N. R. Korsakov Şehrazad Senfonik Süiti Op. 35: Orkestra şefliği açısından teknik ve müzikal değerlendirme

Adını müzik tarihine yazdırmış büyük klasik batı müziği eserleri çabuk anlaşılıp, seslendirilebilecek kolaylıkta değillerdir. Buna ek olarak, klasik batı müziği bestecilerinin, eserlerini bestelerken nelerden etkilendiklerini de bilmek gerekmektedir. Besteci ile dinleyici arasında bir köprü görevi üstlenmiş icracının seslendireceği eseri yalnızca notalara bakarak algılayabilmesi pek mümkün olamamaktadır. Besteci eğer orkestra için bir eser yazdıysa, bu eseri dinleyiciye aktaracak köprü; bir orkestra ve onu yönetecek olan orkestra şefidir. Seslendirilecek eserlerin orkestra şefleri tarafından iyi kavranabilmesi için müzikal açıdan analizinin yapılması ve bestecilerinin etkilendiği unsurların öğrenilmesi önerilmektedir. Bu yöntemle daha anlaşılır hale gelen müzik yapıtları dinleyiciye daha sağlıklı ulaşacaktır. "N.R.Korsakov 'Şehrazad' Senfonik Süiti Op. 35: Orkestra Şefliği Açısından Teknik ve Müzikal Değerlendirme" isimli çalışmanın Birinci Bölümünde Korsakov'un "Şehrazad" eseri ile M.A.Balakirev'in "Tamara" adlı eseri arasındaki benzerlikleri anlatılmıştır. Korsakov'un Balakirev'den etkilenmiş olduğu motifler ve pasajlar örneklerle ifade edilmiştir. Bu bulgular sonucunda, Korsakov'un Şehrazad için çizdiği profilin Gürcistan tarihinin en başarılı ve güçlü kraliçesi Tamara gibi güçlü bir kadın profili olduğu yargısı çıkarılmıştır. Balakirev "Tamara" adlı eseri bestelerken M.Y.Lermantov'un 1841 yılında yazmış olduğu "Tamara" şiirinden esinlenmiştir. Lermantov, şiirinde kraliçe Tamara'yı hem melek hem de şeytan karakterli, herkesi bir şekilde etkisi altına almayı başaran ve entrikacı biri olarak anlatır. İkinci Bölümde, eserin daha anlaşılır hale gelebilmesi için müzikal analize yer verilmiştir. Eserin ilk bölümü olan Deniz ve Sinbad'ın Gemisi; gelişmesi bulunmayan Sonat formunda, Prens Kalender bölümü; içinde iki Ara Müzik barındıran Çift Scherzo formunda, Genç Prens ve Prenses bölümü; İki Bölmeli Şarkı formunda; Bağdat'ta Şenlik bölümünün ise Rondo formunda yazıldığı saptanmıştır. Üçüncü Bölüm, orkestra şefliği açısından eserin yönetimine ilişkin jest önerileri ile ilgilidir. Up Vuruşu ve Down Vuruşu olarak ikiye ayrılmış jestlerin nasıl ve nerede kullanılacağı anlatılmış, ölçülerin vuruş şekilleri çizilmiş, yavaşlamaların, durakların (puandorg) nasıl uygulanacağı üzerinde durularak bir takım çözüm önerileri sunulmuştur. Genç orkestra şeflerinin de herhangi bir klasik müzik eserini seslendirmeden önce bu tezde yer alan aşamalardan geçirerek eseri çalışmaya hazırlamaları önerilmektedir. Sonuç olarak bu çalışmayla N.R.Korsakov'a ait Şehrazad Senfonik Süitin orkestra şefleri tarafından hazırlanılmasına ve yorumlanmasına katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Anahtar Sözcükler Orkestra Şefliği, Şehrazad, N.R.Korsakov, Müzikal Analiz, Jest