MÖ 3. binyılda Orta Fırat Bölgesi'nde pişmiş toprak figürinler

Orta Fırat Bölgesi, Fırat nehri boyunca Şanlıurfa ilinin Siverek ilçesinde yer alan Hassek Höyük civarından, güneyde antik Mari'ye (Suriye'de Abu Kemal kasabasının 11 km kuzey batısında) kadar uzanan Fırat Nehri ve yakın çevresini kapsar. Bu bölge, doğuda Mezopotamya ile batıda Levant arasında bir geçiş bölgesidir. Orta Fırat Bölgesi, Mezopotamya'dan Akdeniz'e doğu-batı yönünde ilerleyen yol boyunca Güney Mezopotamya'yı Anadolu'ya bağlayan ticaret yollarının kesiştiği bölge olması sebebiyle Yakın Doğu'nun en önemli yerleşim bölgelerinden biri olmuştur. Tez kapsamında, bölgede ele geçen figürinlerin üretim tekniği, tip ve ikonografik açıdan değerlendirilip, yerleşimler arasında benzer olan figürinler ile karşılaştırılması yapılmıştır. Yerleşim yerlerindeki konteksler de göz önünde bulundurularak MÖ 3. binyılda yaşayan toplumların sosyo-kültürel, dini ve siyasi açıdan kendilerini ifade etme araçlarından biri olan pişmiş toprak figürinlerin üretim amaçları ve işlevleri ele alınmıştır. Orta Fırat Bölgesi, stratejik konumu sebebiyle geçmişten günümüze kadar önemini korumayı başarmıştır. Birçok baraj projesinin de katkılarıyla Yakın Doğu'nun en iyi araştırılan bölgelerinden biri olmuştur. Pişmiş toprak figürinler, genellikle ilgili yerleşimler ile birlikte ele alınmış ve genel bir tipoloji oluşturulmuştur. Bu sebeple, Orta Fırat Bölgesi'nde ele geçen figürinler, Kuzey Suriye içindeki yakın çevrede ele geçen yayınlanan figürinlerin geneli ile karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve yeniden tanımlanmaya çalışılmış; figürin gruplarının bölge içindeki dağılımı incelenmiştir.