006, Sayfa: 113Jüri: Prof. Dr. Mesut ANILDoç. Dr. Ergül YA ARDoç. Dr Alaettin KILIÇYrd. Doç. Dr. A. Mahmut KILIÇYrd. Doç. Dr. Hakan GÜNEYLBu çalı mada, otoban güzergahlarında görülen heyelanların mühendislikaçısından incelenmesi yapılmı tır. Çalı ma sahası olarak Adana-Mersin otobangüzergahı seçilmi olup, otoyol güzergahı boyunca 45 ve 58. km'lerde görülenheyelanlar ile muhtemel heyelanlı kısımlar incelenmi tir.Çalı maya önce güzergah boyunca heyelanların olabilece i yerler gözdengeçirilerek mevcut heyelanlar teker teker incelenmi , foto rafları çekilmi velaboratuar çalı maları için gerekli örselenmemi numuneler alınmı tır. Heyelanıngörüldü ü Güvenç formasyonunun jeolojik ve jeoteknik özellikleri ara tırılmı tır.Araziden ve laboratuar çalı maları sonucunda elde edilen bilgiler de erlendirilerekbüro çalı maları için gerekli veriler sa lanmı tır. Büro çalı maları, bilgisayarçizimleriyle de desteklenerek heyelanların olu um sebepleri, olu um mekanizması,çevreye olan etkisi ve heyelana kar ı alınacak önlemler ara tırılmı tır.Çalı malar sonucunda, heyelanların meydana gelmesinde mevsimnormallerinin üzerindeki a ırı ya ı lar nedeni ile birimlerin suya doygun halegelmesi sonucu bo luk suyu basıncının artmasına ba lı olarak efektif gerilmeninazalması yanında, kaya kütlelerindeki süreksizlikler ile açılan evlerin e im ve e imyönlerinin önemli rol oynadı ı görülmü tür.Anahtar Kelimeler: Heyelan, Adana-Mersin Otoyolu, Güvenç formasyonu, Zemin veKaya Mekani i, Islah Metotları.
Baltaşı-Palu (Elazığ) travertenlerinin tekno-mekanik özelliklerinin belirlenmesi
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİBALTAŞI-PALU (ELAZIĞ) TRAVERTENLERİNİN TEKNO-MEKANİKÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİSelçuk ŞENÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜMADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALIDanışman: Öğr. Gör. Dr. Nil YAPICIYıl: 2006 Sayfa: 93Jüri: Prof.Dr. Mesut ANILDoç.Dr. Alaettin KILIÇYrd.Doç.Dr. Ahmet Mahmut KILIÇYrd.Doç.Dr. Mustafa AKYILDIZÖğr.Gör.Dr. Nil YAPICIBu çalışmada Kayaönü Köyü (Palu-Elazığ) traverten mermerlerinin tekno-mekanik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Mesta Mermer Ocağından alınan numuneler kullanılarak ÇukurovaÜniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü Kaya Mekaniği ve Zemin MekaniğiLaboratuarında Kayaönü Köyü traverten mermerlerinin tekno-mekanik özelliklerisaptanmıştır. Sonuçta birim hacim ağırlık: 2,31 gr/cm3, özgül ağırlık: 2,61gr/cm3,görünür porozite: %11,5, Tek eksenli basma dayanımı: 43,208 MPa, darbe dayanımı:0,56Nmm/mm3, sürtünme ile aşınma kaybı: 18,3 cm3/50cm2, sodyum sülfat donkaybı %0,897, dolaylı çekme dayanımı: 4,67 MPa, eğilme dayanımı: 8,884 MPa,nokta yük dayanımı: 2,69 MPa bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Traverten, Mermer, Tekno-mekanik, Laboratuar, Elazığ(Palu)I
Çukurova bölgesindeki mermer ocaklarının pazar durumu ve ekonomik açıdan değerlendirilmesi
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİÇUKUROVA BÖLGESİNDEKİ MERMEROCAKLARININ PAZAR DURUMU VE EKONOMİKAÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİMustafa Soner AZİZOĞLUÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜMADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Mesut ANILYıl:2005, Sayfa:114Jüri: Prof. Dr. Mesut ANILDoç. Dr. Alaettin KILIÇYrd. Doç. Dr. Ergül YAŞARYrd. Doç. Dr. Ahmet Mahmut KILIÇYrd. Doç. Dr. Mustafa AKYILDIZBu çalışmada Çukurova Bölgesindeki mermerlerin üretim teknolojileri, pazardurumu ve ekonomisi incelenmiştir. Bu çalışma yapılırken, mermer üretici firmalarıile görüşülmüş, üretimleri hakkında bilgi alınmış ve üretim yaptıkları fabrikalardaincelemeler yapılmıştır. Çukurova Bölgesinde üretilen ve Çukurova Bölgesine diğerbölgelerden gelen mermerlerin fiziksel ve mekanik özellikleri karşılaştırılmıştır.Çukurova Bölgesinde üretilen mermerlerin kökeninin çoğunun kireçtaşı mermerleriolduğu anlaşılmıştır. Bu durumda Çukurova Bölgesinde üretilen mermerlerinihracatı, Çukurova Bölgesine, diğer bölgelerden getirilen mermerlerden çokdüşüktür. Genel olarak Çukurova Bölgesinde üretilen mermerler bu bölgedetüketilmekte, ülke içinde bile fazla taleple karşılaşılmamaktadır.Anahtar Kelimeler: Çukurova Bölgesi, mermer, üretim teknolojisi, ekonomiI
Üçtepeler (Bünyan-Kayseri) traverten ocağının incelenmesi
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİÜÇTEPELER (BÜNYAN-KAYSERİ) TRAVERTEN OCAĞININİNCELENMESİZiya ALTAŞÇUKUROVA ÜNİVERİSTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜMADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALIDanışman :Doç. Dr. Ergül YAŞARYıl: 2006, Sayfa: 71Jüri :Doç. Dr. Ergül YaşarDoç. Dr. Alaettin KılıçDoç. Dr. Suphi UralYrd. Doç. Dr. Ahmet M. KılıçYrd. Doç. Dr. İ. Altay AcarBu çalışmada, Kayseri (Bünyan) yöresi travertenlerinin tekno-mekaniközelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Kayseri ili Melikgazi ilçesi,Büyük Bürüngüz Köyü'nde bulunan Nurdal Mermer Madencilik Ltd. Şti.'ne ait olantraverten ocağı incelenmiştir.Çalışma sahasından alınan traverten numuneleri üzerinde, ÇukurovaÜniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü Kaya ve Zemin Mekaniğilaboratuarlarında deneyler gerçekleştirilerek tekno-mekanik özellikler belirlenmiştir.Bu deneyler sonucunda, mekanik özelliklerden eğilme dayanımı 82,02 kg/cm2, darbedayanımı 7,40 kgcm/cm3, tek eksenli basınç dayanımı 378,10 kg/cm2, aşınmadayanımı 6,31 cm3/50 cm2 olarak bulunmuştur. Birim hacim ağırlığı 2,29 gr/cm3,ağırlıkça su emme oranı % 2,60, görünür porozitesi % 6,31, doluluk oranı % 88 veShore seleroskop sertliği 44,14 olarak bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Traverten, Tekno-Mekanik, Mermer Üretimi, Kalite KontrolüI
Açık işletmelerde ocak içi güvenliğinin arttırılmasında GPS'in kullanımı
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİAÇIK İŞLETMELERDE OCAK İÇİ GÜVENLİĞİNİN ARTTIRILMASINDAGPS'İN KULLANIMIFurkan Kerem KASAÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜMADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALIDanışman: Yrd.Doç.Dr.Ahmet DAĞYıl: 2006, Sayfa: 116Jüri: Doç. Dr. Alaettin KılıçDoç. Dr. Suphi UralDoç. Dr. Turgut İkizYrd. Doç. Dr. Ahmet Mahmut KılıçYrd. Doç. Dr. Ahmet DağBu araştırma, günümüz teknolojilerinin en uygun biçimde bir maden ocağı,daha doğrusu bir açıkocağa uygulanmasını göstermek bakımından uygun bir zeminoluşturmak için hazırlanmıştır. Bu teknolojilerden Dünya çapında en yaygın olanGPS teknolojisi anlatılmış, gerek görüldüğünde bir açıkocağa nasıl uygulanacağı daaçıklanmıştır. Burada şimdiye kadar diğer ülkelerde uygulanış örneklerinden ve halihazırdaki teorik verilerden yola çıkılmış ve ülkemizde de uygulanması durumundaışık tutacak bir rehber haline getirilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte işin özünübarındıran bilgisayar yazılımı ile güçlendirilmiştir.Eğer bir açıkocağa GPS teknolojisini sadece filo takibi için değil,araştırmanın özünü ihtiva eden güvenlik birimi ile birlikte uygulamak gerekirse; ilkönce bir etüt yapılmalı, GPS teknolojisi tam anlamı ile anlaşılmalı ve daha sonrauygulanmalıdır.Anahtar kelimeler: GPS, Açıkocak, Konumbelirleme, Güvenlik.I
Handere kilinde su içeriği değişimi ve kompaksiyon enerjisinin mukavemete olan etkisi
ÖZYÜKSEK L SANS TEZHANDERE K L NDE SU ÇER Ğ DEĞ Ş M VEKOMPAKS YON ENERJ S N N MUKAVEMETE OLAN ETK SArzu PALALIÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜMADEN MÜHEND SL Ğ ANAB L M DALIDanışman : Doç. Dr. Ergül YAŞARYıl : 2006, Sayfa : 98Jüri : Prof. Dr. Hasan ÇET N: Doç. Dr. Alaettin KILIÇ: Doç. Dr. Suphi URAL: Doç.Dr. Ergül YAŞAR: Yrd. Doç. Dr. Ahmet M. KILIÇBu çalışmada su içeriği değişiminin ve kompaksiyon enerjisinin Adana'nınKuzeyinde yeralan Handere kilinin mukavemetine etkisini belirlemek amacıylalaboratuar deneyleri yapılmıştır. %20, %25, %30, %35, ve %40 olarak beş farklı suiçeriğinde laboratuarda hazırlanan kil zeminler üzerinde serbest basınç deneyleriyapılmış ve bu değişimin mukavemet üzerine olan etkisi belirlenmiştir. Numunehazırlanırken kil, kalıp içerisine üç tabaka halinde yerleştirilmiştir. Her tabaka 25, 40,ve 50 gibi farklı sayıda darbe uygulanarak sıkıştırılmıştır. Böylece kompaksiyonunkilin mukavemeti üzerine etkisi araştırılmıştır.Deneysel çalışma sonuçları kompaksiyon enerjisinin artmasıyla kilinmukavemetinde dikkate değer bir artışın olduğunu göstermiştir. Ayrıca, kilin sumuhtevası arttıkça mukavemetininde de azalma olduğu gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Kompaksiyon, Su çeriği, Mukavemet, Handere kiliI
Kireçtaşlarından üretilen kilitli beton parke bloklarının mekanik özelliklerinin değerlendirilmesi
ÖZYÜKSEK L SANS TEZK REÇTAŞLARINDAN ÜRET LEN K L TL BETON PARKEBLOKLARININ MEKAN K ÖZELL KLER N NDEĞERLEND R LMESTuncer TEKMENÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜMADEN MÜHEND SL Ğ ANA B L M DALIDanışman : Prof. Dr. Adem ERSOYYıl : 2006 Sayfa: 53Jüri : Prof. Dr. Mesut ANIL: Prof. Dr. Adem ERSOY: Doç. Dr. . Hakkı ÇAĞATAY: Doç. Dr. Aleattin KILIÇ: Doç. Dr. Ergül YAŞARBu çalışma, ülkemizde hızlı bir şekilde gelişmekte olan yer dekoratif döşememalzemesi kilitli beton parke bloklarının (KBPB) jeomekanik özelliklerinin ve ultrases dalgalarının incelenerek kaliteli ürünler oluşturulması için yapılmıştır. KBPBagrega, çimento ve suyun birleştirilmesi sonucunda üretilmektedir. Bu nedenle, buaraştırmada agrega boyutları, agrega ve su-çimento karışım oranları incelenmiştir.Her farklı agrega boyutu ve farklı karışımlar için KBPB üretilerek, bunların mekaniközellikleri belirlenmiştir. Bu özelliklerden tek eksenli basınç dayanımı, çekmedayanımı, Schmidt sertliği ve aşınma indeksinin 3, 7, 28, 90 ve 180 günlük kürsürelerinde testleri uygulanmıştır. Agrega malzemelerinin kimyasal analizleri vemikroskobik incelemeleri yapılmıştır. Ayrıca pundit cihazı ile ultra sesözelliklerinden P dalgasının malzeme içinden geçiş hızı belirlenmiştir. Bu çalışmadaagrega boyutu olarak 0-5, 5-10 ve 10-20 mm'lik agrega boyutları kullanılmıştır.Yapılan deney sonuçları esas alınarak en uygun su çimento oranı 0.32, çimento dozajmiktarı olarak 300 dozaj bulunmuştur. KBPB'nın mühendislik özellikleri temelalınarak optimum agrega boyutları ve miktarlarını içeren karışım reçetesibelirlenmiştir. Sonuç olarak, en az aşınan, en yüksek dayanım ve sertliğe sahip olanKBPB üretimi belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Kilitli Beton Parke Blokları, Agrega, Su-Çimento Oranı, UltraSes Dalgaları, Mekanik ÖzelliklerI
Salbaş (Adana) kumtaşlarının fiziko-mekanik ve petrografik özelliklerinin incelenmesi
ÖZYÜKSEK L SANS TEZSALBAŞ (ADANA) KUMTAŞLARININ F Z KO-MEKAN K VEPETROGRAF K ÖZELL KLER N N NCELENMESSelim ÖZKANÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜMADEN MÜHEND SL Ğ ANAB L M DALIDanışman: Doç. Dr. Ergül YAŞARYıl:2006, Sayfa: 105Jüri: Doç. Dr. Ergül YAŞARDoç. Dr. Alaettin KILIÇDoç. Dr. Suphi URALDoç. Dr. Ahmet M. KILIÇYrd. Doç. Dr. Hakan GÜNEYLBu tez çalışması, Adana-Salbaş civarında yüzeylemekte olan kumtaşlarınınmühendislik özelliklerinin belirlenerek, ekonomik olarak kullanılabilirliğini kapsamaktadır.lk aşamada bölgenin jeolojisi, kumtaşları ve kumtaşlarının kullanım alanları hakkındaaraştırma yapılmış ve daha sonra çalışma alanını temsil edecek nitelikte kumtaşı örneklerialınıp bu kumtaşının ekonomik olarak kullanılabilirliği fiziksel, kimyasal, mekanik vepetrografik analizler yapılarak araştırılmıştır. Deney sonuçları arasındaki ilişkiler istatikselanalizlerle yorumlanmıştır.Anahtar kelimeler: Kumtaşı, fiziksel, kimyasal, mekanik ve petrografik özellikler, yapımalzemeleri.
Sayısal görüntü işleme yöntemi ile tane boyut dağılımı analizi
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİSAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YÖNTEMİ İLETANE BOYUT DAĞILIMI ANALİZİEmre EDİZERÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜMADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALIDanışman : Doç.Dr. Suphi URALYıl : 2006, Sayfa : 235Jüri : Doç.Dr. Suphi URALDoç.Dr. Mehmet YILDIRIMYrd. Doç. Dr. A. Mahmut KILIÇYrd. Doç. Dr. Ahmet DAĞYrd. Doç. Dr. Ulus ÇEVİKBu çalışmada sayısal tekniklerle elde edilmiş görüntülerin, açık kaynak kodluIMAGEJ yazılımı kullanılarak analizleri yapılmış ve tanelerin parça boyutları,miktarları ve ölçüm değerleri elde edilmiştir. IMAGEJ yazılımının kullanılmasındakiamaç, açık kaynak kodu sayesinde analizlerin madencilik alanındaki ihtiyaçlardoğrultusunda herhangi bir telif hakkı bedeli ödemeden geliştirilebilmesi veölçeklenebilmesidir.Anahtar Kelimeler : Tane boyut dağılımı, IMAGEJ yazılımıI
Patlatma tasarımı için geliştirilen bir bilgisayar programı
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİPATLATMA TASARIMI İÇİN GELİŞTİRİLEN BİR BİLGİSAYARPROGRAMIAlpaslan DAĞÇİMENÇukurova ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMaden Mühendisliği Anabilim DalıDanışman : Yrd.Doç.Dr.Ümit ÖZERYıl : 2006, Sayfa : 117Jüri : Prof.Dr.Mesut ANIL: Yrd.Doç.Dr. Ahmet DAĞ: Yrd.Doç.Dr. A. Mahmut KILIÇ: Yrd.Doç.Dr.Tolga ÇAN: Yrd.Doç.Dr.Ümit ÖZERBu çalışmada, delme-patlatmaya etki eden parametreler araştırılmıştır. Yapılan patlatmadizaynlarının daha çabuk tasarlanabilmesi ve hesaplamalar sırasındaki hataların minimum seviyeyeindirilebilmesi için, bir çok yaklaşım incelenmiştir. Bu incelemelerin sonucunda, tünel ve basamakpatlatmaları için Langefors'un yaklaşımı, parça boyut dağılımı için ise Kuz-Ram modeli kullanılarakdelALPat adında bir bilgisayar programı yazılmıştır. Bu program, VISUAL BASIC programlama dilikullanılarak hazırlanmıştır.Bu çalışma kapsamında hazırlanan delALPat programı, patlatma mühendislerine birinciltasarımlarını kolay ve hızlı bir şekilde yapabilmelerini, bununla birlikte deneme atım sayısınıminumuma indirmeyi amaçlamaktadır.Aynı program içerisinde, basamak patlatma tasarımı, tünel patlatma tasarımı ve parça boyutanalizi yapan bir yazılım görülemediğinden, kullanıcılara kolaylık sağlamak ve çok amaçlı yazılımkonusunda bir adım atmak için, hem parça boyut analizi hemde basamak ve tünel patlatma tasarımıyapabilen bir program yazmak, bu çalışmanın başlıca amacıdır.Anahtar Kelimeler: Patlatma Tasarımı, Tünel Patlatması, Parça Boyut Analizi, Bilgisayar YazlımI
Afşin Elbistan Termik Santrali uçucu küllerinden yanmamış karbonun geri kazanımı
ÖZYÜKSEK L SANS TEZAF N ELB STAN TERM K SANTRAL UÇUCU KÜLLER NDENYANMAMI KARBONUN GER KAZANIMISelahattin VOLKANÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜMADEN MÜHEND SL ANAB L M DALIDan man: Doç. Dr. Mehmet YILDIRIMY l: 2006, Sayfa:81Jüri: Prof. Dr. Mesut ANILProf. Dr. Oktay BAYATProf. Dr. Seyhan TÜKELDoç. Dr. Mehmet YILDIRIMDoç. Dr. Suphi URALBu çal mada Af in-Elbistan Termik Santralinde yanma sonucu ortaya ç kanuçucu küller içerisinde bulunan yanmam karbon taneciklerinin flotasyon yöntemiile geri kazan mlar incelenmi tir.Uçucu küller içerisinde bulunan yanmam karbon tespiti için analizleryap lm t r. Bu analizler sonucunda kül numunesinde % 6,5 ila % 9 aras ndayanmam karbon bulundu u görülmü tür. Yanmam karbon taneciklerinin gerikazan m için en önemli sorun pulp'un pH yüksekli idir. Bu nedenle pulp'un pH' n ndü ürülmesi için gerekli kat /s v oran belirlenmi tir. Flotasyon deneyleri pH de eri7-8 aras nda olan pulp ile yap lm t r.Yanmam karbon taneciklerinin kazan m en iyi; 7,7 pH seviyesinde, % 5kat oran yla, 40 dk.l k kondisyon süresinde 70 kg/t sodyum silikat, 14 kg/tpetrolyum sülfonat, 56 kg/t fuel oil kullanmak suretiyle elde edilmi tir. Seçimlili inartmas için 3 basamakl flotasyon deneyi yap lm t r. Deneyler sonucunda tekbasamakl deneylerde % 81,79 kazanma verimi 3 basamakl deneylerde ise 59,14kazanma verimi elde edilmi tir.Anahtar Kelimeler: Uçucu Kül, Yanmam Karbon, YüzdürmeI
Kayaç mukavemetinin beton dayanımına etkileri
ÖZYÜKSEK L SANS TEZKAYAÇ MUKAVEMET N N BETON DAYANIMINA ETK LERMüslüm ÖZDEM RÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜMADEN MÜHEND SL Ğ ANA B L M DALIDanışman : Doç. Dr. Alaettin KILIÇYıl: 2006, Sayfa: 56Jüri: Prof. Dr. Mesut ANIL: Doç. Dr. Alaettin KILIÇ: Doç. Dr. Adem ERSOY: Doç. Dr. C. Duran AT Ş:Doç. Dr. Ergül YAŞARBu çalışma, agrega özelliklerinin yüksek dayanımlı, silis dumanı içerenbetonların aşınma dayanım özellikleri üzerinde etkilerinin araştırılması ile ilgilisonuçları içermektedir. Bu amaçla beş farklı agrega türü; gabro, bazalt, kuvarsit,kireçtaşı, kumtaşı kullanılarak silis dumanı katkı-yüksek dayanımlı betonüretilmiştir. Su/çimento oranı 0,35, silis dumanının çimentoya oranı %4 civarındadır.Gabro ile üretilen beton en yüksek basınç dayanımı, eğilme dayanımı ve aşınmasıgösterirken aşınması az olan dayanımlı agregaların betonlarınında az aşındığıgörülmüştür.Araştırmalar, agrega dayanımının, beton basınç ve eğilme dayanımlarını,agrega ile çimento ara yüzey bağlantısının dayanımı nasıl etkilediğini ve agregatürünün beton aşınma dayanımını nasıl etkilediğini göstermiştir. Ayrıca araştırmasonuçları uygun karışımların hazırlanmasının betonu oluşturan agreganın potansiyeldayanımlarını nasıl ortaya çıkarabileceğini de göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Agrega türü, beton, dayanım, aşınma
İskenderun Demir Çelik Fabrikası atıklarına biyoliç uygulaması
Bu çalısmada, skenderun Demir Çelik Fabrikası atık malzemesine biyoliç ve kimyasal liç yöntemleri uygulanmıstır. Biyoliç isleminde kullanılan bakteri (Acidithiobacillus ferrooxidans) DSMZ kültür koleksiyonundan temin edilmistir. Katı oranı, bakteri yogunlugu ve tane boyutunun biyoliç islemi üzerindeki etkileri arastırılmıstır. Her arastırılan parametrede; pH, elektrik iletkenligi (mV), sıcaklık, bakteri sayıları, Fe ve Zn miktarları ölçülmüstür. Kimyasal liç deneylerinde ise ANOVA-Yates test teknigi kullanılarak katı oranı, sıcaklık, tane boyutu ve asit oranının Fe-Zn ekstraksiyonları üzerindeki etkileri arastırılmıstır. Biyoliç isleminde katı oranının artısıyla Fe ve Zn çözünme verimleri düsmüs, bakteri yogunlugu artısı ve tane boyutundaki azalma ile de Fe ve Zn çözünme verimleri artıs göstermistir. Kimyasal liç isleminde sıcaklık ve asit oranının, etkin parametreler oldugu ortaya çıkmıstır. Biyoliç uygulamasında %37 Fe, %35 Zn giderimi/kazanımı, kimyasal liçte ise %51 Fe, %85 Zn giderimi/kazanımı saglanmıstır. Biyoliç isleminde elde edilen reaksiyon hız katsayısı k degerleri, Zn ve Fe için sırasıyla 0.0009, 0.0007 gün-1 olarak tespit edilmistir. Anahtar Kelimeler: Biyoliç, Kimyasal Liç, A. ferrooxidans, Atık
Asidik ve bazik pomzadan üretilen yapı malzemelerinin mühendislik özelliklerinin belirlenmesi
Özet: Son zamanlarda pomza, endüstriyel hammadde olarak bir çok avantaja sahipolmasından dolayı yapı ve inşaat sektöründe geniş kullanım alanı bulmuştur. Pomzanınavantajları olarak düşük birim hacim ağırlığı, yüksek ısı ve ses izolasyonu, kolay sıvatutması, deprem yük ve davranışları karşısındaki elastikiyet, ekonomik oluşu, kolayişlenebilirliği ve işçilikten tasarruf gibi özellikler sayılabilir. Bu çalışmada, asidik ve bazikkökenli pomzaların yapı sektöründe hafif beton ve bimsblok agregası olarak kullanılabilirliğideneysel çalışmalarla tespit edilmiştir. Çalışmaya asidik pomzaların temsili için Nevşehirbölgesinden, bazik pomzanın temsili için Toprakkale (Osmaniye) bölgesinden numunelerinalınması ile başlanmıştır. Nevşehir ve Toprakkale pomzasının jeolojik, fiziksel ve kimyasalözellikleri belirlendikten sonra yapı malzemesi olarak uygun karışım oranlarında betonlarüretilmiştir. Daha sonra betonların mühendislik özellikleri belirlenerek fiziksel ve mekaniközellikleri açısından Türk Standartlarına uygunluğu araştırılmıştır. Beton deneylerindensonra, uygun birim hacim ağırlığa sahip Nevşehir asidik pomzalarından bimsbloküretilmesine karar verilmiştir. Dört farklı tip ve boyutta üretilen bimsblokların fiziksel vemekanik özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca Çukurova Üniversitesi Maden MühendisliğiBölümünde oluşturulan ısı ve ses izolasyonu laboratuarında beton ve briket örneklerininyalıtım karakteristikleri incelenmiş ve endüstriyel alanda kullanılabilirliği araştırılmıştır.Yapılan deney sonuçlarından Nevşehir ve Toprakkale yöresi pomzalardan üretilen beton vebriketlerin yapı sektöründe gerek depremsellik açısından gerekse ısı ve ses izolasyonunusağlaması açısından oldukça uygun bir malzeme olduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Pomza, Hafif beton, Isı iletimi, Ses yalıtımı, Bimsblok
Silis dumanı ve akışkanlaştırıcı ilavesinin tam dolgulu kaya saplamalarının dayanımına etkisi
Bu çalışma, çimento dolgulu kaya saplamalarının taşıma kapasitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ile ilgilidir. Bu amaçla bazalt bloklara yerleştirilen saplamalar üzerinde yapılan saplama çekme deneyleri sonucunda saplama kapasitesi ile dolgu maddesinin basınç ve makaslama dayanımı ve kür süresi arasındaki ilişki incelenmiştir. Farklı oranlarda hazırlanan dolgu maddesi karışımları içinde, en yüksek dayanımı %8 silis dumanı içeren dolgu karışımı göstermiştir. Saplama çekme dayanımına bakıldığında ise su/çimento oranı 0,40 olan dolgu karışımı en düşük dayanımı gösterirken diğer karışımlar 28 günlük kür süresinde aynı dayanımı göstermiştir.Araştırmalar, saplama kapasitesi ile farklı özellikteki dolgu karışımlarının yapışma kapasitelerinin ve dayanımlarının kür süresine bağlı olarak aralarındaki ilişkinin nasıl olduğunu, ayrıca dolgu karışımlarına eklenen silis dumanı ve akışkanlaştırıcı katkı maddelerinin yapışma dayanımını nasıl etkilediğini göstermiştir.
Türkiye enerji kaynakları, enerji planlaması ve enerji stratejileri
Bu tez çalışmasında, enerji ve enerji kaynakları hakkında bilgiler verilmiş, dünya enerji görünümünden kısaca bahsedilmiş ve Türkiye enerji görünümü ayrıntılı olarak incelenmiştir. Dünya enerji üretim ve tüketimleri kısaca anlatılmış, Türkiye enerji kaynaklarının üretim ve tüketimleri, enerji politikaları, enerji projeksiyonları ve ekonomik göstergeleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. En son olarak ise; Türkiye enerji profilleri ile ekonomik göstergeler arasındaki ilişkileri incelenip gelecekteki enerji durumu ve politikaları hakkında tahminler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Enerji, Enerji Kaynakları, Enerji Profili, Ekonomik Gösterge, Enerji Politikaları
Yapı taşı olarak kullanılan bazı kayaçların fiziko-mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışmasında, Adana yöresinde yapı taşı olarak kullanılan yerli mermer ve ithal granitlerin fiziksel, mekanik ve petrografik özellikleri incelenmiştir. İncelemeler sonunda en iyi mermerlerin Uşak Beyaz ve Afyon Beyaz olduğu, en iyi granitlerin Nero Zimbabwe ve Raw Silk olduğu görülmüştür. Mermer ve granitlere uygulanan deneyler sonucunda, Uşak Beyaz ve Afyon Beyaz mermerlerinin; özgül ağırlıklarının 2,698 ile 2,680 g/cm3, birim hacim ağırlıklarının 2,675 ile 2,660 g/cm3, porozitelerinin % 0,852 ile % 0,746, hacimce su emme değerlerinin % 0,235 ile % 0,274, dona dayanıklılık değerinin % 0,03 ile % 0,46, aşınma dayanımlarının 15 cm3 / 50 cm2 ile 14,8 cm3 / 50 cm2, eğilme dayanımlarının 12,8 MPa ile 12,7 MPa, Shore sertliklerinin ise 37 olduğu belirlenmiştir. Nero Zimbabwe ve Raw Silk granitlerinin; özgül ağırlıklarının 3,032 ile 2,641 g/cm3, birim hacim ağırlıklarının 2,982 ile 2,601 g/cm3, porozitelerinin % 1,649 ile % 2,641, hacimce su emme değerlerinin % 0,239 ile % 0,341, dona dayanıklılık değerinin % 0,34 ile % 0,43, aşınma dayanımlarının 4,8 cm3 / 50 cm2 ile 3,5 cm3 / 50 cm2, eğilme dayanımlarının 17,9 MPa ile 12,9 MPa, Shore sertliklerinin ise 94 olduğu belirlenmiştir. Tüm çalışmalar neticesinde, deneyler mevcut standartlardan TS 10449, TS 6234 ve TS 11143'e göre yorumlandığında kayaçların bu standartların birçok sınır değerini taşıdığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Uşak Beyaz, Afyon Beyaz, Nero Zimbabwe, Raw Silk
Afşin/Elbistan Termik Santrali uçucu küllerinden çöktürülmüş kalsiyum karbonat (CaCO3) kazanım koşullarının araştırılması
Bu çalışmada, Afşin ? Elbistan termik santrali uçucu küllerinin seyreltilmiş hidroklorik asid (HCl) çözeltisi ile özütlenmesi ile elde edilen çözeltiden katı kalsiyum karbonatın (CaCO3) kazanım koşulları araştırılmıştır. Deneysel çalışma esnasında çözelti içindeki Ca+2 iyonlarının çöktürülmüş kalsiyum karbonata dönüşmesi sırasında sürenin, gaz (CO2) basıncının ve çözelti sıcaklığının etkisi incelenmiştir. Çökelme periyodu 1 ? 6 dakika arasında değişmektedir. Deneyler 150 ? 350 KPa aralığında enjekte edilen CO2 gaz basıncında gerçekleştirilmiştir. Reaksiyon sıcaklığının etkileri 25 ? 85 °C arasında değiştirilerek incelenmiştir. Deneysel çalışmalar sonucunda elde edilen ürünün analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak %97,43 CaCO3 içeren bir ürün %93,52 verimle, 70 °C'de ve 200 KPa basınçta 4 dk sürede elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Uçucu Kül, Karbonatlaşma, Kalsiyum Karbonat, Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat
Maden yataklarının jeoistatistiksel yöntemlerle analizi ve modellenmesi
Maden yatakları rezervlerinin değerlendirilmesinde klasik (poligon, izopak, üçgen, trapez, jeolojik kesit vb.) yöntemler çok sık olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemler, yataktaki kalite ve rezerv değişimlerini ve hesaplama sonucunda hata oranını göstermemekte olup, tahminin güvenilirliği hakkında bilgi vermemektedir. Modern jeoistatistik yöntemler maden yatağındaki yapısal değişimi modellemekle birlikte, tahmin sonucunda hata miktarlarını da vermektedir. Bu çalışmada, jeoistatistiksel yöntemler kullanılarak Tufanbeyli (Adana) ve Çayırhan (Ankara) linyit yataklarının kalite parametrelerinin modellenmesi ve rezervlerinin tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, klasik istatistik, Kriging ve Ardışık Gauss Simülasyonu (AGS) yöntemleri kullanılmıştır. Her iki sahada da sondaj lokasyonları rast gele olup, veriler sondaj loglarından elde edilmiştir. Kömür kalite parametrelerine ait veriler, jeoistatistik analize uygun hale getirilmiştir. Her iki sahanın modellemelerinde, yönsüz yarıvariogramlar kullanılmış olup, herhangi bir zonal, geometrik anizotropi veya jeolojik trende rastlanılmamıştır. Yarıvariogram analizleri örneklemenin yeterli ve uygun olduğunu göstermiştir. Yarıvariogram modellerinin doğruluğu, etkinliği ve güvenilirliği çapraz doğrulama testleri ile yapılmıştır. Simülasyon modellemesinin etkinliği ve doğruluğu ise histogram, yarıvariogram ve özet istatistiklerinin geri üretim sonuçları ile test edilmiştir. Kömür değişkenleri için yer altı kalite kontur haritaları ve üç boyutlu grafikler kriging interpolasyon tekniği ile yapılmıştır. Kömür kalite değişkenlerinin sahadaki uzaysal dağılımı AGS ile modellenmiştir. AGS hesaplamaları ile değişkenlerin simüle edilmiş değerleri, olasılık, ortalama ve standart sapma haritaları üretilmiştir. Bu haritalar, kömür yatağındaki değişkenlerin uzaysal dağılımını, yapısal değişimini ve devamlılığını göstermektedir. Haritalar kömür yataklarının işletilmesi ve üretim aşamalarında etkin olarak kullanılabilmektedir. Böylece başarılı bir madencilik için bu haritaların kullanılmasıyla kömür yataklarının haftalık, aylık ve yıllık üretim planlaması yapılabilir. Her iki sahadaki kömür yataklarında kalite ve rezerv parametrelerinin tahmini, yapısal ve kimyasal değişimi modellenmiştir. Bu çalışma kömür ve diğer maden yataklarına potansiyel olarak uygulanabilir. Anahtar Kelimeler: Jeoistatistik, Kriging, Simülasyon, Ardışık Gauss Simülasyonu, Kömür Kalite Parametreleri
Kireç fabrikası baca tozundan yanmamış karbonun flotasyon ile geri kazanımı
Bu çalışmada, kireç fabrikası atıklarındaki yanmamış karbonun geri kazanımı flotasyon yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Kireç fabrikası atıklarının (petrokok) içerisinde bulunan yanmamış karbon tespiti için gerekli analizler yapılmıştır. Jameson Flotasyon kolonu ile yapılan bu deneysel çalışmalarda; katı oranı, yağ asidi/gazyağı oranı, downcomer dalış derinliği ve yıkama suyu hızları deneysel parametreler olarak Ölçülmüştür. Deneysel çalışmalarda reaktif olarak Mar-SA yağ fabrikasından alınan atık yağ asidi ile gazyağı kanşımı kullanılmıştır. Optimum şartlarda (6-6.5 pH, %10 katı oranı ile, 3/1 yağ asidi/gazyağı oram, 40 cm downcomer dalış derinliği ve 0.6 L/dk yıkama suyu hızı) yapılan deneylerde %98.90 yanabilir madde verimi ile %31.28 küllü ürün elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Flotasyon, Jameson Flotasyonu, Yağ Asidi, Petrokok
Jeoistatistik ve bulanık yaklaşımlar ile adana çimento hammadde sahasının değerlendirilmesi
Çimento üretiminde hammadde homojenliğinin sağlanabilmesi ve üretim planlaması için hammadde sahalarının, sınır, rezerv ve kalite dağılımlarının belirlenmesi gerekir. Bu amaç doğrultusunda sahada genellikle karotlu sondaj çalışmaları yapılır. İstenilen her noktada sondaj yapmak ekonomik olmayacağından önce sahada yeterli sayıda sondaj yapılır. Sonra da bu veriler ve tahmin teknikleri kullanılarak istenilen noktaların bilgileri tahmin edilebilir. Yatağın özellikleri ve kullanılan modelleme tekniğine bağlı olarak kestirim tekniklerinin performansları değişir. Bu çalışmada, Adana Çimento hammadde sahasına ait 74 adet sondaj logları değerlendirilerek uygun veri dosyaları oluşturulmuştur. Bunlardan marn kalınlık bilgileri ile poligon, kriging ve Bulanık yaklaşımı ile kestirimlerin performansları belirlenmiştir. Bulanık yaklaşımı ile yapılan tahminin daha hassas olduğu görülmüştür. Saha ile ilgili bütün veriler kullanılarak modellemeler yapılmış ve istenilen bölgelerin rezervi için kalınlık kestirimleri gerçekleştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Adana Çimento, Bulanık Yaklaşım, Kriging, Kestirim, Rezerv Belirleme.