Milli Mücadelede eğitim ve öğretmenler

Eğitim, bir devletin çağdaş ve medeniyet seviyesini gösteren en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada öğretmenlerin bir ülkenin en zor koşullarında dahi eğitim sisteminin en temel ve en öncelikli esaslarını oluşturduğu temel alınmıştır. Türk eğitim tarihi, öğretmen yetiştirme açısından ele alındığında ise çok zengin bir tecrübeye sahip olduğu ancak mevzu, nitelikli öğretmen yetiştirmeye geldiğinde bu durum günümüzdeki Türk eğitim sisteminin en temel sorunu teşkil etmektedir. Çünkü eğitim ve öğretimde nitelikli bir öğretmenin yerini dolduracak bir unsur bulunmamaktadır. Atatürk, sosyal toplumumuzu gerçek amaca mutluluğa ulaştırabilmek için iki orduya ihtiyacın olduğunu biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, diğeri de milletin geleceğini yoğuran kültür ordusu olduğunu söylemiştir. Balkan ve Birinci Dünya Savaşları, eğitim seviyesinin ileri doğru taşınmasına mani olmuştur. Öğretmenlerin, öğrencilerin cephelerde görev alması okulların bazı bölgelerde kapanmasına sebebiyet vermiştir. Onu takip eden Milli Mücadele döneminde öğretmenler işgal bölgelerinde etkin rol oynamışlar, bağımsızlık mücadelesinin her safhasında halkın doğru bilgilendirilmesi için birçok yazı kaleme almışlar ve ulusun milli bilincinin ayakta kalabilmesi için yurdun dört bir yanında mitingler düzenlemişlerdir. Özellikle dönemin okulları, bu protestoların konuşmalarının yapıldığı yer halini almıştır. Milli Mücadelenin başladığı yıllarda Batı Anadolu'da ve Türk Yurdu'nun birçok işgal yerinde okullar basılmış ve eğitim-öğretim kısmi de olsa yapılamaz hale gelmiştir. Milli Mücadelede bu vatanperverliği gösteren eğitim neferleri, dönemin vermiş olduğu zor imkânlara istinaden maaşlarını çoğu zaman alamamışlar ve bu durum onların yoksulluk ve sıkıntı çekmelerine neden olmuştur. Ve bu durumun sonucu olarak öğretmenlerin yapmış oldukları grevlerin neden ve sonuçlarını detaylı bir şekilde belirttim. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 23 Nisan 1920'de açılması ile Milli Mücadele hareketinin kadrolarının iyi tanınması, meclisteki öğretmen mebusların mücadeleye katkıları, azim ve kararlı duruşları, meclisin öğretmen maaşları ile ilgili sorunun çözülmesine ilişkin yapmış olduğu bütçe çalışmaları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Mustafa Kemal Atatürk'ün eğitim, öğretmenler ve ilköğretim hakkındaki görüşleri tespit edilmiş, yeni Türk Eğitim sistemi oluşturulurken yapmış olduğu devrimler, plan ve programların onun faaliyetlerine nasıl yansıdığı üzerinde durulmuştur. "Cumhurbaşkanı olmasaydım Milli Eğitim Bakanı olmak isterdim" diyen Atatürk'ün bu sözü aslında eğitime ne kadar önem verdiğinin çok mühim bir göstergesidir. Milli mücadele dönemi öncesinde ve sonrasında Türk milletinin çağdaşlaşması, cehaletinin yok edilmesi ve eğitimin geniş halk kitlelerine yayılmasının zorunluğunu her fırsatta dile getirmiştir. İşte buna binaen toplumun dünyadaki tüm gelişmeleri öğrenip ayak uydurabilmesi için Sakarya Savaşı'nın en çetin anları demeyip 15 Temmuz 1921'de Maarif Kongre'sini toplamıştır.