Öğretmen motivasyonuna yönelik literatürün sistematik bir incelemesi

Yerli ve yabancı literatürde öğretmen motivasyonu ile ilgili bilimsel çalışmaların genel özelliklerini ve güncel durumunu inceleyerek elde edilen bulguları ve öne çıkan önerileri karşılaştırmayı ve öğretmen motivasyonu konusunda kapsamlı bilgi sunmayı amaçlayan bu çalışma sistematik derleme deseni ile yürütülmektedir. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Google Akademik ve Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi gibi veri tabanlarından taranarak elde edilmiştir. Türkçe taramalarda "Öğretmen Motivasyonu" yabancı kaynak taramalarında "Teacher Motivation" anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Literatür taraması sonrasında ulaşılan çalışmaların özetleri okunarak belirlenen kriterlere uygunluk açısından değerlendirilmiştir. 2015-2021 yılları arasında yerli ve yabancı literatürde yayınlanmış 40 bilimsel çalışma araştırmaya dahil edilmiştir. Dahil edilen çalışmaların analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizinde çalışmalar yıllara, araştırma amacına, araştırma türüne, araştırmada kullanılan yönteme, araştırma desenine, ulaşılan bulgulara ve öne çıkan önerilere göre değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonunda öğretmen motivasyonunu ele alan çalışmaların genel özelliklerine göre yayın dili Türkçe olan araştırmaların yayın dili İngilizce olan araştırmalara kıyasla ve makalelerin de tezlere kıyasla daha fazla sayıda olduğu, bu araştırmalarda genellikle nicel metodolojinin kullanıldığı görülmüştür. Araştırmacıların sıklıkla örgütsel-yönetsel faktörlerin öğretmen motivasyonu üzerindeki etkisine odaklandıkları, araştırma sonuçlarına yönelik bulgularda ise örgütsel faktörler ile öğretmen motivasyonu arasındaki ilişkiye vurgu yapılan sonuçları öne çıkardıkları ve araştırma sonuçlarından hareketle dile getirilen önerilerin genellikle yönlendirme içerikli öneriler olduğu görülmüştür.