Rönesans ve yirminci-yüzyıl İngiliz tiyatrosunda siyasi hiciv olarak metatiyatro

Bu tez, The Spanish Tragedy (1582-92), The Knight of the Burning Pestle (1607), The Roman Actor (1613), The Historical Register for the Year 1736 (1737), The Churchill Play (1974), A Map of the World (1982) ve Our Country's Good (1988) oyunlarında ele alındığı üzere, tiyatro hiciv ve metateatral stratejiler arasındaki kesişimden doğan estetik ve politik sonuçları incelemeyi amaçlar. Tezde sıklıkla, özgönderme (self-reflexivity) unsurlarının tiyatro oyunlarının kurgusallığına ve akışkan doğasına dikkat çekmelerinin yanı sıra, bu metinlerin hiciv yönünü de pekiştirdiği ve ön plana çıkardığı üzerinde durulmuştur. Esasen, metatiyatro son derece güçlü bir politik hiciv aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu görüş, İngiliz tiyatrosunun farklı dönemlerinden – Rönesans, on sekizinci yüzyıl, yirminci yüzyıl – seçilen ve hicvin daha ziyade başta oyun-içinde-oyun (the play-within-the-play) olmak üzere çeşitli metateatral unsurlar üzerine kurulu olduğu oyunlardan örnekler aracılığıyla desteklenmiştir. Aslında, bu dönemlerden seçilen oyunların metatiyatro açısından ele alındığı çalışmalar daha önce de yapılmıştır. Bu çalışmaya özgü olan, metatiyatronun özgöndermeli (self-reflexive) doğasını vurgulayarak geleneksel tiyatronun kendine has kurallarını hiçe sayan, salt teknik bir tiyatro terimi olmasının çok ötesinde bir yaklaşım olarak ele alınmış olmasıdır. Çalışma, hiciv ve metatiyatro arasındaki bağa odaklanır ve bu ilişkinin politik ve ontolojik sonuçlarını ortaya koyar. Bu tezde, hiciv ve metatiyatro arasındaki etkileşimin, siyaset ve teatralliğin iç içe geçtiği ve alışagelmiş düşünce biçimlerini ve sahne temsillerini alaşağı ettiği yeni bir sahne gerçekliğini ortaya çıkarması tartışılmaktadır. Bu bağlamda, siyaset, hukuk, toplumsal tabakalaşma, baskı, tarih yazımı, sömürgecililk, Avrupa-merkezcilik, neoliberalizm gibi kavramlar hiciv ve metatiyatro arasındaki ilişki üzerinden ele alınmıştır. Hiciv ve metatiyatro arasındaki ilişki üzerinde durulurken, aynı zamanda, hicvin yüzyıllar içerisinde uğradığı değişim ve kazandığı yeni boyutlara da dikkat çekilmiştir.