Nektarinde zamklanma, gövde ve dal kanserine neden olan Lasiodiplodia theobromae'ya karşı ferulik asidin etkisinin araştırılması

Prunus cinsi badem, kayısı, kiraz, erik, nektarin/şeftali gibi ekonomik öneme sahip ağaç türlerini kapsamaktadır. Türkiye'de nektarin önemli bir üretim artışı göstermiştir ve ülkemiz, dünya nektarin ihracatında ikinci sırada yer almaktadır. Ancak, nektarin ağaçlarında iklim değişikliği ve fungal patojenler zamklanma, gövde ve dal kanseri gibi hastalıklarla verim kaybına ve hatta ağaç ölümlerine sebep olmaktadır. Bu durum sürdürülebilir çözümler geliştirme gerekliliğini ortaya koymaktadır. Dünya ve Türkiye için ilk kez yapılan bu araştırma ile nektarin ağaçlarında zamklanma, gövde ve dal kanseri hastalığına neden olan Lasiodiplodia theobromae'ya karşı kimyasal kullanılmadan çevre dostu bir yöntem geliştirmek hedeflenmektedir. Bu çalışmada 'Bigtop' nektarin çeşidi ve Yozgat'tan elde edilen L. theobromae izolatı kullanılmıştır. Ferulik asidin 1, 20, 50 ve 100 ppm'lik derişimlerinin fidanlara topraktan uygulanılması ile enfeksiyon kontrol edilmiştir. Ferulik asidin uygulanılması, L. theobromae enfeksiyonunun bitki üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmiştir. Enfeksiyon, bitki büyümesini bozarken, ferulik asit hücre zarı hasarını azaltmış ve reaktif oksijen türlerinin birikimini engellemiştir. 100 ppm ferulik asit, malondialdehit birikimini en düşük seviyeye çekerek gövde kanserinin etkilerini azaltmıştır. Ayrıca, ferulik asit, lignin ve pektin sentezine katkıda bulunarak hücre duvarını güçlendirmiş ve patojenlere karşı bariyer sağlamıştır. Uygulama, ksilem çapını artırarak bitki gelişimini desteklemiş ve fotosentezi artırmıştır. Sonuçlar, ferulik asidin nektarinlerde morfolojik gelişimi desteklediğini ve savunma mekanizmasını tetiklediğini göstermektedir.