Odorant ve progesteron uygulanmış kültür ortamlarında sperm kalsiyum kanalları ve olfaktör reseptörlerinin çeşitli infertil olgularda incelenmesi

Yumurtanın ve sperm hücresinin birleşimi, spermin sadece mekaniksel süreçlerle yumurtaya sızdığı bir süreç değildir. Bu süreçte, alışılmışın dışında yakın ve özel biyokimyasal bir tepkime başrol oynamaktadır. Sperm koku reseptörleri kalsiyum kanallarında meydana gelen değişiklikler ile kemotaktik davranışın düzenlenmesinde önemli bir faktördür. Ca2+ akışı, sperm intraselüler kalsiyum konsantrasyonunda yükselişe yol açarak spermlerin daha hızlı hareket etmesini sağlar. Ayrıca, Ca2+ kanallarının doğurganlık için gerekli olduğu gösterilmiştir. Odorantlar; kemoatraktan olarak görev yaparak, insan sperminde bulunan hor17-4 koku reseptörü ile etkileşerek kemotaksise neden olmaktadır. Yapılan çalışmalarda odorant olarak kullanılan Burjonal, koku reseptörleri için güçlü bir agonist ve kemoatraktandır. Bu kemoatraktan kullanılarak spermde bulunan koku reseptörlerinin etkileşimi hakkında bize önemli bilgiler kazandırmıştır. Bazı araştırmacılar ise tavşanda ki oosit kumulus hücrelerinde bulunan progesteronun burjonal gibi kemotaksis hareketi üzerinde etkili olduğuna dair çalışmalar yapmışlardır fakat sperm odorant reseptörleri ve kalsiyum katyon kanallarının spermlerin yumurtaya ulaşabilmesi ve normal fizyolojisini gerçekleştirmesi konusunda insan çalışmaları eksik bulunmuştur. Çalışma, odorant progesteron uygulanmış kültür ortamlarında, sperm koku reseptörlerinin etkilenmesiyle birlikte kalsiyum kanallarında meydana gelen değişimi, sperm kuyruk hareketine etkisini ele alıp hiperaktivasyonun değerlendirilmesini fertil ve infertil olgularda incelenmesini içermektedir. Çalışma 'Biruni Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Kurul'una sunuldu ve 2018/13-6 sayı ve 26.02.2018 tarihli etik kurul onayı alındı. Çalışma Ocak 2019-Haziran 2019 tarihleri arasında Biruni Üniversite Hastanesi'ne spermiyogram analizi için başvuran hastalarda uygulandı. Bu çalışmada; Biruni Üniversite Hastanesi Üroloji polikliniğine başvuran hastalardan normospermi(n:28) ve oligoastenoteratospermi(n:28) WHO kriterlerine uygun standart semen analizi uygulanarak ardından swim up yöntemi ve progesteron ile sperm motilitesi ve immünfloresan yöntemi ile sperm kalsiyum kanalında meydana gelmiş değişiklikler değerlendirilmiştir. Swim-up yöntemi kullanılarak yapılan sperm ayrıştırma sonrası progesteron uygulanarak 37° C 'de 45 dakika inkübasyon yapılmış olup inkübasyon sonrası motilite değerlendirilerek öncesi ve sonrası değerler karşılaştırılmıştır. Örnekler hastanede dondurulmuş olup sonrasında kalsiyum kanallarının incelenmesi için Catsper antikoru kullanılarak İmmünfloresan tekniği ile incelenip değerler yorumlanmıştır. Bu tez çalışmasına göre sperm hazırlama yöntemi olarak kullanılan swim-up ve odorant olarak kullanılan progesteron arasında motil sperm açısından anlamlı farklılık bulunmuş olup motilite parametreleri gözönüne alınarak progesteron uygulanmış spermlerin kalsiyum kanallarında meydana gelen değişiklik hiperaktivasyonu sağlamıştır. Elde edilen bulgular bize sperm odorant reseptörleri ve kalsiyum kanallarının infertil ve fertil olgularda karşılaştırılmasını ve açıklanamayan infertilite grubunda da bu konuda elde edilen bulgular güncel literatüre bir katkı yapması hedeflenmiştir.