Öğretmenlerde psikolojik katılık ve yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracı rolü

Bu araştırma, öğretmenlerin psikolojik katılık ile yaşantısal kaçınma düzeyleri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracılık rolünü incelemeye yöneliktir. Araştırma yöntemi olarak nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri uygun örnekleme yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye'de çalışan 23-68 yaş aralığındaki 220 kadın (%53.0) ve 195 (%47.0) erkek olmak üzere toplam 415 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin yaşantısal kaçınma düzeyleri "Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği-30", psikolojik katılık düzeyleri "Kabul ve Eylem Formu (KEF)-II" belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12)", çalışma grubuna ait demografik bilgiler ise "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda veriler Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız Gruplar t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve aracılık analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Psikolojik katılık ile yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracılık rolünün olup olmadığı SPSS Hayes Process eklentisi kullanılarak elde edilen Bootstrap tekniği ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin; psikolojik katılık, yaşantısal kaçınma ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aracılık modeline ilişkin yapılan analiz sonucunda psikolojik katılık ile yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün kısmi aracı role sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bağımsız Gruplar t Testi analizleri sonucunda cinsiyete göre; psikolojik katılık, belirsizliğe tahammülsüzlük, yaşantısal kaçınma değişkenlerinin anlamlı düzeyde farklılık göstermediği bulunmuştur. Medeni duruma göre; psikolojik katılık düzeyinin istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılaştığı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve yaşantısal kaçınma toplam puanlarının ise anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Öğretmenlik mesleğine ilişkin algılanan maddi kazanç yeterliliğine göre; psikolojik katılık ve belirsizliğe tahammülsüzlük değişkenlerine ait puanların anlamlı düzeyde farklılaştığı, yaşantısal kaçınma toplam puanının ise anlamlı bir fark göstermediği bulunmuştur. Tek Yönlü Varyans Analizi sonucunda yaş değişkenine göre; psikolojik katılık düzeyinin anlamlı düzeyde farklılaştığı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve yaşantısal kaçınma toplam puanlarının ise anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Araştırmaya ait veriler literatür kapsamında tartışılmıştır.