Mimaride belirsizlik ve esnek tasarım bağlamında eğitim yapıları üzerine bir değerlendirme: Esnek/modüler tasarım önerileri

Bu tez çalışması, mimaride belirsizlik kavramının genellikle esnek tasarım olgusu dışında bırakılması ve bu nedenle çözümsüz kalmasıyla temellenen problemi eğitim yapıları üzerinden ele alır. Çalışma, öncelikli olarak eğitim yapılarında yapısal ve mekânsal belirsizlik olgusuna odaklanır. Beraberinde mevcut kullanımların geçmiş ve geleceğe dayalı işleyiş süreçlerinin esneklik bağlamında analizine yer verilir. Çalışmanın birinci bölümü olan giriş kısmı, eğitimin toplumun kalkınmasındaki tartışmasız rolü üzerinden eğitim yapıları ve esneklik konularına ilişkin yapılan çalışmaların sınırlı olmasının sunduğu bu boşluğun potansiyel araştırma fırsatlarını ortaya koyar. İkinci bölümde belirsizlik kavramı, türleri ve mimari tasarım bağlamında konumu kuramsal açıdan ele alınmıştır. Üçüncü bölümde mimari akışta esneklik kavramı, tanımı, sınıflandırılması ve prensipleri açısından detaylı olarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde, kuramsal düzeyde yapılan literatür incelemeleriyle eğitim yapıları üzerine esneklik kavramı farklı tanım, yaklaşım ve yöntemler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde ise, kuramsal arka planının ortaya konulmasının ardından elde edilen bulgular ile nitelikli tasarım stratejileri geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında geliştirilen stratejilerin çıkış noktası, ''Bir müzik notası nasıl ki farklı bir melodi içinde yer aldığında bambaşka bir duygu yaratıyorsa, bir binadaki işlevler de kurdukları ilişkiler değiştikçe yapının anlamını dönüştürebilir veya bir rengin yanına eklenen tonlar nasıl kompozisyonun tüm algısını değiştiriyorsa, bir binada işlevler arası ilişkiler de yapının bütüncül anlamını dönüştürme gücüne sahiptir.'' anlayışıdır. Gelinen noktada esnekliğe işlevsel bir program çerçevesinde yaklaşmak ve mekânı belirli kullanımlar üzerinden tanımlamak, "beklenmedik" kullanımların önünü kesmektedir. Dolayısıyla bu çalışma, esnekliği işlevsel birimlerle sınırlı bir strateji olmanın ötesine taşıyarak bahsedilen birimler arasındaki ilişkilerin sağlanabileceği esnek/modüler kullanımlar üzerinden yeniden düşünmeyi önermektedir. Kütle ve iç mekân organizasyonlarında modüler ve hareketli tasarım ilkelerinin, dijital çağın sanal öğrenme yöntemleriyle sentezlenmesi yoluyla geliştirilen bu stratejiler, tez çalışmasının özgünlüğünü vurgulayarak gelecek nesiller için örnek teşkil edecek nitelikte bir yaklaşım ortaya koymaktadır.