Obsesif kompulsif bozukluğun zaman algısı, zaman perspektifi ve aşırı odaklanma çerçevesinde incelenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tanılı bireylerde zaman algısı, zaman üretimi, zaman perspektifi ve aşırı odaklanma düzeylerini sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmak ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Çalışma, OKB semptomatolojisinde zaman algısındaki bozulmalar ile aşırı odaklanmanın birlikte değerlendirilmesini amaçlayan ilk sistematik çalışmalardan biridir. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya OKB tanılı bireyler ve yaş-cinsiyet uyumlu sağlıklı kontrol grupları dahil edilmiştir. Zaman algısı, Görsel Analog Skala (GAS) ile; zaman üretimi, Mutlak Hata (MH) ve Bağıl Hata (BH) ölçümleri ile; zaman perspektifi, Zaman Perspektifi Ölçeği ile; aşırı odaklanma, Aşırı Odaklanma Ölçeği ile, dürtüsellik düzeyi Barratt Dürtüsellik Ölçeği kısa formu ile değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler gruplar arası karşılaştırılmış ve değişkenler arası korelasyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Bu çalışmanın sonucunda OKB grubunun öznel zaman algısı skorları kontrol grubuna göre anlamlı olarak farklı bulunmuştur. Zaman üretimi görevinde OKB grubunun MH ve BH değerleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksektir. GAS skorları ile MH ve BH değerleri arasında her iki grupta anlamlı ilişki saptanmıştır. OKB şiddeti ile aşırı odaklanma düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur. OKB grubunun zaman perspektifi ölçeği alt boyutlarında geçmiş olumsuz, şimdiki kaderci puanlarının daha yüksek; geçmiş olumlu, gelecek ve dengeli zaman perspektifinden sapma puanlarının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Sonuç: Sonuç olarak OKB hastalarında zaman algısında ve dikkat süreçlerinde belirgin bozulmalar bulunmaktadır. Zaman algısı bozuklukları kompulsif davranışların süresini uzatabilirken, aşırı odaklanma obsesif içerikler üzerinde yoğunlaşmayı artırmaktadır. Bulgular, OKB'nin bilişsel mekanizmalarının anlaşılmasına katkı sağlamakta ve tanı-tedavi stratejilerinin kişiselleştirilmesine yönelik önemli klinik çıkarımlar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Aşırı Odaklanma, Dürtüsellik, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Zaman Algısı, Zaman Perspektifi