Musul vilayetinde İngiltere'nin (Kürt devleti kurma) projesi 1918-1919

Musul Vilayeti, Osmanlı Devleti'nin önemli vilayetlerinden biriydi. Bu vilayette hem olumlu hem de olumsuz olaylar meydana gelmiştir. Musul halkının siyasi, ekonomik ve kültürel sektörlerde kendilerini geliştirmesinin Osmanlı Devleti'ne karşı tutumlarında büyük etkisi olmuştur. Bazen Osmanlı'ya karşı, bazen de Osmanlı'nın yanında yer alan bir tutum sergilemişlerdir. Ayrıca Musul Vilayeti halkının bir parçası olarak Kürtlerin de kendilerine göre milliyetçi faaliyetleri vardır.Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na katılması sonucunda Arap, Kürt, Süryani ve Yezidi gibi bazı gruplar, bu durumu Osmanlıdan ayrılma fırsatı olarak görmüşlerdir. İngilizler aracılığıyla müttefik güçler ile işbirliği yapmayı ön görmüşlerdir. Lakin müttefik güçler, Musul'un kaderini Osmanlı'nın kaderine bağlamışlardır.Kürt meselesine karşı müttefiklerin tutumu ise değişiyordu. Kürt meselesini bölgede kendi çıkarlarına hizmet etmek amacıyla ele aldılar. İlk başta İngiltere ile Fransa Kürtleri desteklediler. İngilizler, Kürt özerkliğinin oluşturulmasını bölgedeki çıkarlarına hizmet edeceğinden, ayrıca hem Musul ile Türkiye arasında bir bariyer olarak hem de Arap ve Türk ulusal hareketleri karşısında kullanabileceğini düşündüğünden istiyordu. Sovyetler ise Kürtlerin İngilizler tarafından kolayca kullanılabileceklerini düşündükleri için bölgede herhangi bir Kürt Devleti'nin kurulmasına karşıydılar. Ayrıca bölgede herhangi bir Kürt oluşumunun güçlenmesinin İngilizlerin nüfuzunu da güçlendireceğini tahmin ediyorlardı. Fakat daha sonra Orta Doğu'da İngiliz Nüfuzunu bitirmek için Rusya Kürtleri Kullanmıştır. Musul, o dönemde Kemalizm'in Musul'u geri alma propagandalarına sahne olmaktaydı. Fakat bölgede kendi çıkarlarını korumak amacıyla İngilizler, Kemalizm propagandaları karşısında boş durmamışlardır. Kemalizm ile yerel ve diplomatik çatışma içinde bulunmuşlardır. Bu çatışmalar sonucunda İngilizler Musul'u Irak Devleti'ne bağlamayı başarmıştır.Türk İstiklal Harbi'ne karşı Kürtlerin tutumu ise genel olarak kararsız ve sürekli değişken bir seyir izlemekteydi. Ayrıca Kürtler, müttefik güçlerden destek alamadıklarında, ulusal haklarını elde etmek ve destek almak için müttefiklere karşı çatışmalarında doğrudan Türklere yöneliyorlardı.Ne olursa olsun Türklerle Rusların karşılıklı işbirlikleri ve Kemalizm harekâtının Anadolu'daki zaferleri sonucunda müttefik güçler, Kürt meselesini yeniden ele almak durumunda kalmışlardır. İngilizler, Kürtlere verdikleri bütün vaatlerden vazgeçmişlerdir.