Metaverse ve elektronik ağızdan ağıza iletişimi benimseme niyetinin bilgi benimseme ve tutum bulaşma modeliyle incelenmesi

Yeni ürünler, markalar ve teknolojilerin benimsenme süreçlerinde elektronik iletişim araçlarıyla dijitalleşmenin rolü ve etkisi gün geçtikçe artmaktadır. Sosyal medyanın yaygınlaşması, bilginin karşılıklı/çift yönlü olarak aktarılmasının ve yaygınlaşmasının önünü açmıştır. Günümüzde bir ürün veya hizmetle ilgili yenilikçi fikirler veya görüşler, web siteleri veya sosyal medya platformları aracılığıyla açıkça ifade edilebilmektedir. Tüketiciler ise bu tür bilgilerle etkileşime girdiklerinde, ilgili ürün veya hizmete yönelik algıları pekişmektedir. İnternetin geleceği olarak adlandırılan Metaverse ise, çevrim içi platformlar aracılığıyla duyurulmuş ve oldukça dikkat çekmiştir. Tüketicilerin yorumları ve etkileşimleri ise kavramın yaygınlaşmasına katkıda bulunmuş, sadece 2021 yılında Metaverse kelimesini aratanların oranı %7.200 artmıştır. Elektronik ağızdan ağıza iletişim bu bağlamda, bilgi dönüşümü için bir temel oluştursa da, alınan bilginin gerçek etkisi kişiden kişiye farklılık gösterebilmektedir. Bu etki yeni ürünlerin kabul ve benimseme süreçlerinde de etkili olmaktadır. Yeni bir ürün veya hizmetle ilgili çevrim içi platformlar aracılığıyla diğer insanların yorum veya paylaşımlarından bilgi edinen kişilerin, aldıkları bilgiye verdikleri tepki, temelde üç ana faktöre bağlıdır. Bunlar, kişinin bireysel olarak ürüne olan ilgilenimi, bilgi kaynağının güvenilirliği ve kişinin çevresel etkilere maruz kaldığı sosyal etkidir. Bu çalışmanın amacı, Metaverse'ü ve elektronik ağızdan ağıza iletişimi benimseme niyetinin bilgi benimseme modeli ve tutum bulaşma teorisi çerçevesinde açıklamaya çalışmaktır. Bu amaçla, 800 gönüllü katılımcıyla gerçekleştirilen anket çalışmasının verileri SmartPLS istatistik analiz programı ile analiz edilmiştir. Hipotez testi için yapısal eşitlik modellemesinin kullanıldığı çalışma bulgularına göre, kaynak güvenilirliği, ilgilenim ve sosyal etki, Metaverse ile ilgili çevrim içi yorumlara karşı tutumu pozitif yönlü ve anlamlı olarak etkilemektedir. Tutum bulaşma etkisi bağlamında ise, çevrimiçi yorumlara karşı tutumunun, Metaverse'e karşı tutuma etkisi, elektronik ağızdan ağıza iletişimin benimsemesine kıyasla daha güçlüdür. Çalışma sonuçlarına göre, günümüzün en hızlı ve kolay ulaşılabilir bilgi kaynağı olan çevrim içi platformlardaki yorumların ve elektronik ağızdan ağıza iletişimin yeni teknolojilerin benimsenmesini etkilediği anlaşılmaktadır. Bu çalışmada bilgi benimseme, elektronik ağızdan ağıza iletişimi benimseme ve tutum bulaşma teorileri kapsamında Metaverse benimseme niyetini ölçen bir model geliştirilmiştir. Bu anlamda mevcut literatüre ve teoriye katkı sağlanmaktadır. Sektöre yönelik derinlemesine bir bakış sağlayan IPMA analizi sonuçlarında ise Metaverse'e karşı tutum ve çevrim içi yorumların etkisi, Metaverse'e karşı niyeti en fazla etkileyen faktörler olmuştur. Bu anlamda çalışmanın hem pratik hem de teorik açıdan literatüre katkı sağladığı söylenebilmektedir. Anahtar kelimeler: Metaverse, bilgi benimseme modeli, elektronik ağızdan ağıza iletişim, tutum bulaşma teorisi, tüketicinin benimseme niyeti