Muhammed İkbal felsefesinde benlik kavramı (Zihin felsefesi açısından bir tahlil)

Üç ana bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde, konumuza düşünsel bir temel olması bakımından Zihin Felsefesini, bu yeni felsefe dalının bilinen yaklaşımlarını ve temel kavramlarını ele aldık. Bu bölümdeki temel hedefimiz genç bir felsefe dalı olan Zihin Felsefesi hakkında bilgi vermek ve İkbal'in benlik kavramını tahlil etme sürecinde, gerekli kavram, düşünce ve bilgileri sağlamak için yöntemimizi ortaya koymaktır.Tez çalışmamızın ikinci bölümünde ise, ?benlik? kavramının Tanrı ile ilişkisini, İkbal'in sürekli vurguladığı ?organik zat? fikrini, ayrıca Tanrı'nın varlığına ilişkin sunulan kanıtları ve İkbal'in dini tecrübe kanıtını organik zat fikrine ve Tanrı'nın varlığı fikrine kanıt yapışını ele aldık. Böylece İkbal'in, ?benlik? kavramını sadece insan için değil evren, Tanrı ve tüm varlıklar için kullandığını ifade etmeye çalıştık. Devamında ise İkbal'in insan anlayışı hakkında bir ön bilgi verdik.Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise, İkbal'in önem atfettiği ?benlik? kavramının diğer tanımları ve İkbal'in vurguladığı şekliyle bir tahlilini, devamında ise İkbal'in ?benlik? kavramının bir nevi uzantıları ve kendileriyle varolduğu sayılan benliğin ölümsüzlğü, insan hürriyeti ve bunun benlikle ilişkilerini, ve benlik için ifade ettiği anlamın ne kadar önemli olduğunu, benlik kavramının, ruh-beden ilişkisi söz konusu olduğunda, bütünlüğünü nasıl sağladığını ve benliğin kendi varlığının bilincinde olarak toplumla kaynaşarak, nasıl yeni bir bütün oluşturduğunu ifade etmeye çalıştık.Bu bölümün ikinci kısmında ise, İkbal'deki ?benlik? kavramının Zihin Felsefesindeki yaklaşık ifadesini ve benliğin Zihin Felsefesindeki yaklaşımlarla netleşen çeşitli özelliklerini ve İkbal'in benliği tüm uzantıları ve hususiyetleri ile indirgenemez bir bütün olarak nasıl kabul ettiğini ve bu bütünlğü sağlamada çözüm olarak sunduğu ?organik benlik? tasavvurunu ele almaya gayret gösterdik.