Mimaride estetik olgusunun "mutlak-değişmez" ve "bağımlı-değişken" özellikler açısından irdelenmesi

Görsel nitelik açısından olumsuz yönde gelişen mimari ve çevre şartları, bu yöndeki bir çalışmanın araştırma alanı "mimari estetik "te bir çalışma ve araştırma yapmanın yolunu açmıştır. Amaç, "görsel nitelik ve beğeni düzeyi yük sek mimari ve çevrelere" ulaşabilmek üzere bazı sonuçlara varabilmek, öneriler geliştirebilmektir. Görsel açıdan olumsuz, beğenilmeyen bu mimari örneklerine karşın diğer bazı mimari örneklerinin hemen herkes tarafından, zaman ve mekan ayırımı olmaksızın beğenilmesi bir çıkış noktası olarak alınmış; bu beğeninin niteliğine ve hangi niteliklerin bu binaları beğeniler kıldığına ilişkin bir belirlemenin konuyu aydınlatabileceği ve bazı sonuçlara, önerilere varılabileceği düşünülmüştür. Böylece çalışma, "mimaride estetik olgusunun "mutlak-değişmez" ve "bağımlı-değişken" özellikler açısından irdelenmesi" başlığı altında, tüm boyutlarında ve ilişkilerin de ele alındığı bir araştırma yöntem ve planı içinde yürütülmüştür. Bu doğrultuda: Konunun "estetik" ile olan yakın bağlantısı doğrudan "estetik" alanının araştırma kapsamına alınmasını gerektirmiş ve estetik alana ait gelişmeler kavramsal, kuramsal ve pratikteki sonuçları ile ele alınmıştır. Asıl araştırma alanının "mimarlık" olması, mimari-estetik iliş kilerinin mimarlık tabanında ve bağlantılı olduğu çevre sistemi, mimarlık tarihi alanlarında incelenmesini gerek - tirmiş ve bu bölümde özellikle"mimaride estetik arayışlar olarak üsluplar" ve "mimarlık kuramı-estetik ilişkileri" araştırılmıştır. Binanın görsel niteliğine ilişkin olarak mimarinin görülebilen yüzeylerinin ve ifadesinin baskın eleman olma özelliği "mimaride estetik olgusunun" ayrıca "biçim" temelinde araştırılmasını gerektirmiştir. Estetik alanındaki araştırmaların odak noktası "estetikte değerlendirme" işlemi özellikle "güzellik" yargısı ve beğeninin oluşmasındaki öneminden ve bu işlemin niteliğine ilişkin tartışmalardan dolayı mimari estetik alanında da bir odak noktası oluşturmuş ve konunun tüm boyutlarında ele alınma sı gereği ile birlikte araştırmaya bu alanda devam edilmiş tir. Ve uygulamaya ait pratik sonuçların da ortaya konula bilmesi açısından araştırma sav doğrultusunda deneysel bir çalışma ile sonuçlandırılmıştır. Böylece kuramsal alanda ortaya konulanlarla pratikte elde edilenlerin karşılaştırılması ve bir sonuca gidilmesi olanağı elde edilmiştir. Sonuçta belirlenen mimari estetik alanında "bağımlı-değişken" özelliklerle birlikte nesnel bir yapıyı ve ideal doğrultusunda bir "güzellik" değer ve yargısını ortaya koyan "mutlak-değişmez" özelliklerin var olduğudur. Bu özellikler doğrultusunda yapılacak bir bilinçlendirme ve formasyon kazandırma işlemi ise "görsel nitelik ve beğeni düzeyi yüksek mimari ve çevrelere" ulaşmada çözüm yolu olabilecek tir.